Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/5091 K.2023/10409

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun davalı ...Ş. yönünden kısmen kabulüne, diğer davalı yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Karara davalı ...Ş. vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

21.08.2019 tarihinde davacının yolcu konumunda olduğu ve davalı ...Ş. nezdinde trafik sigortalı aracın, davalı ...Ş. nezdinde trafik sigortalı araçla karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralanarak %10.9 oranında malul kaldığını, 4 ay geçici iş göremezlik oluştuğunu, karşı aracın %75 oranında, davacının yolcu konumunda olduğu aracın ise %25 oranında kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuyla sabit olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL sürekli iş göremezlik,

250,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 250,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş. 05.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 4.734,53 TL geçici iş göremezlik ve 191.544,08 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 196.278,61 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının sigortalısının tali kusuru oranında sorumlu olacağını, davacının araçta hatır tanışıklığı ve emniyet kemeri takmaksızın seyahat ettiğini, maluliyet raporuyla belirlenen oranı kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; kusur raporu alınmasını, maluliyet oranının tespiti gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini, sürekli iş göremezlik tazminatı talebi dışındaki taleplerin teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının Ray Sigorta A.Ş. ile düzenlenmiş trafik poliçesine göre yolcu konumunda olduğu aracın maliki/işleteni olup Ray Sigorta A.Ş.'ye yöneltilen başvurunun reddine karar verildiği, davacının tedavi gideri yaptığına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmayıp bu talebin reddine karar verildiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 147.208,96 TL'nin 29.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Ş.'den tahsiline, fazla talebin reddine, davacının Ray Sigorta A.Ş. aleyhine yaptığı başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; hesap raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, medikal raporla oluşan çelişkinin giderilmesi gerektiğini, progresif rant yöntemine göre alınan hesap raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli iptal kararının eldeki uyuşmazlık bakımından dikkate alınmaması gerektiğini, müvekkilinin poliçe dahilinde geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi gideri taleplerinden sorumlu olmadığını, tam vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını detaylı olarak Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı itiraz dilekçesinde dermeyan etme imkanı bulduğu ve raporun tebliğ edilmemiş olmasının esası etkileyen bir usulsüzlük olarak değerlendirilmediği, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre ve muayene edilmek suretiyle düzenlendiği, davacının geçici bakıcı ve tedavi gideri talebi olmayıp bu yönde hüküm kurulmadığından bu yöndeki itirazın reddedildiği, tam vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...Ş. vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebeplere ilaveten müterafik kusur indirimi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ...Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 21.08.2019 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 78, 85, 88, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150 nci maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle hesap yönteminin yerinde olmasına, geçici iş göremezlik zararından davalının sorumlu olmasına, davacının geçici bakıcı gideri talebi bulunmayıp bu yöndeki temyiz itirazının konusuz olmasına, hesap raporu davalıya tebliğ edilmemişse de davalının rapora yönelik itirazlarını hakem kararına itiraz dilekçesinde ileri sürmesine,

ıslaha itiraz dilekçesinde hesap raporunun tebliğ edilmediğine ilişkin bir itirazda bulunmamasına, kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen maluliyet raporunun hükme esas alınmasında bir usulsüzlük görülmemesine göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def'i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Kanun'un 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150 nci maddesi uyarınca emniyet kemeri takılması zorunluluğu bulunan araçlardan biri de otomobildir.

Davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince değerlendirilmemiştir.

Somut olayda; davacı yolcunun kaza tespit tutanağına göre emniyet kemeri durumunun belirsiz olduğu, maluliyet raporuna göre sağ dirsek fleksiyon, yüzde ve çenede kırık sonucu çiğneme ve yutma kısıtlılığı nedeniyle maluliyet oranının %10.9 olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, davacının yüz bölgesinden yaralanması ve kazanın oluş şekli gözetilmek suretiyle davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu değerlendirilerek 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3. 5684 sayılı Kanun'un 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

09.10.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. (Karşı Oy)

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri talebine ilişkindir. Davaya konu kazada davacının yaralanmasına ilişkin olarak davalı yanın müterafik kusura ilişkin savunmalarının Uyuşmazlık Hakem Heyetince kabul edilmediği ve indirim yapılmaksızın belirlenen tazminata karar verildiği, davalı ...Ş. vekilinin karara itirazının reddedildiği, davalı vekilince Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yapılan itiraz başvurusuna konu edilmeyen (ancak temyize konu edilen) müterafik kusur yönünden indirim yapılması için kararın bozulduğu görülmektedir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen ve belli bir miktarın üzerinde olan uyuşmazlıklara ilişkin kararlar hakkında taraflar itiraz yoluna başvurabilir ve itiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek için komisyonca kurulan İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara bağlanır.

İtiraz Hakem Heyetinin yapacağı incelemenin usul ve esasları hakkında anılan kanunda açık ve özel düzenleme bulunmamakla birlikte, kanunun 30 uncu maddesinin 23 üncü fıkrasında "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanır" düzenlemesi mevcuttur.

Bir uyuşmazlık hakkında verilen karara karşı öngörülen kanun yoluna ilişkin incelemenin kapsamının taleple bağlılık ve taraflarca getirilme ilkeleri gözetilerek (kamu düzenine ve açık kanun hükmüne aykırılık halleri hariç) yapılması gerekir.

Somut olayda; davalı ...Ş. vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu etmediği yöne (tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması) ilişkin temyiz itirazının kabulüyle kararın temyiz eden davalı yararına bozulması, tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmamasına ilişkin olarak davacı yararına oluşan usuli kazanılmış hakkı da ihlal edecek niteliktedir. Bu itibarla; kamu düzenine aykırılık ya da açık kanun hükmüne aykırılık vasfı taşımayan yöne (müterafik kusura) ilişkin nedenle kararın bozulmasının doğru olmadığı ve davalının sadece vekalet ücreti temyizi yerinde olduğundan İtiraz Hakem Heyeti kararının bu yönden düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.