Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4755 K.2022/14975

Taraflar arasındaki ilk derece mahkemesinde görülen muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil davasında verilen davanın kabulüne ilişkin hüküm hakkında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; esas yönünden istinaf isteminin reddine ilişkin kararın, süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili; davacı şirket ile davalı arasında 11/12/2015 ve 25/12/2015 tarihli faktoring işlemleri yapıldığını, davalı ...'nın faktoring sözleşmesini ihlal eden iş ve işlemleri nedeni ile Kadıköy 8. Noterliğinin 03/02/2016 tarih 01966 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faktoring sözleşmesinin kat edildiğini, davalı ...'nın borçlusu olduğu 10/02/2016 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli çeke istinaden İstanbul 21. İcra Müdürlüğünün 2016/5112 sayılı dosyası marifetiyle takibe geçildiğini, icra takibinin davalı borçlu yönünden kesinleştiğini, davalı ...'nın maliki olduğu İstanbul İli, ...

İlçesi, ...

Mahallesi, 1173 Ada, 3 Parsel, dükkan niteliğindeki 1 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazın 28/01/2016 günü 2200 yevmiye numaralı satış işlemi ile 79.000,00 TL bedelle diğer davalı ....'e devredildiğini, davalı ...'nın mal kaçırmak ve bu sayede davacının alacağının tahsilini imkansız kılmak gayesiyle diğer davalı ile birlikte hareket ettiğini belirterek muvazaa nedeniyle satışın iptaline, tapu iptal ve tescile gerek kalmaksızın taşınmazın haciz ve satışına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalılarca istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Davanın hukuksal niteliği gereği, temyiz aşamasında dava konusu borcu sona erdiren nitelikte bir belge verilmişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmelidir. Diğer bir anlatımla yargılama aşaması henüz tamamlanmamış böyle durumda borcu itfa eden belgenin veya dava şartının söz konusu olduğu hallerde dava sonuçlanıp kesinleşmemiş olmakla ibraz edilen yazılı belgenin dikkate alınması gerekir.

Gerçekten de, yargılamada davayı inkar eden davalının savunması borcun bulunmadığı savunmasını da kapsar. O nedenle, davalının borcun ne sebeple bulunmadığını açıklama ve iddianın aksine, delillerini ikame etme hakkının ortadan kalktığından söz edilemez. Yine aynı şekilde taraflar arasında borç ilişkisinin varlığını ve borcu inkar eden davalının davadan sonra temyiz aşamasında ödeme yaptığı yönündeki belgeyi yine bu aşamada ibraz eden alacaklının bu talebinin de iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığından söz edilemez (HUMK. Md. 202; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.03.2004 tarih ve 2004/2- 183 Esas, 2004/165 Karar; 04.07.2007 tarih ve 2007/13-453-2007/453 sayılı ilamları).

Somut olayda; davacı vekilince temyiz incelemesi aşamasında davalı borçlular tarafından davaya konu alacağa ilişkin ödeme yapıldığı bildirilerek, ekinde taraflar arasında düzenlenmiş protokol ibraz edilmiştir. Temyiz aşamasında ibraz edilen bu belgenin davaya konu borçla ilgisinin olup olmadığı, borcu sona erdiren belge niteliğinde olup olmadığının yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde araştırılıp incelenmesi ve eldeki davaya etkisi üzerinde de durularak bir karar verilmesi gerekmekte olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.