Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4951 K.2022/14034

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Makina Ltd. Şti.vekili, davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili ve katılma yoluyla davalı .... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, mahkemece davalı .... Ltd. Şti. vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmiş, bu ek karar da davalı .... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Mahkemece hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 22/10/2018 tarih, 2015/19350 Esas ve 2018/9377 Karar sayılı bozma ilamında; "davalı borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. ile 3. kişi Şirketlerin aynı sektörde faaliyet gösterdikleri (İnşaat-Beton) ve dava konusu tasarrufların da kamyon-transmikser niteliğinde araç devrine ilişkin olduğu anlaşıldığından davalı İşçim İnş.Şti'ne 06/04/2011 tarihinde devredilen üç adet araç ve yine davalı İnal..Ştine 05/12/2011 tarihinde devredilen iki adet araç devrine ilişkin tasarrufların.

İİK’nın 280/son maddesi gereğince, ticari işletme devri mahiyetinde ya da borçlu şirketin üzerinde kayıtlı olan başka taşınmazlar ve başka araçlar olup olmadığı da araştırılarak söz konusu tasarrufların ticari işletmenin mühim bir kısmının devri niteliğinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin mahkemece tartışılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davanın kabulüne, dava konusu davalı ... İnş. Turizm. Tic. Ltd. Şti.ne satışı yapılan .... plakalı aracın tasarrufunun iptali ile bu plakalı araç yönünden Şanlıurfa 1.İcra Müdürlüğünün 2012/2227 takip sayılı dosyasında davacı tarafın asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi verilmesine, dava konusu 63 PS 275 ve 63 PS 264 plakalı araçlar davalı ..... San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından elden çıkarıldığından İİK.nun 283/2 maddesi gereğince dava konusu araçların satış bedeli olan 58,000.00.Tl.nın (takip konusu alacak ve ferileriyle sınırlı olarak) davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınıp davacılara verilmesine, dava konusu 63 VL 693 plakalı araç ile ... plakalı araçların davalı .... İhr. Tic.

Ltd. şti. tarafından elden çıkarıldığından İİK.nun 283/2 maddesi gereğince dava konusu araçların satış bedeli olan 121.720.000.TL'nin (takip konusu alacak ve ferileriyle sınırlı olarak) davalı .... .. Tic. Ltd. şti. tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Makina Ltd.Şti.vekili, davalı ... İnş.Ltd.Şti.vekili ve katılma yoluyla davalı ....Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemenin; davalı .....San.ve Tic.

Ltd.Şti vekilinin süresi içerisinde temyiz harcını yatırmaması nedeniyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair ek kararı da yine davalı ....Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava; İİK 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Mahkemenin, süresi içerisinde temyiz harcını yatırmaması nedeniyle davalı ....Ltd.Şti. vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin 28/02/2022 tarihli ek kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, davalı ....Ltd.Şti. vekilinin ek karara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile 28/02/2022 tarihli ek kararın onanmasına karar verilmiştir.

2-Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu oluşabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.

Bir başka anlatımla; kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur.

"Usuli kazanılmış hak" kavramı ise, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.

Somut olayda bozma öncesinde tesis edilen kararda; davacının davasının kısmen kabulü ile, dava konusu davalı ... İnş. Turizm. Tic. Ltd. Şti’ye satışı yapılan .... plakalı aracın tasarrufunun iptali ile; bu plakalı araç yönünden Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğünün 2012/2227 takip sayılı dosyasında davacı tarafın asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi verilmesine karar verilmiş, hükmün davacılar vekili, davalı ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.vekili ve davalı ... İnş.Tur. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyizi üzerine, davalı ... İnş.Tur. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş olmakla, bu davalı aleyhine sözü edilen araç yönünden verilen hüküm kesinleşmiş olup, davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan davalı ... İnş. Turizm. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

3-İ.İ.K’nin 280/son fıkrasına göre ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kasdını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kasdiyle hareket ettiği kabul olunur, karinenin ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğini veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle;

bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunu ispatla çürütülebilir hükmü gereğince ticari işletmenin mühim bir kısmını devri yönünden tasarrufların değerlendirilmesi gerekir.

Mahkemece; davalı borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile 3.kişi şirketlerin aynı sektörde faaliyet gösterdikleri (İnşaat-Beton) ve dava konusu tasarrufların da kamyon-transmikser niteliğinde araç devrine ilişkin olduğu anlaşıldığından davalı ... İnş. Şti'ne 06/04/2011 tarihinde devredilen üç adet araç devrine ilişkin tasarrufun; İİK’nın 280/son maddesi gereğince, bilirkişi raporuna göre de ticari işletmenin mühim bir kısmının devri niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Hükme esas alınan 20/01/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; davalı borçlu ... İnş. Ltd. Şti. tarafından devredilen araçların, ... Ltd Şti. Firmasının esaslı unsurlarını (mühim bir kısmını) oluşturup oluşturmadığının tespiti için araçların devir tarihi olan 2011 yılı ... İnş. Ltd.Şti.’ne ait ayrıntılı mizan ve bilançonun gerekli olduğu, bu evrakların dosyada yer almadığı, kendi imkanları ile de ulaşılamadığı, bu nedenle davalı ... İnş. Ltd.

Şti.'nin 06/04/2011 tarihinde devredilen 3 aracının ticari işletmenin mühim bir kısmının devri niteliğinde olup olmadığının değerlendirilemediği belirtilmiştir. Bu durumda, bozmada işaret edilen ticari işletmenin mühim bir kısmını devir koşullarının araştırılması için, tapu sicil müdürlüklerinden davalı borçlu ...

Ltd.Şti.’nin tasarruf tarihi itibariyle aktif pasif taşınmaz kayıtlarının tespiti, trafik tescil kayıtlarından aktif pasif araç kayıtlarının tespiti, o tarihler itibariyle vergi dairelerinden vergi beyannamelerinin ve bilançolarının istenmesi, ticaret sicilinde kayıtlı evraklarının getirtilerek ödenmiş sermayesinin ne kadar olduğunun araştırılması ve tüm bunlar birarada değerlendirilerek davaya konu edilen davalı 3. kişi ....

Makine İnş.Şti.’ne devredilen araçların o dönemde şirketin malvarlığının ne kadarını teşkil ettiği, dolayısıyla bu araçların İİK’nun 280/son maddesi anlamında ticari işletmenin mühim bir kısmını teşkil edip etmediği belirlendikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.