Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/499 K.2023/12195

verilmesine yer olmadığına, davanın manevi tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına

Taraflar arasında görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; maddi tazminat talebi yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 23.05.2013 tarihinde davalı ...'in kullandığı, davalı Sağlık Hiz. Ltd. Şti.'ne ait, davalı ...

Şirketine trafik sigortalı aracın, davacıların babası/eşi olan yayaya çarpması sonucu vefat ettiğini, davalılardan İzbaş İzmir İlçe Belediyeleri A.Ş.'nin davalı araç sürücüsünü istihdam eden olarak bu zarardan sorumlu olduğunu, sürücünün kazada asli ve tam kusurlu olduğunu belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacılardan eş için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 23.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsil tahsilini, davacı ... için 40.000,00 TL,

diğer davacıların her biri için 30.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılar ..., Sağlık Hiz Ltd. Şti. ve İzbaş İzmir İlçe Belediyeleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş. 23.01.2015 tarihinde destekten yoksun kalma tazminatı talebini 54.600,85 TL' ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayda davalının kusuru bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının dava dilekçesine konu olan olayın ağırlığıyla bağdaşmadığını, tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçedeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, kusur oranının tespitinin gerektiğini, kazanın meydana geldiği yerin Karayolları Trafik Kanunu anlamında karayolu sayılıp sayılmadığının araştırılması gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, ticari faiz talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Se-Yu Sağlık Hiz ve Mal San Tic Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kazaya sebebiyet veren aracın Bornova Belediyesine kiralandığını, müvekkili şirketin kaza ile ilgili bilgi ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı İzbaş İzmir İlçe Belediyeleri Turizm Gıda Organizasyon Reklam Yayıncılık Yemek Akaryakıt İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Davanın açıldığı İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/585 Esas sayılı ve 17.04.2014 tarihli kararıyla verilen görevsizlik kararı üzerine dosya İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/2020 Esasına kaydedilmiştir.

Mahkemenin 24/06/2015 tarihli ve 2014/220 Esas, 2015/595 Karar sayılı kararıyla; olayın meydana geldiği yer göz önüne alındığında Karayolları Trafik Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında kalan yerlerden olduğu, kazanın oluşumunda davalı ...'in % 80, miras bırakan ... ın % 20 oranında kusurlu olduğu, davalı tarafından aracın kiralandığı ve kendilerine husumet yöneltilemeyeceğinin belirtildiği,

ancak davalı ile dava dışı Bornova Belediyesi arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olmayıp hizmet alım sözleşmesi niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın maddi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile 43.680,68 TL maddi tazminatın 23.05.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, sigorta şirketi yönünden faizin dava tarihi olan 12.12.2013 tarihinden itibaren başlatılmasına, fazlaya ilişkin isteğin reddine, davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile,

davacı ... için 30.000,00 TL ve diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminatın 23.05.2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., Sağlık Hiz ve Mal Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve İzbaş İzmir İlçe Belediyeleri Turizm Gıda Organizasyon Reklam Yayıncılık Yemek Akaryakıt İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminatla ilgili fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı İzbaş İzmir İlçe Belediyeleri Turizm Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.10.2018 tarih ve 2015/16437 Esas, 2018/8562 Karar sayılı ilamı ile davacılar vekili ile davalı İzbaş Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek davalı ...'ın temyiz itirazlarının kabulü ile "takdir olunan manevi tazminatın davacı eş Pakize dışındaki davacılar murisinin çocukları bakımından bir miktar fazla olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Davacılar vekilinin karar düzeltme isteğinin esastan reddine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.10.2020 tarihli ve 2019/738 Esas, 2020/5279 Karar sayılı ilamı ile reddedilmiştir

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılamada; davacı ...' ın maddi tazminat talebi yönünden mahkemenin 24.06.2015 tarihli kararı bozma ilamı kapsamı dışında kalmakla kesinleştiğinden maddi tazminat talebi yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacıların manevi tazminat talebi yönünden ise ilk karardan sonra hüküm altına alınan miktarın ödendiği ve ödeme nedeniyle davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından manevi tazminat talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; Yargıtay bozma ilamında hükmedilen manevi tazminatın yüksek olması sebebiyle kararın bozulduğunu, bu arada tazminatın davalının çalıştığı işyerinin yardımlaşma sandığı tarafından ödendiğini, mahkemece bu ödeme nedeniyle davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar dair karar verildiğini, oysa bu Sandığın ödediği miktarı müvekkiline rücu edeceğini, mahkemece bu nedenle kararda manevi tazminat miktarı belirlenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı tarafından temyize götürülen ve bozma ilamı ile fazla olduğu belirlenen manevi tazminatın Yargıtay bozması sonrası ancak mahkemece bozmaya uygun karar verilmeden önce davalı adına ödenmesi sonrası mahkemece manevi tazminat miktarı belirlemeden ödeme nedeniyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu' nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 Karayolları Trafik Kanunun 85 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve davalı tarafın manevi tazminat miktarının bozma ilamı sonrası tekrar belirlenmesi yönündeki temyiz isteminin iç ilişki gereği rücu aşamasında değerlendirilmesini isteyebilmesinin mümkün olmasına göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'den alınmasına,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,