Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3318 K.2023/12593

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ...Grup Kurumsal Hizmetler San Tic Ltd. Şti.'nin alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla 28.10.2008 tarihinde davalı ... Yenişehir Şubesi lehine davalı Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Pazarlama İthalat İhracat Ltd.

Şti.'nin kullanacağı kredilere karşılık 6.000.000,00 TL değerinde temlikname verdiğini, temlik işlemi sırasında davalı bankanın kredi alacağı olmadığından temlik işleminin ivazsız olduğunu, davalı bankanın temlik nedeniyle yapılan ödemeleri bankacılık hilesi kullanarak ve davalıya kredi açılmış gibi gösterip geri ödediğini belirterek temlik tasarrufunun iptaline, temlik nedeniyle yapılmış tahsilat olması halinde takip konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; aciz belgesi sunulmadığını, müvekkili banka ile davalı Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Pazarlama İthalat İhracat Ltd. Şti. arasında 26.3.2007 tarihli 300.000,00 TL, 28.6.2007 tarihli 240.000,00 TL, 9.11.2007 tarihli 240.000,00 TL, 9.3.2009 tarihli 2.400.000,00 TL meblağlı kredi sözleşmeleri bulunduğunu, dava konusu temliklerin bu sözleşmeler gereğince verildiğini, ayrıca davalı Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Pazarlama İthalat İhracat Ltd. Şti. 'nin dava dışı Cersoy Ltd Şti'nin de kefili olarak müvekkili bankanın Başkent şubesine de borçlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı .... ve Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.05.2012 tarihli ve 2009/318 Esas, 2012/258 Karar sayılı kararı ile; takip konusu çeklerin dava konusu tasarruftan sonra düzenlendiği, temel ilişkinin tasarruftan önce doğduğunun ispatlanamadığı, davalı banka ile lehine temlik verilen davalı Tayhan Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin davacı alacağından önce doğduğu, takip konusu çeklerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının isteminin İİK 278, 279, 280 maddelerde yer alan koşullardan hiçbirini taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 18.06.2013 tarihli ve 2012/11455 Esas, 2013/9284 Karar sayılı ilamı ile; "...Dosya kapsamından takip konusu alacağın 28.11.2008-29.11.2008 ve 23.12.2008 keşide tarihli çeklere dayalı olduğu olduğu, iptali istenen tasarrufun ise 28.10.2008 tarihinde yapılmış olması nedeniyle görünüş itibarıyla iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan önce yapıldığı anlaşılmakta ise de hükme esas 6.7.2011 tarihli bilirkişi raporunda davacının ticari defter kayıtlarına göre davacı ile davalı borçlu arasındaki ticari ilişkinin 2008 yılında başladığı,

davacının davalı borçluya 23.12.2008 ve 29.12.2008 tarihli faturalar karşılığı toplam 62. 983,44 TL tutarından mal sattığı, karşılığında 25.12.2008 ve 26.12.2008 tarihlerinde toplam 15.000,00 TL tahsilat yaptığı, davacının 2008 yıl sonu itibarıyla 47.983,44 TL bakiye alacağı olduğu, 2009 yılı içinde 2.1.2009-9.1.2009 tarihli faturalar ile toplam 75.188,80 TL tutarında mal satışı yaptığı toplam alacağının 123.172.32 TL olduğu davacının 2009 yılında tahsilatının olmadığı, 31.12.2008 tarihli kapanış yevmiye maddesinde davacının davalı borçludan 123.172,32 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir.

Anılan rapor içeriğinden incelemenin sadece davacının ticari defterleri ile sınırlı olarak yapıldığı anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2008 yılında başladığının belirlenmesi ve taraflar arasında cari hesap ilişkisinin varlığı gözönünde bulundurularak öncelikle davalı borçlunun ticari defterlerinin istenmesi, davalı borçlu ...Grup Kurumsal Hizmetler San Tic Ltd. Şti., lehine temlik yapılan davalı Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Pazarlama İthalat İhracat Ltd.

Şti., dava dışı Gözde Grup Gıda Üretim Hizmetleri Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Cersoy İnşaat Yapı Malzemeleri Paz. San. ve Tic. Ltd. şti'nin kuruldukları tarihten bugüne kadar olan tüm ticaret sicil kayıtları ve vergi kayıtlarının temini ile yeni bir bilirkişi heyetine inceleme yaptırılarak (6.7.2011 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile ...

17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/71 Esas sayılı dava dosyasındaki 29.5.2012 tarihi bilirkişi heyeti raporu arasında özellikle davalı bankanın yaptığı işlemler yönünden çelişkili sonuçlara ulaşılmış olması nedeniyle mevcut çelişkiyi de giderecek şekilde), davacı ile borçlu arasındaki ticari ilişkinin tam olarak hangi tarihte başladığının tespiti, ayrıca davalı borçlunun mal alımlarını dava dışı Gözde Grup Gıda Üretim Hizmetleri Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. aracılığıyla yaptığı iddia edildiğinden celp edilecek ticaret sicil kayıtlarına göre adı geçen şirketler arasındaki fiili ve hukuki bağın (organik bağın) belirlenmesi, davalılar ...Grup kurumsal hizmetler San Tic Ltd. Şti. ve Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Pazarlama İthalat İhracat Ltd. Şti. ile dava dışı Gözde Grup Gıda Üretim Hizmetleri Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Cersoy İnşaat yapı malzemeleri Paz. San ve Tic. Ltd.

Şti.arasındaki organik bağın tespiti, yine davacı tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/319 Esas 2011/540 Karar sayılı dosyası ile benzer bir dava açıldığından (anılan karar dairemizin 12.3.2013 tarih 2012/7006 Esas sayılı hükmü ile bozulmuş olmakla yeni dosya numarası ile temini;anılan dosyada davalı borçlu Gözde Grup Gıda Üretim Hizmetleri Temizlik İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.'nin alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla 13.10.2008 tarihinde davalı ...

Yenişehir şubesi lehine davalı Tayhan Toptan ve Perakende Gıda Pazarlama İthalat İhracat Ltd.

Şti.nin kullanacağı kredilere karşılık 20.000.000,00 TL değerinde temlikname verdiği, temlik işlemi sırasında davalı Bankanın kredi alacağı olmadığından temlik işleminin ivazsız olduğunu, davalı bankanın temlik nedeniyle yapılan ödemeleri bankacılık hilesi kullanarak ve davalıya kredi açılmış gibi gösterip geri ödediğini belirterek temlik tasarrufunun iptaline, temlik nedeniyle yapılmış tahsilat olması halinde takip konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talebiyle açılmıştır) anılan dosyanın da bu dosya arasına alınması,

davacı ve davalı bankanın delil olarak bildirdiği ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/325 Esas sayılı dava dosyası ile benzer nitelikteki ...

17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 201/71 Esas sayılı dava dosyasında ilgili mahkemeden istenerek incelenmesi, düzenlenecek yeni heyet raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılardan ...Grup Ltd. Şti.'nin ticari defter ve belgeleri bilirkişiye sunulmadığı için inceleme yapılamadığı, alınan bilirkişi raporu ile de belirlendiği üzere; davacı ile davalı ...Grup Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkinin, dosyada mübrez 23.12.2008 tarih 002986 nolu fatura ile başladığı, takip konusu yapılan çeklerin ise 28.11.2008, 29.11.2008 ve 23.12.2008 tarihli olduğu; buna göre hem faturanın hem çeklerin 28.10.2008 tarihli temlik işleminden (tasarruftan) sonraki döneme ilişkin olduğu, davacı tarafından 28.10.2008 tarihinden öncesine ilişkin sevk irsaliyesi, fatura, senet veya ticari ilişkiyi gösteren başkaca bir kayıt sunulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ticari ilişkinin doğumunun keşide edilen çek tarihlerinden önce olduğunu, sadece keşide tarihi esas alınarak ticari ilişkinin varlığı konusunda tespite gidildiğini, bir ticari ilişkinin devamlılığı da gözetildiğinde gerçekten de hakkaniyet gereği keşide edilen çek dışında ticari ilişkinin doğumunun çekin keşide tarihinden önce başladığının kabul edilmesi gerektiğini, davalı borçlu ...Grup Şti.'nin, davacıdan aldığı etlerin bedelini çek olarak malların tesliminden sonraki tarihte verdiğini, temel borç ilişkisinin bedelin temin edildiği tarihte değil, malın teslim edildiği tarihte başladığının kabul edilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacı tarafından borcun doğum tarihinin tasarruf tarihinden önce olduğunun ispatlanamadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,