Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/5039 K.2024/3732

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, 28.05.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda davacı müvekkillerinin eşi/babası ...'nın vefat ettiğini, Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2013/367 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'ün asli kusurlu olduğunun tespit edildiği ve davalının cezalandırılmasına karar verildiği,

...'nın ölümünden dolayı maddi ve manevi birçok zarara uğradıklarını belirterek kazadan sonra davalı Euro Sigorta A.Ş. tarafından destekten yoksun kalma tazminatına mahsuben davacı müvekkillerine 13.02.2014 tarihinde 76.944,00 TL ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin davacıların zararını karşılamaya yeter miktarda olmadığını, davacı müvekkillerinin ölenin desteğinden mahrum kalmaları nedeniyle davacı ...için şimdilik 3.500,00 TL, davacı ... için şimdilik 500,00 TL, davacı ... için şimdilik 500,00 TL, davacı... için şimdilik 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ...için 50.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL,

davacı ... için 20.000,00 TL, ...için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar...ve Kayseri İstif Makine Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; kaza nedeniyle davacılara 12.02.2014 tarihinde 76.944,00 TL ödeme yapıldığını ve müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, sigortalı araç sürücüsüne isnad edilen kusur oranını kabul etmediklerini, kusursuzluk nedeniyle poliçe teminat sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve Kayseri İstif Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'ün kazanın gelişiminde hiçbir kusuru olmadığını, bu nedenle müvekkilinin müteveffanın kullanmış olduğu araca çarptığı iddiasını kabul etmediklerini, kazanın gerçekleştiği saatte müteveffa tarafından banka ile telefonla görüşüldüğünü, yine müteveffanın sağ elinde özür bulunduğunu, bu nedenle sürekli olarak otomatik vites araç kullandığını, ancak kazanın olduğu gün düz vites araç kullandığını, meydana gelen kazada davalı ...'ın kusurunun olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2015 tarihli ve 2015/450 Esas, 2015/1069 Karar sayılı kararıyla; yargılama yapma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 05.05.2016 tarihli ve 2016/5394 Esas 2016/5497 Karar sayılı ilamıyla; istemin trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle uğranılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davanın Asliye Ticaret Mahkemesine açıldığı ve anılan mahkemece de davalı Euro Sigorta A.Ş. aleyhine açılan dava yönünden dosyanın tefrik edildiği, eldeki davanın ise araç işleteni ve sürücüsü aleyhine devam ettirilerek Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar dosya sigorta şirketi yönünden tefrik edilmiş ise de. K.T.K. Ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre müşterek müteselsil sorumlu olan davalı ..., araç işleteni ve sürücüsüne karşı birlikte açılan ancak sonrasında tefrik edilen davalar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre usul ekonomisi ve daha isabetli bir karar verilmesi açısından, davanın tefrik kararı verilmeksizin Asliye Ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın kusurlu olduğunun dosya içinde bulunan kusur raporu ve Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile tespit edildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece verilen tavzih kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304 ve 305 inci maddelerine aykırı olduğunu, dosyada ikinci ıslah dilekçesi var ise kendilerine tebliğ edilmediğini, poliçe teminat limitini aşar şekilde karar verildiğini, davalı şirketin ödeme yaptığı tarihteki veriler dikkate alınarak yapılan ödemenin davacıların zararını karşılayıp karşılamadığının tespit edilmeden karar verildiğini, hüküm altına alınan vekalet ücreti, yargılama harç ve giderlerinin de hatalı hesaplandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 304 ve 305 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı HMK'nın 304 üncü maddesi gereğince sadece hükümdeki yazı ve hesap hataları mahkemece re'sen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. HMK'nın 305 inci maddesinde de hüküm fıkrasında taraflara tanınan hakların ve yüklenen borçların tavzih yoluyla sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bir başka anlatımla hükmü değiştirici nitelikte, taraflara tanınan hakları ve yüklenen borçları değiştirir mahiyette hüküm genişletilemez ve sınırlanamaz (HMK m. 305/2).

Ancak bazı hallerde hüküm, açık olmayabilir, uygulanmasında bazı tereddütler ortaya çıkabilir ya da birbirine aykırı fıkralar içerebilir. Bu durumda taraflara mahkemeye başvurarak hükmün tavzih edilmesini (açıklığa kavuşturulmasını, açıklanmasını), varsa çelişkinin giderilmesini isteme olanağı tanınmıştır.

Mahkeme, tavzih talebini haklı görür ise hükümdeki açık olmayan hal, tereddüt ya da çelişkiyi ortadan kaldırır. Ancak tavzihle hükümde belirtilen haklar ve borçlar sınırlandırılmayacağı gibi genişletilemez ve değiştirilemez.

Dosya kapsamından, Mahkemece davacı vekilinin tavzih talebi kabul edilerek, 13.09.2021 tarihli ek kararla davacılar Hava için hüküm altına alınan tazminat miktarının düzeltilerek Hava için 370,55 TL yerine 101.354,26 TL'nın, hakkında hiç hüküm kurulmayan davacı ... için ise 2.580,80 TL'nın davalılardan tahsiline karar verilmiş ayrıca yargılama harç ve giderleri bakımından da kararın tavzihine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere tavzih yoluyla bir tarafa tanınan hakların genişletilemeyeceği, değiştirilemeyeceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.

2. Bozma neden ve şekline göre, davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş. vekiline iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,