Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4702 K.2023/1910

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların maliki ve sürücüsü olduğu trafik sigortasız aracın 04.04.2014 tarihinde yaptığı tek taraflı trafik kazasında araçta bulunan yolcunun ölümü nedeni ile davacı tarafından ölen kişinin yakınlarına toplamda 65.796,00 TL ödendiğini, ... Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi gereği ödenen bedelin zarara neden olanlardan rücusu için davalılara yönelik başlattıkları icra takibine itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ...'nın rücu koşullarının oluşmadığını, bunun için zarar verenin kusurunun gerekli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı idarenin sorumlu olmadığını, davacı tarafından talep edilen icra inkar tazminatının da hukuksal bir dayanağının bulunmadığını, ilama bağlı olmayan ve miktarı dahi belirsiz bir durum için idarenin keyfi ödeme yapamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.07.2016 tarihli ve 2015/8 Esas, 2016/157 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulü ile Ulukışla İcra Müdürlüğünün 2015/1 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, alacak miktarı likid olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Onama Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 06.10.2020 tarihli ve 2020/643 Esas, 2020/5160 Karar sayılı kararı ile; "mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı" gerekçesiyle karar onanmıştır.

B. Bozma Kararı

1. Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.02.2021 tarihli ve 2021/1630 Esas, 2021/948 Karar sayılı kararı ile. "Somut olayda, kaza tespit tutanağına göre, müteveffanın yolcu olarak bulunduğu aracın freninin tutmaması nedeniyle, mütevaffanın araç kapısını açarak araçtan aşağıya atladığı, daha sonra aracın sağa devrilmesi ile de araç üzerinde duran motosikletin müteveffanın üzerine düştüğünün tespit edildiği;

aynı olaya ilişkin olarak Dairemizin 2019/4436-2020/2473 sayılı bozma ilamında da belirtildiği üzere mahkemece, davalının müterafik kusura ilişkin itirazları ile dosya münderecatı, ceza dosyası ve ölüm sebebine ilişkin raporlar da irdelenip karar yerinde tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 04.02.2022 tarihli ve 2021/164 Esas, 2023/1910 Karar sayılı kararı ile; davanın devamı sırasında davalı tarafından yapılan ödeme nedeniyle konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; müterafik kusurun varlığı her ne kadar tazminat miktarını etkileyecekse de yapılan ödeme sonrası dava konusuz kalmış olup tazminat istemi hususunda bir karar verilemeyeceğinden bu araştırmanın yapılmadığı belirtilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece bozma kararına uyulması doğrultusunda müteveffanın müterafik kusuru da değerlendirerek yeni bir karar verilmesi gerekirken icra dosyasından iade işlemi olamayacakmış gibi icra dosyasına ödeme yapılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi bulunmayan aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucu araçta bulunan yolcunun ölümü nedeniyle desteğini kaybeden hak sahiplerine ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 52 inci maddesi, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından davaya konu Ulukışla İcra Müdürlüğü 2015/1 E. sayılı icra takip dosyasının 07.10.2016 tarihinde ... tarafından 101.700,43 TL borç ödenerek infaz ile kapatıldığı bildirilmiş olup mahkemece her ne kadar bozmaya uyulmuş ise de davanın devamı sırasında davalı tarafından yapılan ödeme nedeniyle konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve müterafik kusurun varlığı her ne kadar tazminat miktarını etkileyecekse de yapılan ödeme sonrası dava konusuz kalmış olup tazminat istemi hususunda bir karar verilemeyeceğinden bu araştırmanın yapılmadığı gerekçesi ile bozma ilamının gereği

yerine getirilmemiştir.

Ne var ki davalı ... tarafından 101.700,43 TL yapılan ödeme, ilamın icrası aşamasında yapılmış olup bozma doğrultusunda davalı tarafın müteveffa yolcunun müterafik kusuruna ilişkin itirazları ile dosya münderecatı, ceza dosyası ve ölüm sebebine ilişkin raporlar da irdelenip karar yerinde tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın konusuz kaldığından bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme hükmünün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,