Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/5941 K.2024/709

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

24.05.2019 tarihinde davacının yolcu konumunda olduğu araçla, kaza tarihinde trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanarak %5 oranında malul kaldığını, kazanın oluşumunda karşı aracın kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalıya başvuru yapılmasına karşın maluliyet raporunun kabul görmediğini, ancak raporun yönetmeliğe uygun olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.000,00 TL sürekli ve 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş.

20.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 69.959,24 TL sürekli iş göremezlik ve 676,02 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere talebini toplam 70.635,26 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının Sigorta Tahkim Komisyonunun 2020.E.37731 sayılı dosyasında yaptığı başvurunun halen derdest olduğunu, sağlık kurulu raporu alması için davacının sevk edildiği Kilis Devlet Hastanesine başvuru yapmadığını, bu nedenle başvurunun usulden reddi gerektiğini, sorumluluğun ZMSS poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusuru nispetinde olduğunu, maluliyet raporunun ÇÖZGER Yönetmeliğine göre düzenlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı talebinden SGK'nın sorumlu olduğunu, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini,

davacının ifadesinde emniyet kemerinin takılı olmadığını beyan ettiğini, yine ifade tutanaklarında sürücü Ökkeş Yabançiçeği ile arkadaş olduğunu ifade ettiğini, komisyona başvuru tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aynı kazayla ilgili olarak STK'nın 2020.E.37731 sayılı dosyada derdestlik bulunmadığı, zira bu dosyada hakem ataması yapılmadığı, alınan kusur raporunda karşı sürücünün %75 ve davacının yolcu konumunda olduğu araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu bulunduğu,

düzenlenen hesap raporuna davalının itiraz ettiği, maluliyet raporu ÇÖZGER ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlemiş olup maluliyet raporuna yönelik itirazın yerinde görülmediği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 70.635,26 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının 18.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla talep edilen 323,98 TL'lik geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun ÇÖZGER yönetmeliğine göre düzenlemediğini, davacının sevk edildiği Kilis Devlet Hastanesine başvuru yapmadığını, başvurunun usulden reddi gerektiğini, soruşturma dosyasında alınan raporda davacının yolcu olduğu araç sürücüsünün %20 ve hakemlikçe alınan raporda ise %25 oranında kusurlu bulunduğunu, çelişki giderilmeden karar verildiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacının ifadesinde emniyet kemerinin takılı olmadığını beyan ettiğini,

davacının ıslah dilekçesinde sürekli iş göremezlik tazminatı talebini ıslah etmesine karşın geçici iş göremezlik tazminatına hükmedildiğini, davacı kaza tarihinde 18 yaşından küçük olup geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini, hesaplamada %1.8 teknik faizin dikkate alınması gerektiğini, komisyona başvuru tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, tam vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı, kaza ile oluşan zarar arasında illiyet bağının kurulduğu, kusur raporunun hükme esas teşkil edecek mahiyette olduğu, davacı araçta yolcu olup kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin belirsiz olarak işaretli olduğu, davalının hatır taşıması savunmasına ilişkin delil sunmadığı, davacının 18 yaşına kadar efor kaybına uğrayacağı, ıslah dilekçesinde geçici iş göremezlik tazminatı talebinin 676,02 TL olarak talep edildiği, tam vekalet ücreti takdirinde hata bulunmadığı gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyetine kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 24.05.2019 tarihinde davacının yolcu konumunda olduğu araç ile kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 78, 85, 88, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ve 30 uncu maddesi, ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle hesap yöntemi ve faiz başlangıç tarihinde hata bulunmamasına, karşı aracın hatır taşıması indiriminden yararlanmasının mümkün olmamasına, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlenmiş olan maluliyet raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemesine,

müteselsil sorumluluk ilkesi uyarınca davacı yolcu olup kazanın meydana gelmesinde kusursuz olmasına göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilmesine, davacının tam kusura yönelik itiraz ve temyizi bulunmadığı gözetildiğinde hükme esas alınan kusur raporunda belirlenen %75 kusur oranına göre hüküm kurulmasının yerinde bulunmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def'i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Kanun'un 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150 nci maddesi uyarınca emniyet kemeri takılması zorunluluğu bulunan araçlardan biri de otomobildir.

Davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; yolcu konumunda olan davacının trafik kazası sonucu yaralandığı ve emniyet kemeri takmadığı hususu, kazaya ilişkin soruşturma evrakı içerisindeki davacıya ait 26.05.2019 tarihli ifade tutanağındaki kabulüyle sabittir. Buna göre; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK'nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3. Kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan davacının gelir getirici bir işte çalışmadığı, dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancı bulunmadığı anlaşılmakla geçici iş göremezlik zararı da doğmamıştır.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan ve gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilemeyen davacı hakkında geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı anlaşılmaktadır. İtiraz hakem Heyetince geçici iş göremezlik talebinin reddi yerine kabulü isabetli olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

4. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin (13) numaralı fıkrası ve AAÜT’nin 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

5. Davacının, karşı aracın trafik sigortası olmaması nedeniyle Güvence Hesabına karşı %5 maluliyetini tespit eden rapor ile yaptığı eldeki başvuruda, yargılama sırasında alınan kusur raporu uyarınca %75 kusur oranı üzerinden tazminata hükmedilmiştir.

Aynı gün temyiz incelemesi yapılan (Dairenin 2022/8053 Esas sayılı) davada ise davacı yolcu, eldeki başvurudan sonra 29.04.2021 tarihinde yolcusu olduğu aracın ZMSS'ine karşı Sigorta Tahkim Komisyonunun 2021.E.86534 sayılı dosyada aynı alacak için %5 oranlı aynı maluliyet raporu ile başvuru yaptığı anlaşılmakta olup eldeki dava ile daha sonraki dava arasında hükmedilen tazminat bakımından mükerrerlik oluşabilecektir.

Bu nedenle, davacı yolcunun aynı trafik kazasından kaynaklı maluliyeti için iki ayrı davada iki kez tazminata hükmedilmesi, davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açabileceğinden İtiraz Hakem Heyetince 2021.E.86534 sayılı ikinci başvuru dosyası gözetilerek, eldeki ilk davada verilecek kararda tahsilde tekerrür olmamak kaydının düşülmesi gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,