Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3820 K.2023/9547

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 16.06.2019 tarihinde davalı ... nezdinde zorunlu trafik sigortası olan aracın karıştığı trafik kazasında başvuranın yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik zararının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslah ile talebini 39.950,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetinin olduğu, uyuşmazlığın sürekli iş göremezlik zararından kaynaklandığı, kusur hususunda ihtilaf bulunmadığı, dosyaya adli tıp raporunun ibraz edildiği, zarar miktarının belirlenmesi bakımından aktüer bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, aktüer raporunda başvuran için TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile 67.836,79 TL mululiyet tazminatı hesaplandığı,

bilirkişi raporunun denetlenebilir olduğu gerekçeleri ile sonuç olarak taleple bağlılık ilkesine göre 39.950,00 TL tutarındaki sürekli iş göremezlik zararının 26.03.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ve ferileri ile ... Sigorta A.Ş.’den alınarak başvuru sahibine verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı taraf itiraz dilekçesinde; hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, maluliyet raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, başvuru şartının yerine getirilmediğini, rapor ücreti talebinin teminat dışı olduğunu, red edilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, vekâlet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosyadaki yazı ve belgelere, kararın dayandığı delillere, yasaya ve Yargıtay kararlarına uygun gerektirici medenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı tarafın Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yaptığı itiraz yerinde görülmediğinden Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen 21.09.2021 tarih ve 2021/132640 sayılı karara vaki itirazının reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; geçersiz bir maluliyet raporu ile başvuru yapıldığını, sigorta şirketine başvuru esnasında ibrazı zorunlu evrakların başvuruya eklenmediğini, sigorta şirketine geçerli bir başvuru olmaksızın tahkim yoluna başvurulamayacağını, davanın dava şartı eksikliğinden usulden reddi gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması hususlarının yanlış değerlendirildiğini, emsal kararlar gereği TRH 2010 Yaşam Tablosu ile 1,8 teknik faiz esas alınarak yeni bir rapor tanzim edilmesi gerekirken, süresinde ve gerekçeli itirazlar değerlendirilmeden karar verilmesinin doğru olmadığını, adli rapor ücretinden sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, davacı lehine tam vekalet ücreti verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 89, 90, 91 inci maddeleri, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17 nci maddesi (AAÜT)

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Eldeki davada kaza, 16.06.2019 tarihinde meydana gelmiş olup hükme esas alınan maluliyet raporunun Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yukarıda açıklandığı üzere yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3.Müterafik kusur her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52 nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Dosyadaki belge ve bilgilerden, kaza tespit tutanağına göre davacının kamyonda kasa içinde yolculuk yaparken kazanın gerçekleştiği, araçta sürücü hariç 8 kişinin bulunduğu, kamyon kasasında ev eşyası ve hayvan yüklü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu konuda yasal düzenleme 2918 sayılı KTK’da yer almış olup, kanunun 65 inci maddesinin 2 nci fıkrasında “Gerekli hallerde kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla yolcu veya yükle birlikte yolcu taşınabilmesine ilişkin esaslar yönetmelikte belirtilir” denilmiş; buna ilişkin düzenleme Yönetmelik'in 130 uncu maddesinde yer almıştır.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Kamyon, kamyonet ve römorklarla yolcu taşınabilmesi esasları” başlıklı 130 uncu maddesinin 1 nci fıkrasında “Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla yolcu taşınması yasaktır” denildikten sonra 2. fıkrasında “gerekli hallerde” yolcu taşınabilmesinin kuralları şöyle açıklanmıştır:

"a) Araçların imâl, tadil, montajı hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçülere uygun oturma yerleri yapılması,

b) Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek şekilde kapalı ve örtülü olması şartıyla taşıma sınırının her tonu için iki yolcu taşınabilir.

c) Kısa mesafelerde işçi taşınacaklar için, kasanın yanı ve arka kapaklarının 90 cm. yükseklikte ve sağlam şekilde kapalı olması, karoser zemininden itibaren 120 cm. yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir korkuluğunun bulunması şartıyla taşıma sınırının her tonu için iki yolcu (işçi) taşınabilir. Bu amaçla kullanılan araçların üzeri açık olabilir. Yükle birlikte yolcu ve hizmetlilerin taşınmasında aşağıdaki esaslara uyulması mecburidir:

1.Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması,

2.Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması,

3.Yolcuların kasa içinde ayrılmış bir yerde oturtulması,

4.Yüklerin üzerine hiçbir şekilde yolcu bindirilmemesi şartıyla yükle birlikte yolcu taşınabilir."

Yönetmelik'in 131 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında da: “Tarım ürünlerinin toplanması, yüklenmesi veya boşaltılması amacıyla tarla veya işyerine götürülmek ve getirilmek üzere lâstik tekerlekli traktörlerin römork veya yarı römorklarına, oturmaları şartıyla, taşıma sınırının beher tonu için en çok üç kişi bindirilebilir. Yük üzerinde insan taşınamaz” denilmiştir.

Yukarıda açıklanan ilkelere göre somut olayda seyahat etmeye uygun olmayan kamyon kasasında yolculuk yapması nedeni ile davacı yönünden Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

4. Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurusu kabul edilen ve kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına 5.992,50 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 17 nci fıkrası ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası uyarınca "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı yararına hükmedilecek vekalet ücreti için yukarıda belirtilen Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasının uygulanması gerektiği gözetilerek AAÜT'nin 13 üncü maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,