Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6950 K.2024/1277

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan aracın 29.05.2019 tarihinde karıştığı kazada yaya konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenlerle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik zararı olmak üzere 5.100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini istemiş, ıslahla talebini toplam 360.100,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kuruma başvuru şartı yerine getirilmediğinden, komisyona yapılan başvurunun öncelikli olarak, başvuru şartları yerine getirilmemiş olması nedeniyle reddi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik usul ve esaslarına uygun rapor alınması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesi gereği maluliyet oranının %29,2 olarak dikkate alınması gerektiğini, aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından davalı kurumun sorumlu olmadığını,

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödemesi varsa bu miktarın tazminattan indirilmesi gerektiğini, davacı ev hanımı olduğu için geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağını, asgari geçim indirimi (AGİ) hariç hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini, davacı vekili lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile malul kaldığı, davalı kurumun kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi olmaması nedeni ile işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlenmesi nedeni ile sorumluluğunun bulunduğu, 21.11.2021 tarihli raporda belirlenen maluliyet oranı esas alınarak hesaplama yapılan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının 28.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ...'ndan tahsil edilerek Zevnep Zöngür 'e ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davalı kuruma başvuru şartı yerine getirilmediğinden, başvurunun öncelikle reddi gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik usul ve esaslarına uygun rapor alınması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesi gereği maluliyet oranının %29,2 olarak dikkate alınması gerektiğini, maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,65 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından davalı kurumun sorumlu olmadığını,

SGK ödemesi varsa bu miktarın tazminattan indirilmesi gerektiğini, davacı ev hanımı olduğu için geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağını, AGİ hariç hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini, davacı vekili lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya sunulan Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 19.04.2021 tarih ve 478 sayılı maluliyet raporu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre düzenlendiği, davalı vekili tarafından maluliyet raporuna itiraz edilmesi üzerine alınan 21.11.2021 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen raporda kişinin engel oranının %32 olduğu sonucuna ulaşıldığı,

davalı sigorta şirketinin talebinde belirttiği şekilde maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik usul ve esaslarına uygun olarak hazırlandığı, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından verilen son kararlar da dikkate alındığında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre aktüer hesabı yapılması gerektiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kaza tarihinde teminat limitinin 360.000,00 TL olduğunu, teminat limiti aşılarak karar verildiğini, davalı kuruma başvuru şartı yerine getirilmediğinden, başvurunun öncelikle reddi gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik usul ve esaslarına uygun rapor alınması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesi gereği maluliyet oranının %29,2 olarak dikkate alınması gerektiğini, maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini,

aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,65 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından davalı kurumun sorumlu olmadığını, SGK ödemesi varsa bu miktarın tazminattan indirilmesi gerektiğini, davacı ev hanımı olduğu için geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağını, AGİ hariç hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini, davacı vekili lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan aracın davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, ... Yönetmeliği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı tarafça dosyaya sunulan Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalının 19.04.2021 tarihli 2021/478 No'lu Adli Tıp Kurul Raporunda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre kişinin meslekte kazanma gücü azalma oranının % 29,2 olduğu ve sürekli olduğu tespit edilmiştir.

Somut olayda kaza, 29.05.2019 tarihinde meydana gelmiştir. Davalı vekili tarafından maluliyet raporuna itiraz edilmesi üzerine adli tıp uzmanlarından oluşan 3 kişilik heyet tarafından 21.11.2021 tarihli rapor dosyaya sunulmuş, bu raporda mevcut tanımlanmış sekeller için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca kişinin engel oranının %32 olduğu belirlenmiş, raporun davalı sigorta şirketinin de talebinde belirttiği Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik usul ve esaslarına uygun olarak düzenlendiği belirtilerek %32 maluliyet oranının esas alınarak hesaplanan tazminata karar verilmiştir.

Davacının maluliyet oranının %29,2 olarak belirlendiği rapora davacı tarafın itirazının bulunmadığı anlaşılmakla davalı tarafın itirazı üzerine alınan ve maluliyet oranının daha yüksek belirlendiği raporun esas alınarak hesaplanan tazminata karar verilmesi davalı tarafın kazanılmış hakkının ihlali niteliğindedir. Buna göre 19.04.2021 tarihli raporda belinlenen maluliyet oranı esas alınarak yapılacak tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davalı tarafın usuli kazanılmış hakkını ihlal edecek şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. ...

Yönetmeliği'nin 9/b maddesi uyarınca, rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar Güvence Hesabından talep edilebilir.Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ...

Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Kaza tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen sakatlık teminatı limitinin 360.000,00 TL olduğu anlaşılmakla teminat limitini aşacak şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır.

4. Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurusu kabul edilen ve kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına 33.657,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 17 nci fıkrası ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası uyarınca "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı yararına hükmedilecek vekalet ücreti için yukarıda adı geçen Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasının uygulanması gerektiği gözetilerek AAÜT'nin 13 üncü maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,