Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4609 K.2023/9930

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmayan motorsikletin 04.08.2018 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucunda motorsiklette yolcu olan davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 172.154,63 TL'sına yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı kuruma yapılan başvuru sonrası TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz, sigorta poliçesi bulunmayan motorsiklet sürücüsünün % 75 kusuru ve davacının % 28 maluliyet oranına göre belirlenen 101.006,00 TL tutarındaki tazminatın 11.06.2020 tarihinde davacıya ödendiğini, yapılan ödeme ile davalı kurumun sorumluluğunun sona erdiğini, davacının yolcu olduğu motorsiklette hatır için taşındığının kabulü ile hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen trafik kazasında davacı tarafından sunulan ve Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 03.01.2020 tarihli maluliyet raporunda davacının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki yönetmelik uyarınca % 28 oranında maluliyet kaybına uğradığının belirlendiği,

kaza tespit tutanağında davacının yolcu olduğu motorsiklet sürücüsünün % 75 kusurlu olduğunun kabulü ile aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü ile davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 160.120,31 TL ve geçici iş göremezlik tazminatının 12.034,32 TL olmak üzere toplam tazminat tutarının 172.154,63 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 172.154,63 TL maddi tazminatın 29.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının koruyucu tertibat kullanmadan motorsiklete binmiş olması nedeniyle Yargıtay İçtihatları gereği % 20'den az olmamak üzere hesaplanan tazminattan müterafık kusur indirimi uygulanması gerektiğini, ayrıca hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, ödeme tarihindeki verilere göre yapılacak hesaplamada hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapıldığında tespit edilecek tazminat ile davalı müvekkili kurum tarafından hasar aşamasında ödenen tazminat arasında açık nispetsizlik bulunmadığı görüleceğinden davanın reddine karar verilmesini gerektiğini,

davalı kurumun geçici iş göremezlik tazminatından sorumluluğu bulunmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya yapılan ödeme varsa tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini ve temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar kaza tespit tutanağında davacının kaskının takılı olmadığı belirtilmiş ise de davacının maluliyetine neden olan yaralanmasının femur kırığı olması karşısında motosiklet üzerinde yolcu olan davacının kask takmaması ile maluliyet arasında illiyet bağı olmadığından müterafik kusura ilişkin itirazın yerinde görülmediği, dosya kapsamında yer alan delillerden davacı ile motorsiklet sürücüsünün arkadaş oldukları, ancak davacının beyanlarından olaya dair hiçbir şey hatırlamadığının anlaşılması,

... tarafından da taşımanın salt davacının menfaatine olarak gerçekleştiğine dair delil sunulmaması karşısında hatır taşımacılığı olduğu hususunun ispat edilemediği, ödeme tarihine göre aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davalı kurum tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğu ve ödeme ile hesaplanan tazminat tutarı arasında fahiş fark bulunduğunun tespit edildiği,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54 üncü ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan geçici iş göremezlik zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine ait olduğundan davacı için hesap edilen geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu,

uyuşmazlık konusu kaza iş kazası olmadığından Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasına ihtiyaç bulunmadığı ve davacı tarafından Güvence Hesabına yapılan başvuru Güvence Hesabının 29.07.2020 tarihli cevabi yazısı ile reddedilmiş olduğundan red cevabı ile temerrüt gerçekleşmiş olup Uyuşmazlık Hakem Heyetince belirlenen temerrüt tarihinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının koruyucu tertibat kullanmadan motorsiklete binmiş olması nedeniyle Yargıtay İçtihatları gereği % 20'den az olmamak üzere hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ayrıca hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, ödeme tarihindeki verilere göre yapılacak hesaplamada hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapıldığında tespit edilecek tazminat ile başvuru sahibine müvekkili kurum tarafından hasar aşamasında ödenen tazminat arasında açık nispetsizlik bulunmadığı görüleceğinden başvurunun reddine karar verilmesini gerektiğini,

progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu ve hesaplamada % 1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, davalı kurumun geçici iş göremezlik tazminatından sorumluluğu bulunmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya yapılan ödeme varsa tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini ve temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan motorsikletin karıştığı trafik kazası sonucunda motorsiklette yolcu olan davacının yaralanmasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 inci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada yalnızca ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince davaya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Davacı ve sürücünün arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı tarafın süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,