Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3800 K.2023/12069

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu, ...'in işleten, ...'in sürücü, davalı HDİ Sigorta A.Ş.'nin Ferdi Kaza sigortacısı, davalı Groupama Sigortası A.Ş.'nin Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı olduğu aracın 01.09.2008 tarihinde yaptığı kazada davacının yaralanarak malul kaldığını, sigorta şirketlerinin bir kısım ödeme yaptığını ancak yeterli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik davalılardan 20.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı işleten ve sürücüden olay tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili maddi tazminat talebini 207.123,96 TL olarak ıslah ederek, davalı ... Sigortadan 69.000,00TL ile sınırlı, davalı Groupama Sigorta A.Ş.'den 100.000,00 TL ile sınırlı, her iki sigorta şirketi açısından sigorta limitinin 200.000,00 TL olduğundan, sigorta limitini aşan 7.123,96 TL 'den davalı asiller aleyhine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili; aracın zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesinin şirketleri tarafından yapıldığını, davacıya ibraname karşılığı 18.09.2009 tarihinde 31.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacının iki yıllık hak düşürücü süre içinde dava açmadığını, sorumluluklarının kalmadığını, ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olacaklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili; kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduklarını, poliçe teminatının 100.000,00 TL olduğunu, zararın taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.07.2014 tarihli ve 2012/800 Esas, 2014/398 Karar sayılı kararıyla; araç sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu davalı ... tarafından 18.09.2009 tarihinde 31.000,00 TL ödeme yapıldığı, aktüerya raporuna göre yapılan ödeme nedeni ile davalı ...Ş.'nin 69.000,00 TL, davalı Groupama Sigortanın ise 100.000,00 TL miktardan sorumlu olduğunun beyan edildiği,

davalı ...Ş. ile davacı arasında imzalanan hasar tazminatı makbuzu, ibraname başlıklı 15.01.2009 tarihli belgeye göre trafik kazası nedeniyle sigorta poliçesinden doğan sorumluluktan kaynaklanan hak, alacak ve davadan kayıtsız şartsız ve geri dönülmez şekilde ibra ettiğinin düzenlendiği nazara alındığında bu davanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 111/2. maddesindeki, "Tazminat miktarlarına ilişkin olup da,

yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmü nedeniyle yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan ibradan itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığından bu davalı açısından zamanaşımı nedeni ile davanın reddi gerektiği, davacının davalı Groupama Sigorta A.Ş.'den, davalı sürücü ve işletenden maddi tazminat isteyebileceği, olayın oluş biçimi,

kusur durumu ve tarafların sosyal ekonomik durumu dikkate alınınca hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedildiği," gerekçesiyle davalı ...Ş. yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davanın kısmen kabulü ile 107.123,96 TL tazminatın davalı Groupama sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 21.06.2012 tarihinden, davalı gerçek kişiler yönünden kaza tarihi olan 01.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ... kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair istemin reddine, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı gerçek kişiler ... ve ...'ten kaza tarihi olan 01.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ..., Groupama Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.04.2017 tarihli ve 2014/23038 Esas, 2017/4519 Karar sayılı ilamıyla; davacı ve davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "Davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesi ekinde, davacı ... tarafından imzalanarak Eylül 2012 tarihinde fakslanmış bir feragatname örneği sunulmuştur.

Adi yazılı şekilde düzenlenmiş olan feragatname örneği içeriğinden; davacının "dava konusu maddi ve manevi tazminat talepleriyle ilgili olarak davalı ... şirketlerinden doğacak hakları saklı kalmak kaydı ile poliçe limitlerini aşacak maddi zararına ilişkin kısımlar için davalılar... ve ... yönünden doğmuş ve doğabilecek maddi ve manevi zararlarından feragat ettiğini" bildirdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece feragatname aslı dosyaya kazandırılarak davalı ... yönünden feragatname içeriği değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteğinin süre yönünden reddine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 13.07.2018 tarihli ve 2018/242 Esas, 2018/7148 Karar sayılı ilamıyla karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama sırasında davacının davalı Groupama Sigorta A.Ş. ile sulh olduğu ve davanın bu davalı yönünden tefrik edilip 2020/55 Esas, 2020/61 Karar sayılı karar ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, davalı ...'in 15.02.2020 tarihinde vefatı nedeni ile mirasçılarının davaya dahil edildiği, davacı ile davalı ... arasında düzenlenmiş feragatname aslının dosyaya konulduğu,

tazminat talepleri bakımından davalı HDİ Sigorta A.Ş. ve davalı ... bakımından kararın kesinleştiği, poliçe limitini aşan 7.126,96 TL bakımından davalı ... bakımından feragat nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat bakımından davalı ... hakkındaki kararın kesinleştiği, davalı ... açısından aradaki protokol uyarınca manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddi gerektiği gerekçesi ile davalılar HDI Sigorta A.Ş. ve ... bakımından önceki hükümler kesinleştiğinden tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına,

davalılar Groupama Sigorta A.Ş. ve davalı ... mirasçıları yönünden maddi tazminatın 100.000,00 TL'lik kısmı bakımından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... mirasçıları yönünden maddi tazminatın poliçe limitini aşan 7.126,96 TL'si bakımından davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... mirasçıları yönünden manevi tazminatın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... ile aralarında yaptıkları taahhütname gereğince feragatin söz konusu olduğunu, davalının ise taahhütname gereğini yerine getirmemesi nedeni ile geçersiz feragatin hüküm ifade etmeyeceğini, davalı ... mirasçıları yönünden davanın kabulü gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketleri tarafından ZMSS ve zorunlu koltuk ferdi sigorta poliçeleriyle teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olan aracın 01.09.2008 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,