Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3389 K.2024/5207

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 02.10.2005 tarihinde davacıların sürücü olan babalarının , davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu araçla karıştığı trafik kazasında hastane sürecinde vefat ettiğini, kaza neticesinde aracın hasar gördüğünü belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak koşuluyla her bir davacı için 600,00 er TL hasar bedeli ve ikame araç bedelinin tüm davalılardan, her bir davacı için 7.500,00'er TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Ulus Nak. Tur. Oto. Akarsan ve Tic. AŞ. cevap dilekçesinde, davaya konu trafik kazasında davacıların murisinin kusurlu olduğunu, istenen maddi ve manevi tazminatın çok fahiş olduğunu, araçlarına ait hasarın sigorta şirketinden tahsil edildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... cevap dilekçesinde; gerçekleşen kazada tüm kusurun davacıların murisinde olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Davalı Koç Allianz Sigorta A.Ş. vekili ; davaya konu trafik kazasında davacıların murisinin kusurlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

Mahkemenin 26.04.2013 tarih ve 2006/210 - 2013/280 sayılı kararı ile; 09.07.2009 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuna göre kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki mevcut oluş doğrultusunda raporun ikinci kısmında belirtildiği şekilde müteveffa sürücü Nurettin Ağaoğlu' nun olayda % 100 kusurlu olduğu ve karşı taraf sürücüsü ...' un kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuş. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 02.06.2015 tarih 2013/18033 - 2015/8065 sayılı kararında belirtilen; "....Yerel mahkemece aldırılan 14.06.2010 tarihli son raporda ise, aynı gerekçelerle davalıya %25, müteveffaya %75 kusur verilmiş, bu rapora mahkemece itibar edilmemiştir.

Oysa 14.06.2010 tarihli rapor, ceza dosyasında da kabul edilen maddi vakıalar ve oluşa daha uygundur. Hal böyle iken; mahkemece 14.06.2010 tarihli rapora itibar edilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde davalının kusursuz olduğu şeklinde hatalı gerekçeye dayanılarak hüküm kurulmuş olması doğru değildir..." şeklinde gerekçeyle İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; her bir davacı için 120,00'şer TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... şirketi poliçe ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline , her bir davacı için 1.500,00 'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Uluslararası Nak. Tur. Oto. San. Tic.

A.Ş. 'den tahsiline karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuş. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 09.10.2018 tarih 2018/4360 - 2018/8871 sayılı kararı ile davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.

A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin davacılar hakkındaki maddi ve manevi tazminata ilişkin hükümlerin ayrı ayrı kesin olması nedeniyle reddine, "...Dava dilekçesinde her bir davacı için ayrı ayrı 600,00’er TL maddi tazminat talep edilmiş, 4.10.2011 tarihli keşifte traktör hasarı ve traktörün kullanılamamasından dolayı meydana gelen maddi zararın tespiti talep edilmiş, mahkeme tarafından her bir davacı için ayrı ayrı 120,00’şer TL hasar bedeline hükmedilmiştir.

Mahkemece HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi doğrultusunda, öncelikle her bir davacıya dava dilekçesindeki taleplerinin ne kadarının hasar bedeli ve ne kadarının ikame araç bedeline ilişkin olduğunun ayrı ayrı açıklattırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru değildir.

Mahkeme tarafından hükme esas alınan 2.5.2016 tarihli hukukçu bilirkişi raporunda atıf yapılan, keşif sonucu makine mühendisinden aldırılan 17.10.2011 tarihli bilirkişi raporunda davacıların murisine ait traktörün hasar bedeli hesaplanmış ve mahkemece hasar bedeline hükmedilmiş ise de, raporda ikame araç bedeli 2005 kaza tarihinden 2011 keşif tarihine kadarki süre için tespit edilmiş ve mahkemece ikame araç bedeline hükmedilmemiştir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda mahkemece 17.10.2011 tarihli raporu düzenleyen bilirkişiden ek rapor aldırılmak suretiyle traktörün hasarına göre tamir süresi belirlenerek, belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir traktörün (davacılar tarafından kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt,

amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) ikame araç bedelinin tespiti ile sonucuna göre (ikame araç bedeli gerçek zarar olmayıp poliçe şartları gereğince davalı zorunlu trafik sigorta şirketinin ikame araç bedelinden sorumlu olmadığı da gözetilerek) bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir..." şeklindeki gerekçe ile de hükmün davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, hasar yönünden 10.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ve ikame araç bedeli yönünden 23.10.2019 tarihli bilirkişi ek raporu hüküm vermeye ve denetime elverişli görülmüş ve davacılar vekilinin beyan dilekçesi ile maddi tazminat talebi, her bir davacı yönünden 120,00 TL hasar bedeli ve 480,00 TL araç ikame bedeli olmak üzere her bir davacı için toplam 600,00 TL olmak üzere ve tüm davacılar için toplam 3.000,00 TL olduğunu açıklayan dilekçesi, davacıların toplam zararı,

murislerine isabet eden kusur oranı dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile; maddi tazminat yönünden her bir davacı için araç hasarı zararından dolayı 120,00 TL, araç mahrumiyeti zararından dolayı 60,00 TL olmak üzere toplam 180,00'er TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... şirketinin sorumluluğunun 120,00 TL araç hasar zararı tazminatı ve poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, her bir davacı için 1.500,00 'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...

Uluslararası Nak. Tur. Oto. San. Tic. A.Ş. 'den tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kazada müteveffanın tam kusurlu olduğunu, bu nedenle kusuru kabul etmediklerini, manevi tazminattan davalı ... şirketinin de sorumlu olduğunu ancak mahkemenin sorumlu tutmadığını, ayrıca davacıların sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluşu, diğer davalının kusuru dikkate alındığında manevi tazminatın yüksek olduğunu belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; çift taraflı trafik kazası sonucu vefat eden davacıların murisine ait araçta oluşan hasar ve ikame araç bedeli ile manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Ulus Nak.Tur.Oto Akarsan ve Tic.A.Ş. yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,