Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6752 K.2023/1960

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davada mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü, maliki, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı ve zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı olduğu otobüste yolcu olarak seyehat etmekte olan davacının meydana gelen kaza sonucu yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminatın Ergo Sigorta A.Ş dışındaki davalılardan, ayrıca 50.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ... dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında 17.03.2020 tarihli bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 344.874,40 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalının araç sahibi ya da sürücü işvereni olmadığını, husumetin taraftarına yönlendirilemeyeceğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi tazminatın bölünemeyeceğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığını, zararın varlığının kanıtlanması gerektiğini, manevi tazminat talebinin zenginleşmeye yol açacak nitelikte olamayacağını,

kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde Ergo Sigorta A.Ş tarafından düzenlenmiş Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi, ... tarafından düzenlenmiş Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından düzenlenmiş Karayolları Motorlı Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ve ...

Genel Sigorta A.Ş tarafından düzenlenmiş Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, aynı zamanda Ergo Sigorta A.Ş tarafından düzenlenmiş İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinden de yararlanmakta olduğunu, aleyhlerine hüküm kurulması halinde belirtilen sigorta şirketlerinin de sorumlu olacağını, bu nedenle davanın ilgili sigorta şirketlerine ihbarını istediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, dava konusu uyuşmazlıkta 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2 inci, 3 üncü, 73 üncü ve 82 inci maddeleri gereğince görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu gerekçesi ile mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 22.01.2015 tarihli 2014/25143 Esas ve 2015/876 Karar sayılı ilamı ile, ''...Somut olayda, davalı ... şirketine Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının meydana gelen kaza sonucu yaralanması nedeni ile uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazmini talep edilmiş olup esasen davalı ... ile davacı arasında akdedilmiş her hangi bir sigorta sözleşmesi bulunmamaktadır.

Özellikle “tükecici işlemini” tanımlayan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunu'nun 3 üncü maddesinin 1 nolu bendinde ise mal veya hizmet piyasalarında ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlemin Kanun kapsamına (m.2) alınmış olduğu anlaşılmaktadır.

Yine Kanun kapsamında olduğu düzenlenen 2 inci maddesinde belirtilen “tüketiciye yönelik uygulamalar” ise bir hukuki işleme veya sözleşmeye dayanmayan, tüketiciye yönelik haksız ticari uygulamalar olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca yukarıda da değinildiği gibi zorunlu sigorta sigorta türleri tarafların serbest iradelerine bırakılmamış yasal düzenlemeler nedeni ile her iki tarafa yaptırılması zorunlu kılınmış bir sigorta sözleşmesi türüdür.

Bu bakımdan yukarıda yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde talebin trafik kazası nedeniyle maruz kalınan maddi tazminatının sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın, Türk Ticaret Kanunun 850 inci madde ve devamında düzenlenen “taşıma sözleşmesi hükümleri”ne ve 1483 üncü ve devamı maddelerinde sayılan hususlardan olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girdiği dikkate alınarak davanın esasına girilerek tarafların delillerinin toplanması iddia ve savunmalarının değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda. 07.09.2013 tarihinde davalı ...'den taşımacılık bileti alan davacının, davalı ... Turizm Taşımacılık Seyahat Tic. Ltd.

Şti.'e ait, davalı ... şirketleri tarafından sigortalanmış, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla seyahati sırasında meydana gelen kazada yaralandığı, aktüer bilirkişi raporunda davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararının toplam 344.874,40 TL olarak belirlendiği ve meydana gelen kazada davacının kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile 344.874,40 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... Turz.

Taşımacılık Seyahat Ltd. Şti., ... ve Yapı Kredi Sigorta Şirketi'nden (Allianz Sigorta A.Ş) (davalı ... dava tarihinden işletilecek faiz ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 17.000,000 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... Turz. Taşımacılık Seyahat Ltd.

Şti., ... ve Ergo Sigorta A.Ş'den (HDI Sigorta A.Ş) (sigorta şirketi dava tarihinden ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde, dava konusu uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu’nda ticari iş olarak tanımlanan “taşıma sözleşmesi”nden kaynaklandığı ileri sürülerek maddi ve manevi tazminat taleplerine avans faizi uygulanması talep edilmiş ise de mahkemece yasal faize hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davacının yaralanması, tarafların kusur durumu ile sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, olayın oluş şekli gibi faktörler göz önüne alındığında, hükmedilen 17.000,00 TL manevi tazminatın kaza nedeniyle duyulan acı ve üzüntüyü kısmen de olsa gidermekten ve tatmin duygusu oluşturmaktan uzak kaldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalılar Ergo Sigorta A.Ş (HDI Sigorta A.Ş) tarafından İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile Allianz Sigorta A.Ş (...) tarafından Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalıların işleteni, maliki ve sürücü olduğu otobüsün karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49,51,54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Kanun'un 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece yasal faize hükmedilmiştir. Davalı ... tarafından yolcu taşımacılığında kullanılan araç, ticari yolcu otobüsü olup dava konusu kaza da bu taşıma sırasında meydana gelmiştir. Bu durumda, temerrüt faizi olarak avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının (1 ve 2) numaralı bendinde yer alan “...yasal faiziyle” ibaresinin çıkartılarak yerine “...avans faiziyle” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,