Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/587 K.2023/3503

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalılar ... ile ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalılar ... ile ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.03.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatten davacılar vekili Avukat ... ile davalılar ... ile ... vekili Avukat ... geldiler. Tarafların vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 14.3.2023 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacıların murisinin sürücüsü olduğu araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacıların desteğinin vefat ettiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak kaydı ile her iki davacı için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 10.000,00 TL manevi tazminatın;

davacılar ayrıca bedeni zararı uğradıklarından, davacıların her biri için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ayrı ayrı 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminat ile davacıların her biri için ayrı ayrı 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle destekten yoksun kalma tazminat taleplerini 228.989,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Soheur Garip Buluk vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin tam kusurlu olmadığını, yolun kusurlu olmasında ve yolda yapılan çalışmadan kusur tespitinde bahsedilmediğini, kusur oranının mahkemece tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin ve kaza anında araçta bulunan kızının kaza nedeni ile tedavi gördüğünü, talep edilen manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı meblağının davacının desteği ispatı kapsamında aktüerya raporu tanzimi suretiyle tespitinin gerektiğini, ceza davasının beklenmesi ve kusur durumunun kesinleştirilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davacı ...'nın eşi ... 'nın desteğinden yoksun kalması sebebi ile açtığı maddi tazminat istemine ilişkin davanın kısmen kabulü ile, 61.647,68 TL tazminatın davalılar ... ve ...'tan müşterek ve müteselsilen, 99.923,15 TL'nin davalılar ..., ... ve Anadolu Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen olmak üzere toplam 161.570,83 TL maddi tazminatın, davalılar ... ve ... yönünden olay tarihi 02.08.2011 tarihinden, davalı ... şirketi yönünden kısmi ödeme ibrasının tanzim edildiği 30.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'nın babası ... 'nın desteğinden yoksun kalması sebebi ile açtığı maddi tazminat istemine ilişkin davanın kabulü ile, 21.370,55 TL tazminatın davalılar ... ve ...'dan müşterek ve müteselsilen, 34.638,99 TL'nin davalılar ..., ... ve Anadolu Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen olmak üzere toplam 56.009,54 TL maddi tazminatın, davalılar ... ve ... yönünden olay tarihi 02.08.2011 tarihinden, davalı ... şirketi yönünden kısmi ödeme ibrasının tanzim edildiği 30.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

davacı eş ... ve murisin kızı ...'nın babası ... 'nın ölümü nedeni ile davalılar ... ve ... aleyhine açtıkları manevi tazminat davası yönünden; davacı ...'nın eşinin genç yaşta ölümü nedeni ile, açtığı manevi tazminat davasının, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları,

manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi ve paranın satın alma gücü almak dikkate alınarak kısmen kabulü ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 2 nci maddesi gereği takdiren 5.000,00 TL manevi tazminatın işbu davalılardan 02.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve meteselsilen ile işbu davacıya verilmesine, davacı ...'nın babasını genç yaşta kaybetmesi,

baba özlemini gidermemek olması sebebiyle duyduğu acı ve ızdırabın dindirilmesi için, açtığı manevi tazminat davasının, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi ve paranın satın alma gücü almak dikkate alınarak kısmen kabulü ile TMK'nın 2 nci maddesi gereği takdiren 5.000,00 TL manevi tazminatın işbu davalılardan 02.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve meteselsilen ile işbu davacıya verilmesine,

davacı ... ve ...'nın, dava konusu kazada yaralanmaları ve tedavi süresince iş ve güçten yoksun kalması sebebi ve yaralanmalarından ötürü çektiği acı ve ızdırap nedeni ile maddi ve manevi tazminat davası yönünden; maddi tazminat davası yönünden;

davacıların davalı ... şirketi aleyhine açtıkları maddi tazminat davasının, davalı ... şirketinin kaza başına sorumlu olduğu tazminat miktarının davacıları için yukarıda poliçe limitinin tamamlandığı anlaşılmakla, işbu davadaki davacıların davalı ... şirketinden talep ettikleri maddi tazminat yönünden istemin reddine, davacı ...'nın, kendisinin yaralanması sebebi ile çalışamadığı süre için yoksun kaldığı 2.039,58 TL maddi tazminatın 02.08.2011 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan tahsili ile işbu davacıya verilmesine,

davacı ...'nın, kendisinin yaralanması sebebi ile çalışamadığı süre için yoksun kaldığı 2.287,88 TL maddi tazminatın 02.08.2011 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan tahsili ile işbu davacıya verilmesine, davacıların davalılar ... ve ... aleyhine açtıkları manevi tazminat davası yönünden;

davacı ...'nın dava konusu kaza nedeni ile yaralandığı ve 3 ayı aşkın süre tedavi görmesi sebebiyle, açtığı manevi tazminat davasının, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve paranın satın alma gücü almak dikkate alınarak kabulü ile TMK'nın 2 nci maddesi gereği takdiren 1.000,00 TL manevi tazminatın işbu davalılardan 02.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve meteselsilen ile işbu davacıya verilmesine,

davacı ...'nın dava konusu kaza nedeni ile yaralandığı ve 4 ayı aşkın süre tedavi görmesi sebebiyle, açtığı manevi tazminat davasının, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve paranın satın alma gücü almak dikkate alınarak kabulü ile TMK'nın 2 nci maddesi gereği takdiren 1.000,00 TL manevi tazminatın işbu davalılardan 02.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen ile işbu davacıya verilmesine şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; 27.12.2011 tarihli cevaba cevap dilekçesi ile dava dilekçesinin netice-i talep kısmını değiştirerek ... 'nın vefatı nedeniyle manevi tazminat taleplerini her iki davacı için ayrı ayrı 50.000,00'er TL ve yine davacıların kendilerinin kazada yaralanmaları nedeniyle manevi tazminat taleplerini her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00'er TL olarak değiştirdikleri, bu hususun yerel mahkemece nazara alınmadığı, HMK'nın 141 inci maddesi gereğince bunun mümkün olduğu, dilekçeler aşaması tamamlanmadan bu değişikliği yaptıkları, hükmedilen manevi tazminatın çok az olduğu, müvekkili ...'ın aradan 8 yıl geçmesine rağmen evlenmediği, yapılan hesaplamalarda davacı eş için yeniden evlenme ihtimali indirimi uygulanmasının hatalı olduğu, hususlarına ilişkindir.

Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu, kusuru kabul etmedikleri, yoldaki çalışmanın dikkate alınmadığı, kusur incelemesi hatalı olduğundan yapılan hesaplamaların da hatalı olduğu, davacı eşin yeniden evlenme ihtimalinin rapor tarihi itibariyle belirlenmesinin doğru olmadığı, öte yandan %12 yeniden evlenme ihtimali indirimini kabul etmedikleri, bilirkişi raporunun maddi hatalar içerdiği, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu miktarların yanlış hesap edildiği, tüm zararın müşterek ve müteselsil sorumlu olarak müvekkillerinin üzerine yıkıldığı, manevi tazminatın fahiş olduğu,

reddedilen miktarlar için müvekkilleri lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olamadığı, adli yardım taleplerinin olduğu belirtilerek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının yerel mahkemece dikkate alınmamasında herhangi bir hata bulunmadığı, hükme esas alınan kusur raporunun somut olayın özelliklerine uygun, taraf ve yargı denetimine açık ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, aktüer raporunda belirlenen payların yapılan hesaplamanın hükme esas alınmaya elverişli ve yeterli olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının fahiş olmadığı, davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı,

davacı tarafça dava dilekçesi ile talep edilen manevi tazminatın, cevaba cevap dilekçesi ile artırmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davacılar vekilinin ve davalılar ... ile ... vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar ... ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ile ... vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Davalılar ... ve ...'un adli yardım talebi bulunması nedeniyle; dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalılar ... ve ...'un 6100 sayılı HMK'nın 334 üncü maddesi kapsamında öngörülen şartları taşıdığı anlaşıldığından, adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilerek işin esasının incelenmesine geçildi.

2. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davalılar ... ve ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Her ne kadar davacılar vekilince manevi tazminat yönünden temyiz dilekçesi sunulmuş ise de, ilk derece mahkemesince manevi tazminat talebinin tamamına hükmedildiği, ıslah dilekçesiyle de manevi tazminat talebinin arttırılmasının mümkün olmamasına göre; davacılar vekilinin sunduğu temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar ... ve ... vekilinin adli yardım talebinin kabulüne,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

Adli yardım talebi Dairemizce kabul edilmiş ise de HMK'nın 339 uncu maddesi gereğince temyizde haksız çıktığından 179,90 TL harcın davalılar ... ve ...'tan tahsili ile hazineye irat kaydına,