Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3686 K.2024/4434

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan maddi manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı SGK Başkanlığı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinden ...'un kullandığı ve maliki olduğu araca diğer müvekkili ...'un da araçta bulunduğu sırada 19.04.2007 günü davalılardan ... yönetimindeki çekici ile bu çekiciye bağlı römork olduğu halde müvekkiline ait aracın sol yan kapı kısmından çarpması sonucunda maddi hasarlı ve ağır yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın davalının kırmızı ışık ihlali ve tamamen davalının kusurundan kaynaklandığını, müvekkiline ait aracın kaza nedeniyle perte çıktığını, aracın değerinin 13.200,00 TL olduğunu, 6.000,00 TL'lik kısmının davalının trafik sigortasından tazmin edildiğini,

bu değere ek olarak pert bedeli olan 2.500,00 TL düşüldükten sonra müvekkilinin 4.700,00 TL tazmin edilmemiş zararı bulunduğunu, bu miktarın bizzat davalı asıldan ve kasko sigortacısı olan ...

Sigorta Türk A.Ş'den talep edildiğini, müvekkillerinden ...'in ağır şekilde yaralandığını, vücudunda kırıklar ve iç kanama olduğunu, müvekkillerinden ...'in hastanede tedavi gördüğü süreçte ve taburcu olmasını takiben mevcut rahatsızlıkları nedeniyle yüksek meblağlarda tedavi masrafları ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin ayrıca Zormak Balansrot ve Mühendislik San. Ltd.

Şti.nin sahibi olduğunu, kaza sonrası 6 ay boyunca çalışamadığını, şirketinin başında olamadığını, müvekkillerinden ...'un kaza esnasında yaralandığını, vücudunun sol tarafında morluklar ve ezilmeler olduğunu, kendisinin 1 gün Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde gözlem altında tutulduğunu, kaza sonucu oluşan yaralanmalar neticesinde 7 gün boyunca evde yatarak ilaç tedavisi gördüğünü, bu süre zarfında ancak yardımla hareket edebildiğini, yaklaşık 500,00 TL'lik tedavi masrafı olduğunu, müvekkillerinden ... için 2.687,11 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 4.312,89 TL'nin davalılardan sadece ... ve ...

Sigorta Türk A.Ş'den olmak üzere toplam 7.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline, davalılardan ...'ten müvekkili lehine 20.000,00 TL manevi tazminatın alınarak müvekkiline ödenmesine, maddi ve manevi tazmiat istemlerinin olay tarihi olan 19.04.2007 tarihinden başlamak üzere yasal faizi ile birlikte tahsiline, müvekkillerinden ... için 100,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 5.000,00 TL manevi tazminatın da davalılardan sadece ...'ten alınarak müvekkiline ödenmesine,

maddi ve manevi tazminat istemlerinin olay tarihi olan 19.07.2007 tarihinden başlamak üzere yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; davacılar ... ve ... 'a 444,00 TL tedavi gideri ödendiğini, davanın ispatlanması halinde talep edilen 2.687,00 TL'den ödenen 444,00 TL 'nin tenzilinin zorunlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Türk vekili cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın 08.08.2006 – 2007 vadeli kasko poliçesi ile müvekkili şirkete sigortalı olduğunu, poliçede verilen İMSS teminatının 50.000,00 TL olduğunu, ancak bu teminatın devreye girebilmesi için trafik poliçesi ile verilen teminatın tüketilmesi gerektiğini, davacının aracının pert kabul edildiğini, ikinci el piyasa değerinin 11.500,00 TL civarında olduğunu, 6.000,00 TL trafik sigortacısından tahsil edildiğini, ... Sigorta 'dan tedarik ettikleri eksper raporunda aracın ikinci el piyasa bedelinin 11.000,00 TL ile 12.000,00 TL arasında olduğunu, hurda değerinin 3.500,00 TL olduğunun tespit edildiğini, bu durumda müvekkili şirketten ancak 2.000,00 TL istenebileceğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde bu davada karşı taraf araç sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğunu, karşı tarafın ışık ihlali yaptığını, kaza sonrası sıcağı sıcağına dinlenen görgü tanıklarının ifadelerinin mahkeme dosyası içerisinde bulunan Menemen Sulh Ceza Mahkemesi' nin 2008/39 Esas sayılı dosyasında bulunduğunu, bu görgü tanıklarının dışında görgü tanığı olmadığını, kazanın karşı tarafın kusuru ile meydana geldiğini, karşı tarafın yeşilin yanmasını beklemeden tali yoldan ana yola çıktığını, ayrıca müvekkilinin kullandığı aracın korna çalma şeklindeki uyarılarını da dikkate almadığını, ayrıca davacı ve eşinin Bağ – Kur'lu olduklarını, talep edilen manevi tazminat tutarlarının çok yüksek olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.03.2016 tarih, 2008/27 Esas 2016/123 Karar sayılı kararı ile; dava konusu kazada davalı ...'in kusursuz olduğu anlaşıldığından ayrıca dahili davalı SGK'nın sorumluluğunu gerektiren bir tazminat kaleminin somut olayda bulunmadığı kanaatine varılarak davalılar ve dahili davalı aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat talepli davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18.09.2019 tarih, 2016/7293 Esas 2019/8229 Karar sayılı ilamı ile "...davaya konu ceza dosyasının kesinleşmesinin beklenip, tüm deliller ve ceza dosyası birlikte değerlendirilmek suretiyle kusur durumunun tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 15.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 17.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 19.04.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'ten tahsili ile davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin 8.000,00 TL'nin reddine, maddi tazminat yönünden, 19.04.2007 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacı ...'a ait araçta meydana gelen maddi zarar nedeniyle 2.819,89 TL'nin haksız fiil tarihi olan 19.04.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalı Groupama Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ...'un yapmış olduğu tedavi masraflarından 1.312,30 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı SGK'dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

geriye kalan bakiye 1.356,48 TL tedavi masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı SGK dışındaki diğer davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, ...'un fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, davacı ...'un yapmış olduğu tedavi masraflarından 63,57 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı SGK'dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, geriye kalan bakiye 36,43 TL tedavi masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı SGK dışındaki diğer davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı SGK Başkanlığı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dosyada mübrez ve gerekçeli karara esas alınan 10.08.2011 tarihli adli tıp raporu'nda; müvekkil ...'un davalının tam kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza nedeniyle sarfetmek zorunda kaldığı tedavi masraflarının 2.668,78 TL olduğu ve bu harcamaya ek olarak müvekkilin 800,00 TL ulaşım, ilaç ve refakatçi ücreti gibi masraflarının da olduğu, bu nedenle müvekkilin maddi tazminat istemi kalemi içinde yer alan tedavi amaçlı tüm harcamaların toplam 3.468,78 TL olduğunun mütalaa edildiği, bu durumda;

gerekçeli kararın hüküm kısmının B. maddesinin 2. bendinde davalı SGK'nın sorumluluğu olan 1.312,30 TL'den geriye kalan bakiye tutar 2.156,48 TL olmalı iken kararda bakiye tutarın 1.356,48 TL olduğu belirtilerek SGK dışındaki diğer davalılardan tahsili yönünde hüküm tesisinin hatalı olduğunu, dava konusu trafik kazası nedeniyle müvekkil ... için 20.000,00 TL, diğer müvekkil ... için de 5.000,00 TL manevi tazminat talep edilmesine karşılık somut olayın özelliklerine aykırı olarak yaşadıkları ağır mağduriyetle bağdaşmayacak şekilde düşük manevi tazminata karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; ihbar olunan aleyhine hüküm kurulamayacağını, davaya ihbar edilen kişi feri müdahil sıfatını alırsa da taraf sıfatını kazanamayacağını, davanın SGK yönünden husumetten reddi gerektiğini, 6111 sayılı Kanun'un yayımı tarihinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan ancak Kanun'un yürürlük tarihinden önce ödenmiş olan tedavi gideri bedellerinin müvekkil Kurum tarafından ödenmeyeceğini, davalı kurumun harçtan muaf olduğunu, harçlardan tüm davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmasının yasaya açıkça aykırı olduğunu,

davalı kurum dava açılmasına sebebiyet vermediği ve feri müdahil konumunda olduğundan, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınması kararının yerinde olmadığını, zira davacı ... yönünden 1.312,30 TL ve ... yönünden 63,57 TL davalı kurum aleyhine karar verilmiş olup Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine aykırı olarak asıl alacağın üzerinde vekalet ücretine hükmedilmesinin de yerinde olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; hem Menemen 2. Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında hem de Menemen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde Adli Tıp Kurumu Genişletilmiş Heyet raporlarında davalı ...'in yeşilde geçtiği ve kusursuz olduğu belirtilmesine rağmen, olayda kusurlu kabul edilerek hüküm kurulmasının doğru olmadığını, ceza dosyası zamanaşımına uğradığından davanın düştüğünü, objektif olan ve aynı zamanda olayın hemen ardından sıcağı sıcağına alınan her türlü etkiden uzak olan ... ve ... isimli görgü tanıklarının da ifadelerini doğrulayan kamera kaydına itibar etmesi gerekir iken, en önemli kaydı görmezden gelerek taraflı olarak hazırlanan rapora itibar edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ve Karayolları Motorlu Araçlar İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücü ile davacı yolcunun uğradığı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427, 428 inci maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu 46 ve 47 nci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1)Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacılar vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı SGK Başkanlığı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-a)Somut olayda mahkemece davacı ... yönünden 1.312,30 TL ve ... yönünden 63,57 TL tedavi giderinin davalı SGK'dan tahsili yönünde karar verilmiş, ancak hüküm fıkrasının B-9 bendinde "...5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesi"... yönünde hüküm kurulmuştur.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "13-(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." düzenlemesini içermektedir.

Buna göre davacılar lehine davalı SGK aleyhine hüküm altına alınan miktarı geçecek şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438/7 inci maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2-b)492 sayılı Harçlar Yasası'nın 13/J maddesi uyarınca, davalı ... harçtan muaf olduğu halde, mahkemece harçtan sorumlu tutulması doğru olmayıp, bu durum bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca hükmün bu yönden de düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı SGK Başkanlığı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2-a) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle dahili davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının B-9 bendine (dahili davalı SGK Başkanlığı'nın 1.375,87 TL'den sorumlu tutulmasına) ibaresinin yazılmasına, (2-b) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle dahili davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının B-5 ve B-6 bentlerine "dahili davalı SGK Başkanlığı hariç olmak üzere" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara ve davalı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,