Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4 K.2023/5410

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ile davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddi ile davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacı vekili ile davalı vekilinin temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 15.11.2019 tarihinde davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının dava dışı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.900,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesni talep etmiş, ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik talebini 184.941,15 TL'ye, geçici iş göremezlik talebini 13.482,37 TL'ye yükselterek, 800,00 TL rapor ücretinin yargılama gideri olarak kabul edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet ve kusur raporunu kabul etmediklerini, hatır indirimi uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğunun soruşturma evresinde alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği; davacının sunduğu raporda, davacının maluliyet oranının % 16, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; TRH Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği, belirlenen tazminattan % 20 hatır indirimi uygulandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle 147.952,92 TL sürekli iş göremezlik ve 10.785,90 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 158.738,82 TL maddi tazminatın 14.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. ...

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hatır indirimi uygulanmasının hatalı olduğunu, 800,00 TL rapor ücretinin yargılama gideri olarak hükmedilmesi gerektiğini, avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1.8 faiz tekniği ile yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını, davacı lehine nispi vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının itirazları bakımından yapılan değerlendirmede, somut olaya göre hatır taşıması yapıldığı aksini ispata yarar delil ibraz edilmediği, davacı dava dilekçesinde 800,00 TL rapor ücretini talep etmediği, ıslah ile farklı zarar kalemlerinin talebinin mümkün olmayacağı; davalının itirazlarının değerlendirilmesinde, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre % 13 maluliyet oranının nazara alınması gerektiği; davalının maluliyet raporuna yönelik itirazının yönetmelik bakımından yerinde bulunduğu,

aktüer raporunun %13 oranına göre revize edildiği, geçici iş göremezlik tazminat talebinin teminat dahilinde olduğu.

Yargıtay kararları ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulanmasında bir usulsüzlük görülmediği; kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemeri gibi koruyucu tertibatlar kullanıp kullanılmadığı hususunun belirsiz olduğu; davacı lehine tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının itirazlarının reddine, davalının itirazlarının kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına;

davanın kısmen kabulü ile 120.211,74 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10.785,90 TL geçici iş göremezlik tazminatının 14.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ve esas maluliyet oranının hatalı olduğunu belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, iyileşme süresinin tamamlanmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1.8 faize göre yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi uygulanmasını, davacı lehine nispi vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 ünci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekili ile davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davacı tarafından, sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ile ıslah dilekçesi ile maluliyet raporu için ödenen 800,00 TL talep edilmiştir. Hakem Heyetince, rapor ücretinin ıslah dilekçesi ile talep edildiği için talebi reddedilmiştir. Her ne kadar Hakem Heyetince, maluliyet raporuna ilişkin ücretin ıslah dilekçesi ile talep edilmesi nedeniyle reddedilmiş ise de bahse konu ücretin yargılama giderleri içine dahil edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nun 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda; davacının kaza tespit tutanağında oturduğu yer ve emniyet kemerinin takılı olup olmadığı hususu tespit edilememiş ise de davacının kaza neticesinde maluliyetinin kaburgasında ve belinde meydana gelen kırıklardan oluştuğu anlaşıldığından dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması doğru görülmemiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü; değerlendirme bölümünün (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile ... kararının BOZULMASINA; Peşin alınan temyiz karar harcının davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

13.04.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Somut olayda, davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumunda olan davacının kaza tespit tutanağına göre emniyet kemerinin takılı olup olmadığı ve araçta oturduğu yer hususlarının belirsiz olduğu, maluliyet raporuna göre bel ve kaburga kırığı nedeniyle maluliyet oranının %13 olduğu anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince, davalı tarafından müterafik kusura ilişkin somut bir delil sunulmadığı, kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı hususunun belirsiz olarak işaretli olduğu gerekçesiyle davalının bu yöne ilişkin itirazı reddedilmiş; davalının temyizi üzerine davacının kaza neticesi maluliyetinin kaburgası ve belinde meydana gelen kırıklardan oluştuğu gerekçesiyle hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması yönünde kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince, emniyet kemerinin takılması halinde de kaza nedeniyle maluliyetin (bel ve kaburga kırığı) oluşup oluşmayacağı, sonucun değişip değişmeyeceği ve emniyet kemerinin takılmayışı ile oluşan maluliyet arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı konusunda uzman doktor bilirkişi heyetinden rapor alınması,

açıklanan araştırma yapılarak ondan sonra varılacak sonuca göre emniyet kemerinin katılmadığının ve bu durumun maluliyetle illiyeti bulunduğunun saptanması halinde 6098 sayılı TBK'nın 52 nci maddesi uyarınca tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği ve kararın bu değişik gerekçeyle araştırmaya yönelik bozulması düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun doğrudan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmasına yönelik (3) nolu bozmasına açıklanan değişik gerekçeyle katılmıyorum.