Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/695 K.2023/12686

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destek tazminatı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 17.03.2006 tarihinde, davacının eşinin kullanmakta olduğu motosikletin karıştığı çift taraflı trafik kazasında vefat ettiğini belirterek belirsiz alacak davası olarak 40.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacaklı ile borçlu sıfatlarının birleştiğinden talebin reddi, taşıtın cinsinin tespiti edilmesi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09.02.2016 tarihli ve 2014/259 Esas, 2016/122 Karar sayılı ilamıyla; dava konusu araçla aynı vasıfta olan bir araç için alınan 02.07.2012 tarihli İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Makine Öğretim üyeleri tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda emsal aracın azamı hızının 50 km/h ve motor hacminin 50 cm3 olan bir araç olduğundan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3 üncü maddesine göre motosiklet olduğu kanaatine varıldığından dava konusu aracın motosiklet tanımına uygun olduğu, bu nedenle trafik sigortası yapılması zorunlu araç olduğu kanaatine varıldığı,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 üncü maddesi gereği azami tasarım hızı 45 km saatten fazla olan ve veya silindir kapasitesi 50 cm3'ten fazla olan araçların motosiklet olduğu, hak sahiplerinin karşılanmamış gerçek zararının 78.441,24 TL olduğu, davacı ...'ın sigorta poliçe limiti dikkate alınarak 52.563,33 TL talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile 40.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.04.2019 tarihli ve 2016/11385 Esas 2019/4251 Karar sayılı ilamıyla" Davalı ...'na aracın trafik sigortasının bulunmayışı nedeniyle husumet yöneltildiğinden, davacılar yakınının idaresindeki motorsikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir.

Zira, ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde motorsiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler gereği, davacılar yakınının idaresindeki motorsikletin, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motorsiklet olup olmadığının saptanması, kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ...'nın bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece; trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle; aracın trafik tescil kaydının dikkate alınarak satın alınan yere de silindir hacmi ve azami hızı sorulmak suretiyle, araç üzerinde uzman makine mühendisi marifetiyle inceleme yapılıp araç motor silindir hacminin belirlenmesi;

davacı desteğinin idaresindeki motorsikletin kanun kapsamında motorlu araç olmadığının tespiti halinde ise, davalı ...'nın zarardan sorumlu tutulamayacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, davalı vekilinin diğer, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hem Şanlıurfa Trafik Şube Müdürlüğü cevabi yazısı ve ekinde gönderilen araç trafik tescil müracaat ve işlem formu ile araç özet bilgilerine ve hem de satıcı firmanın dosyaya kazandırılan cevabi yazısına göre kazaya karışan aracın, motorlu bisiklet olduğu ve motor hacminin 49,9 cc olduğunun anlaşıldığı, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 üncü maddesi ve 2003 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.6-k maddesi gereğince getirilen istisna nedeniyle davalı ... Hesabının sorumluluğuna gidilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili: aracın hızının da araştırlması gerektiğini, Kanun'un değişiklikten önceki halinde silindir hacmi ile birlikte hızının da belirli şartları sağlaması gerektiğinin düzenlendiğini, davaya konu aracın kazaya karışmasının üzerinden 15 yıl geçtiğini, mahallinde keşif yapılsa bile kazalı aracın silindir hacminin ölçülmesinin mümkün olmayacağını ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı 17.03.2006 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacının açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6217 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (6100 sayılı Kanun) eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla halen uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun 41 ve devamı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 inci maddesi.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,