Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6844 K.2025/8510

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...

1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/204 D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu düzenlenen tespit bilirkişi raporunda bildirildiği üzere davalı tarafından tedbirsiz ve dikkatsizce yapılan kazı ve inşaat çalışmaları sonucunda alınan toprak hafriyatı sebebiyle alt tarafta bulunan ve davacıya ait olan 34,5 kV OG yeraltı kablolarının açığa çıkartıldığını, bir kısmının toprak şeve yatırıldığını, diğer kısmının da altları desteklenmediği için askıda kaldığını ve 3 tanesinin de koptuğunu,

dışarıdan yapılacak herhangi bir temasla açık vaziyette olan hasarlı kabloların bu haliyle can ve mal emniyeti yönünden risk teşkil etmekte olup başka bir noktaya deplase edilip yeniden toprak altına alınması gerektiğini, yapılan kazı çalışması sebebiyle OG yeraltı kablolarının deplase edilip yeniden toprak altına alınması için gereken bedelin 2018 yılı TEDAŞ birim fiyatları üzerinden KDV dahil 268.563,87 TL olduğunun tespit edildiğini,

davalı tarafından hasar ve deplase bedelinin ödenmemesi üzerine işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya ait hasarlanan OG yeraltı kablolarının ve diğer varlıkların deplase bedeli olan 267.543,58 TL'nin tespit tarihi olan 27.09.2018 tarihinden itibaren TCMB'nin avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek avans faiziyle birlikte %18 KDV'nin davalıdan tahsiline, tespit giderlerine yargılama giderleri kapsamında hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde ve husumet itirazında bulunduklarını, yokluklarında yapılan tespiti kabul etmediklerini, yapılan çalışmanın yüklenici firmanın sorumluluğunda olduğunu, atıksu ve yağmursuyu yapım işinin davalı idare ile ... arasında yapılan eser sözleşmesi kapsamında bu firmalar tarafından yapıldığını, ihale kapsamında imzalanan sözleşmede yeraltı tesislerinde meydana gelecek tahribat, kazı ve çöküntülerden yüklenici firmaların sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, hasarı ve kusuru kabul etmemekle beraber ....

Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği ve ...

Müeyyideler Yönetmeliği gereği hasar için tutulan tutanağın davacı ile idare arasında birlikte tutulması gerektiğini, yoklukta tutulan tutanak ve hasar tespitini kabul etmediklerini, ilgili tutanaklarda davacı tesislerinin standarda uygun olarak döşenip döşenmediğine dair bir tespitin de yer almadığını, alt yapı tesislerinin koridor dışında yüzeye çok yakın bir bölgede herhangi bir işaret bulunmaksızın ve dolgu malzemesi ile gömleklenmeden yapılmasından dolayı da hasar meydana gelebildiğini, hasar bedelinin hangi kalemlerden oluştuğunun belli olmadığını, avans faizi ve KDV talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inşaat mühendisi, elektrik mühendisi ve hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan 12.01.2020 tarihli bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı ASKİ'nin kazıya başlamadan önce ilgili yerde altyapı tesisi olup olmadığını araştırmak zorunda olduğu, dava dosyası içerisinde davalı ASKİ'nin davacı tarafa başvuru yaptığı ve güzergâh yardımı istediği konusunda herhangi bir belge görülemediği,

dolayısıyla kazı çalışmasından önce davacı şirkete haber verilmemesi sebebiyle davalı taraf bu konuda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğinden davalının meydana gelen hasarda kusurlarının bulunmadığı yönündeki itirazların yerinde olmadığı, bunun yanı sıra çalışmalar sırasında kazı çalışması yapanın daha dikkatli olması, çalışmalarını ona göre yönlendirmesi ve gerekiyorsa elle kazı yapması gerektiği, meydana gelen olayda davalı taraf kazı yaparken dikkatsiz çalıştığı ve gereken tedbirleri almadığından bilirkişi raporunda belirtildiği üzere %100 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı,

davacı tarafından talep edilen malzeme bedelinin piyasa fiyatlarına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 227.964,20 TL'nin 27.09.2018 tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayda, olay tarihi belirtilmemekle birlikte hasara ilişkin delil tespit başvurusu 21.09.2018 tarihinde gerçekleştirildiğine göre dava tarihi itibarı ile iki yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, somut olayda davalı tarafından yapılan/yaptırılan kazı ve inşaat çalışmaları neticesinde davacıya ait yer altı elektrik şebekesinde hasar oluştuğu ve bu nedenle mevcut hatların deplasesi zorunluluğu meydana geldiği, dava konusu bölgede yapılan çalışmadan önce davacı idareye başvurulduğunun kanıtlanamadığı, İlk Derece Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırıldığı,

bilirkişi kurulunun olayda davalının tam kusurlu olduğu ve davalının sorumlu olduğu tutar konusunda görüşünü mütalaa ettiği, halkın can güvenliği için hattın deplase edilmesinin zorunlu olduğunun Yargıtayca da kabul edildiği (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2019/2834 Esas, 2021/4158 Karar sayılı ilamı) ve bu bilirkişi raporu esas alınarak İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, davalının kusurları bulunmadığı yönündeki istinaf talebinin dayanağı bulunmadığı,

bilirkişi kurulu tarafından yapılan hesaplama usul ve yasaya uygun olup hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadğı, haksız fiilden kaynaklanan davalarda haksız fiil tarihinden itibaren tarafların tacir olması da gözetilerek avans faizi işletilmesinin de doğru olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlar dikkate alınmadan rapor doğrultusunda hüküm tesis edildiğini, yüklenici ile yapılan sözleşme gereği başkalarına verilen zarardan yüklenicinin sorumlu olduğunu, yokluklarında tutulan tutanakları kabul etmediklerini, alt yapı tesislerinin koridor dışında yüzeye çok yakın bir bölgede herhangi bir işaret bulunmaksızın ve dolgu malzemesi ile gömleklenmeden yapılmasından dolayı da hasar meydana gelebildiğini, davacıya ait tesislerle ilgili hatların deplase edilmesi yönünde davalıyla herhangi bir şekilde iletişime geçilmediğini,

davalının tam kusurlu olduğuna yönelik yapılan tespiti kabul etmediklerini, bilirkişi raporunda deplase işlemi kapsamında talep edilebilecek tutar başlığı altında kablo, kablo montajı, muf ve muf montaj bedellerinin fahiş olarak belirlendiğini, kabloların yeniden kullanılıp kullanılamayacağı, hurda değeri ile ilgili değerlendirme yapılmadığını, özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça, yapılacak bu nitelikteki giderlerin zarar kapsamına dahil edilemeyeceğini, ayrıca hasara konu alacağa 27.09.2018 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine ilişkin verilen kararın yerinde olmadığını,

haksız fiil neticesinde işletilecek faizin ticari değil yasal faiz olabileceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, tespit dosyası kapsamında olay mahallinde 27.09.2018 tarihinde yapılan keşifte haksız eylemin devam ettiğinin belirlenmesine ve dava tarihine göre zamanaşımına ilişkin temyiz itirazının yerinde görülmemesine, ...

Çalışma Usul ve Esasları Uygulama Yönetmeliği uyarınca kazı ruhsatı alınmaması, çalışma öncesi davacıya başvuru yapılmaması ve gözlemci talep edilmemesi gözetilerek davalının tam kusurlu bulunmasında bir isabetsizlik görülmemesine, hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda işçilik hesabı yapılmamış olmasına, raporda davacıya ait yer altı şebekesine ait kabloların yüzeye uzaklığı mahallinde ölçülerek belirlenen mesafenin Elektrik Kuvveli Akım Tesisleri Yönetmeliği hükümlerine uygun bir mesafe olduğunun açıkça belirlenmesine,

davalı 2560 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumu ise de çalışmaları özel hukuk hükümlerine tabi olup tarafların tacir sıfatını taşımaları sebebiyle avans faizi işletilmesinin yerinde görülmesine göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR