Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6187 K.2025/7119

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.05.2017 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanarak malul kaldığını ve sürekli bakıma muhtaç hale geldiğini, davalının davadan önce müvekkiline 330.000,00 TL tazminat ödediğini, yapılan ödemenin eksik olduğunu, eldeki davada bakiye tazminat talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının 27.05.2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 628.538,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından davacıya sakatlık teminatının tamamı olan 330.000,00 TL'nin ödendiğini, müvekkile atfedilecek başka bir sorumluluk kalmadığını, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderlerinin tedavi gideri kapsamında sayıldığını, bu giderlerden SGK'nın sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, davacının yolcu olup kusurunun bulunmadığı, bu nedenle davalının %100 oranında kusurdan sorumlu olduğu, dosya kapsamında alınan ...

Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunca düzenlenen 01.02.2020 tarihli rapora göre davacının kaza nedeniyle %78 oranında malul kaldığı, davacının başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun tespit edildiği, davalı ... tarafından davadan önce davacıya 330.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, 08.01.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre toplam 628.538,00 TL bakıcı gideri tazminatının hesaplandığı,

628.538,00 TL tutarından davalının davacıya daha önce ödediği 330.000,00 TL tenzil edildiğinde davacının davalı ... şirketinden isteyebileceği miktarın 298.538,00 TL olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 298.538,00 TL bakıcı gideri tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin sürekli bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna, teminatın tüketildiğine ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde; davacı tarafça talep edilen sürekli bakıcı giderinin sigorta teminat klozu içinde yer alması nedeniyle, buna yönelik itirazın yerinde bulunmadığı, davalı vekilinin poliçe teminat limitinin dolduğuna ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde; davalı ... şirketinin davacıya yaptığı sürekli iş görmezlik ödemesi dışında, davaya konu bakıcı giderine yönelik bir ödemesinin bulunmadığı,

yapılan ödemenin münhasıran sürekli iş görmezliğe ilişkin olduğu, kazaya karışan aracın neden olduğu zararlardan sorumlu olan davalı ... şirketinin, poliçe gereği bedeni zararlarda 310.000,00 TL, geçici iş göremezlik, bakıcı ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri kapsamında sağlık giderleri teminatı altında 310.000,00 TL teminat limiti ile davacıya karşı sorumlu olduğu,

bu iki teminat limitinin birbirinden bağımsız olup, birinin tüketilmesi halinde davalının tüm yükümlülüklerini yerine getirerek sorumluluğunun sona erdiğinden bahsetmenin mümkün olmayacağı, kazada yaralanan kişinin, maluliyetinin oluşması halinde oluşacak sürekli iş göremezlik zararının bedeni zararlar klozundan(teminatından), geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri zararlarını ise tedavi giderleri klozundan(teminatından) karşılanmak üzere talep edebileceğini, bu nedenle yapılan istinaf itirazının yerinde olmadığı, davacı vekilinin faiz talebine ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde;

davalı ... şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK’nun 99 uncu maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren sekiz iş günü içerisinde ödemesi gerektiği, bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra dokuzuncu günde davalı ... şirketinin temerrüde düştüğünün kabul edileceği, davacı tarafın davadan önce davalı ... şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde ya da yapılan başvurunun ispatlanamadığı hallerde davalı ... şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüde düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerektiği,

davacının dava açmadan önce davalı ... şirketine başvuruda bulunduğunun anlaşıldığı, ancak, davacı vekili istinaf dilekçesinde, ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği yönünde itirazda bulunulduğu, dava dilekçesinde faiz talebi de bulunduğundan, taleple bağlı kalınarak ıslah tarihinden itibaren tüm tazminata faiz işletilmesi yerine aksi yönde karar verilmesinin isabetsiz olduğu, buna yönelik davacı vekilinin istinaf itirazının kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına,

yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, 298.538,00 TL bakıcı gideri tazminatının 10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 11.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile, geri kalan miktarın ıslah tarihi olan 12.02.2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporunda toplam 628.538,00 TL bakıcı gideri tazminatının hesaplandığını, bakıcı gideri tazminatı, teminat limitinin üzerinde olsa dahi davalı ... tarafından hesaplanan tüm tazminat miktarının davacıya ödenmesi gerektiğini, 628.000,00 TL tutarındaki bakıcı gideri tazminatına kaza tarihi olan 27.05.2017 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesince alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, geri kalan 288.538,00 TL'ye ise ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, tazminatın PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının hatalı olduğunu, sürekli bakıcı giderinin sakatlanma teminatı kapsamında olduğunu, sürekli iş göremezlik tazminatı ve sürekli bakıcı gideri tazminatının tek teminat içinde olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; kaza tarihinde sakatlanma/ölüm teminatının ve tedavi teminatının ayrı ayrı 330.000,00 TL, bakıcı giderine ilişkin talebin tedavi teminatı kapsamında olmasına, davalının poliçedeki tedavi teminatı kapsamı ile sınırlı olacak şekilde bakıcı giderinden sorumluluğunun bulunmasına,

davacı vekilinin istinaf dilekçesindeki talebi üzerine bölge adliye mahkemesince hükmedilen faiz başlangıç tarihinde isabetsizlik bulunmamasına, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının gerekmesine ancak hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporundaki PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaba davacı tarafından itiraz edilmemesine,

bu nedenle davalı vekilinin tazminat hesaplama yöntemine ilişkin temyiz itirazının reddine karar verilmesi gerektiğinin anlaşılmasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dosya kapsamından, davacının davaya konu trafik kazasında meydana gelen yaralanması sebebiyle davalıya başvuru yaptığı, davalı tarafça hasar dosyasının açıldığı, davacı vekilinin 24.09.2018 tarihli ibranameyi ihtirazi kayıt koymak suretiyle imzaladığı, söz konusu ibranamede davacının davaya konu trafik kazasındaki sakatlanması sebebiyle davalının davacıya 168.777,00 TL sakatlık tazminatı ve 161.223,00 TL bakıcı tazminatı olmak üzere toplam 330.000,00 TL tazminat ödeyeceğinin belirtildiği, davalının anılan ibraname gereği davacı tarafa 05.10.2018 tarihinde 330.000,00 TL tazminat ödediği,

eldeki davada ise davacı vekilinin yapılan ödemenin 2918 sayılı KTK’nun 111 inci maddesinin 2 nci fıkrası kapsamında eksik ve yetersiz olduğu gerekçesiyle bakiye bakıcı gideri tazminatı talep ettiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK’nun 111 inci maddesinin 2 nci fıkrasında; "Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmü mevcut olup, ibranamenin ihtirazi kayıt koyularak imzalandığı anlaşılmakla birlikte huzurdaki davanın iki yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu görülmektedir.

İlk derece mahkemesince alınan 08.01.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, yukarıda anılan ibraname kapsamında davacıya ödenen 161.223,00 TL tutarındaki bakıcı tazminatı bakımından 2918 sayılı KTK’nun 111 inci maddesi uyarınca ödenen bakıcı giderinin ödeme tarihindeki verilere göre yeterli olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadığı, ödenen bakıcı gideri mahsup edilmeksizin toplam 628.538,00 TL bakıcı gideri tazminatının hesaplandığı,

İlk Derece Mahkemesince anılan rapor benimsenerek söz konusu raporda hesaplanan 628.538,00 TL’den davalı tarafından davacıya sakatlanma ve bakıcı gideri kapsamında ödenen toplam miktar olan 330.000,00 TL tenzil edilmek suretiyle 298.538,00 TL bakıcı gideri tazminatına hükmedildiği, davalı vekili tarafından karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince davalı tarafından davacıya ödenen 330.000,00 TL’nin tamamının sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğu kabul edilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Kaza tarihindeki sakatlanma/ölüm teminat limiti ile tedavi teminat limiti ayrı ayrı 330.000,00 TL olup, her iki teminat limiti birbirinden bağımsızdır. Davaya konu bakıcı gideri tazminatı tedavi teminatı kapsamında olup, davalı bu teminat limiti kapsamında bakıcı giderinden sorumludur.

Bununla birlikte kaza tarihindeki tedavi teminat limitinin 330.000,00 TL olmasına göre, davalı tarafından davacıya daha önce ödenen 161.223,00 TL bakıcı gideri tazminatı nazara alındığında davalının bakiye tedavi teminat limiti kadar sorumluluğu kaldığı hususu dikkate alınmalıdır.

Somut olayda, davacının talep edebileceği bakıcı gideri tazminatı öncelikle ödeme tarihindeki verilere göre hesaplanmalı, ödenmesi gereken miktarla 24.09.2018 tarihli ibraname kapsamında davacıya ödenen 161.223,00 TL bakıcı tazminatı arasında 2918 sayılı KTK’nun 111 inci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtildiği şekilde fahiş bir fark olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Şayet ödenmesi gereken bakıcı gideri tazminatı ile ödenmiş olan 161.223,00 TL tutarındaki miktar arasında fahiş fark olduğu saptanırsa, davacı tarafından daha önce verilen ibranamenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilerek, rapor tarihindeki verilere göre davacının talep edebileceği tazminat miktarı tekrar hesaplanmalıdır.

Rapor tarihindeki verilere göre hesaplanan tazminat miktarının tedavi teminatı limiti olan 330.000,00 TL’den fazla çıkması halinde, 161.223,00 TL tutarındaki kısmi ödeme güncellenmeksizin 330.000,00 TL’den tenzil edilerek davacının talep edebileceği miktar tespit edilmelidir.

Rapor tarihindeki verilere göre hesaplanan tazminat miktarının tedavi teminatı limiti olan 330.000,00 TL’yi aşmadığının anlaşılması halinde ise, rapor tarihindeki verilere göre hesaplanan tazminat tutarından, davalı tarafından davacıya ödenen 161.223,00 TL’nin güncellenerek düşülmesi sonucunda oluşan duruma göre karar verilmesi gerekmektedir.

Şu durumda bölge adliye mahkemesince, öncelikle davalının davacıya yaptığı kısmi ödemeye ilişkin evraklar temin edilmek suretiyle aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak ödenmesi gereken miktarla ödenen miktar arasında 2918 sayılı KTK’nun 111 inci maddesinde belirtildiği şekilde fahiş bir fark olup olmadığı değerlendirilerek ve bakıcı giderine ilişkin kısmi ödeme sonucu bakiye tedavi teminat limiti de dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR