Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/668 K.2023/8363

Başvurunun kabulü

SAYISI : K-2021/117561

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile ... kararının kaldırılmasına ve başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davacıya ait aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası neticesinde maddi hasara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 39.500,00TL hasar onarım bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında talebini 281.233,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu zararın teminat kapsamı dışında olduğunu, kısmı dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, fatura ibraz edilmeksizin KDV tutarının talep edilmesinin ve KDV tutarına hükmedilmesinin mümkün olmadığını, aktüer bilirkişi raporunda aracın onarımının daha ekonomik çıkması halinde hasar bedeli üzerinden % 25 marka muafiyeti uygulanması gerektiğini, dava konusu poliçenin "4.2. Muafiyetler" başlığına göre, davalı ... şirketi ile anlaşması olmayan marka yetkili servislere gidilmesi durumunda, hasar bedeli üzerinden % 25 tenzili muafiyet uygulanacağını, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanıyor olması nedeniyle avans faiz isteminin yerinde olmadığını ve başvuru sahibinin taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III.... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, eksper tarafından yapılan inceleme ve araştırmalarda; başvuranın taleplerinin teminat dışı olduğu sonucuna varıldığı ve dosyaya araştırma raporu sunulduğu savunmasında bulunulduğu, ancak dosya arasında araştırma raporunun yer almadığı, bu kapsamda, talebe konu hasara ilişkin davalı şirket tarafından yapılan işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin, onarım yapılmışsa onarıma ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmasının talep edildiği,

davalı vekilinin 05.07.2021 tarihli e-postası ekinde, eksper raporunu, ibraname ve teslim belgesini dosyaya sunduğu ancak araştırma raporu ve hasarlı aracın onarımına ilişkin herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı, alınan aktüer bilirkişi raporunda başvuru sahibine ait araçta meydana gelen hasarın teminat kapsamında olduğu, aracın rayiç değerinin 950.00,00 TL ve 14.02.2021 tarihli kaza sırasında meydana gelen hasarın onarım maliyetinin KDV hariç 238.333,19 TL, KDV dahil 281.233,16 TL olduğunun belirlendiği, ancak taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında muafiyet oranı da dikkate alınarak,

hasar onarım bedelinin %25 muafiyetle hesaplanması gerektiği, başvuranın hasar tazminatı yönünden talebinin KDV dahil 281.233,16 TL üzerinden muafiyet oranı da dikkate alınarak 210.925,00 TL'lik kısmının kabul edilebilir olduğuna kanaat getirildiği,

başvuruya konu poliçe 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nunda düzenlenen mal sigortaları türünden bir poliçe olduğundan ve Türk Ticaret Kanunu'nda sigorta sözleşmesi mutlak ticari iş olarak düzenlendiğinden somut olayda hükmedilmesi gereken faiz türünün avans faizi olduğu gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulüne, 210.925,00 TL hasar onarım bedelinin 22.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde taraf vekilleri itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunda hasar miktarının 281.233,16 TL olarak belirlenmesine rağmen %25 tenzili muafiyet uygulanarak kısmen kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira başvuru sahibi tarafından ihbar yükümlülüğü yerine getirilerek hasara uğrayan aracın anlaşmalı servise götürüldüğünü ancak aracın sebepsiz yere 45 gün serviste bekletildiğini, bu sebeple aracın özel servise götürülmek zorunda kalındığını, uygulanan %25 tenzilin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davalı ... şirketi tarafından aldırılmış olan eksper raporunda başvuranın taleplerinin teminat dışı olduğunun değerlendirildiğini, başvuru sahibi tarafından usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçede hasar tazmin yönteminin nasıl olacağının düzenlendiğini, davalı şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde aracının zararı giderilebilecekken başvuranın bu hakkını kullanmadığını, sigorta şirketinin yedek parça tedarik iskonto uygulaması ve genel sektör uygulaması gereğince iskonto uygulama hakkının bulunduğunu,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen aracın rayiç değerinin fahiş olduğunu, hasar bedeli üzerinden %25 poliçe muafiyeti uygulanması gerektiğini, davalı şirketin KDV bedelinden sorumlu olmadığını, avans faizine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde aleyhe hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesinin 2 nci fıkrasına göre, rizikonun sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükünün sigortacının üzerinde olduğu, kazanın teminat dışında olduğuna ilişkin sigortacı tarafından herhangi bir somut belge ve rapor sunulmadığı, bunun yanında sigortacı tarafından hasar ihbarı üzerine araç üzerinde ekspertiz incelemesi yaptırıldığı ve bu incelemede hasar ile kazanın uyumsuz olduğuna dair herhangi bir tespitte bulunulmadığı; aksine hasar ile ilgili kanaatin olumlu olduğunun belirtildiği, bu nedenle hasarın teminat kapsamı dışında olduğuna ilişkin davalı vekilinin itirazının yerinde olmadığı,

kaza tarihinden bir gün sonra sigortacının eksper ataması yapmış olduğu, uyuşmazlık konusu aracın sigortacı anlaşmalı servisine çekildiği, hasar tespitinin burada yapıldığı, sigortacının hasarı fiziken incelemesine ve ekspertiz raporunu düzenlemesine rağmen hasarı gidermek konusunda girişimde bulunmadığı, açıklanan sebeplerle davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığı ve başvuru şartının yerine getirilmediği itirazının reddine karar verilmesi gerektiği, başvuru sahibinin aracında oluşan hasar bedeli tespitinin ilk olarak Allianz Sigorta A.Ş. ile anlaşmalı olan yetkili serviste yapıldığı,

başvuru sahibinin aracını sigortacının denetim ve incelemesinden uzak tutarak anlaşması olmayan servise götürmediği, sigortacının, araç kendi anlaşmalı servislerinde olmasına ve hasar bedelini tespit ettirmiş olmasına rağmen hasarı gidermek konusunda girişimde bulunmadığı,

dava konusu Kasko Sigorta Poliçesinde yer alan "Allianz Sigorta A.Ş ile anlaşması olmayan Marka Yetkili Servislere gidilmesi durumunda, hasar bedeli üzerinden %25 tenzili muafiyet uygulanır." şeklindeki muafiyet klozunun somut olayda uygulama alanı bulamayacağı, klozun uygulanabilmesi için başvuru sahibinin aracının onarımında anlaşmasız servisi tercih etmiş olmasının gerekli olduğu, belirtilen nedenlerle ... tarafından kasko sigorta poliçesinde yer alan %25'lik anlaşmasız serviste onarıma ilişkin muafiyet klozu uygulanarak sonuca gidilmesinin hukuka aykırı olduğu,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesine göre sigortacının, sigortalının gerçek zararını ödemekle yükümlü olduğu, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesi gereğince KDV'ye tabi olduğu, bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık nedeniyle avans (ticari) faiz işletilmesinde usule aykırılık görülmediği ve başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile ... kararının kaldırılmasına ve başvurunun kabulü ile 281.233,00 TL hasar bedelinin 22.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca ... kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile ... kararının (7) nolu bendinde yer alan “28.136,31 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “5.627,26 TL” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,