Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7132 K.2025/14119

Mahkeme kararı davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalı ... vekili Av. ... ve davalı ... San. Böl. Müd. vekili Av. ... geldiler. Davacı adına gelen olmadı. Davalılar vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 14.10.2025 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dosyada dava dilekçesinde; müvekkili şirkete sigortalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin ... Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren tesislerinin bir kısmında, kiracı olarak bulunan sigortalı ... Oto Yan San Yed. Parç. ve Kol Sistemleri Tic.

A.Ş.'nin tesislerinin bulunduğu bölgede 14.10.2010 tarihinde sel meydana geldiğini, caddenin sonundaki dere yatağının önünün yol ve toprakla engellenmesi ve yeterli ıslahının yapılmaması sonucu derenin buradan taşarak işyerlerine zarar verdiğini, sel sonrası meydana gelen toplam 226.330,00 TL hasar bedelinin müvekkili tarafından sigortalısına 02.10.2010 tarihinde ödendiğini, bu zararın meydana gelmesinde davalıların %100 kusurlu olduğunu ileri sürerek, 226.330,00 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleştirilen dosyada dava dilekçesinde ise; aynı olay nedeni ile sigortalısına ödediği (...) emtia, makine, makine tesisat, bina, demirtaş hasarları ve kurtarma masraflarından oluşan 99.949,49 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.12.2013 tarihli ve 2011/328 Esas, 2013/661 Karar sayılı kararı ile; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 203.697,00 TL ve 74.503,61 TL'nin (her ikisinin de ödeme tarihi olan) 02.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin bu kararının süresi içinde tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.02.2016 tarihli ve 2014/5637 Esas, 2016/2143 Karar sayılı ilamı ile davacı vekilinin tüm, davalı ... vekili ve davalı ...

OSB Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar yönünden idare aleyhine tam yargı davasının idari yargı yerinde açılmasının gerekli olduğu, davalı idare vekilinin bu yöndeki görev itirazının kabulü gerekirken işin esasına girilerek sonuçlandırılmasının doğru görülmediği;

mahkemece yapılacak işin, davacının sigortalısının iştigal ettiği işle ilgili en az bir bilirkişi de eklenmek suretiyle oluşturulacak bilirkişi heyetinden, sigortalının tüm ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle sigortalının sel olayı neticesinde uğradığı gerçek zararın tespiti yönünde ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık ve hükme esas almaya elverişli bir rapor aldırılarak sonucuna göre karar vermek iken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olmasının doğru görülmediği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.10.2017 tarihli ve 2016/335 Esas, 2017/368 Karar sayılı kararı ile 2011/328 Esas sayılı dava dosyasında dava dilekçesinin davalılardan ... açısından idare mahkemeleri görevli olduğundan görev nedeniyle reddine, diğer davalılar açısından davanın kısmen kabulüne 152.938,62 TL'nin ödeme tarihi olan 02.12.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, 2011/329 Esas sayılı dava dosyasında dava dilekçesinin davalılardan ... açısından idare mahkemeleri görevli olduğundan görev nedeniyle reddine, diğer davalılar açısından davanın kısmen kabulüne 45.138,23 TL'nin ödeme tarihi olan 02.12.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Organize Sanayi Bölge Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin bu (ilk bozma üzerine verilen) kararının süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 09.07.2020 tarihli ve 2018/2967 Esas, 2020/4617 Karar sayılı ilamı ile davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek her ne kadar bozma ilamına uyulmuşsa da bozmanın gereklerinin yerine getirilmediği,

buna göre, inşaat mühendisi, tekstil mühendisi, makine mühendisi, mali müşavir bilirkişi heyetinden, sigortalıların ticari defterleri ile ekspertiz raporu karşılaştırılarak zarara uğrayan kalemlerin adet/metrekare miktarları ile birlikte tek tek tespit edildiği, ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık ve hükme esas almaya elverişli bir rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ikinci bozma üzerine verilen 24.03.2022 tarihli) kararı ile 2020/287 Esas sayılı dava dosyasında davanın kısmen kabulüne 152.938,62 TL'nin ödeme tarihi olan 02.12.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen dava dosyasında davanın kısmen kabulüne 45.138,23 TL'nin ödeme tarihi olan 02.12.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl/birleşen davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalılar tarafından bugüne kadar ekspertiz raporunda belirlenen kalemler ve zararlar yönünden aksini ispat edecek herhangi bir delil dosyaya sunulmamış olması karşısında, ekspertiz raporunda belirlenen mamul ve yarı mamul kalemler ile diğer konulardaki gerçek zarar yerine sigortalılarının ticari defterlerindeki kayıtlar üzerinden karar verilmesinin tamamen hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

Asıl/birleşen davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararında, zarar kalemleri ve piyasa rayiç değerlerinin belirtilmesi gerekliliğinin vurgulandığını, bozma gereğinin yerine getirilmediğini, piyasa rayiç değerlerinin araştırılmadan ek rapor tanzim edildiğini, dava dışı sigortalıların yasaya ve usule uygun tutmuş oldukları ticari defter ve kayıtların delil vasfında olduğunu, davacının zararını ispatlayamadığını, ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hukuka ve kanuna açıkça aykırı olduğunu, Buski'nin yerine getirdiği faaliyetin devletin eskiden beri yürüttüğü idari kamu hizmetlerinden olduğunu, bu nedenle açılacak davaların görüm ve çözümünün iptal ve tam yargı davaları kapsamında idari yargı olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

Asıl/birleşen davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; hatalı kusur oranı üzerinden gerçekleştirilen hesaplamalar doğrultusunda karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tüm bozma ilamlarında belirtildiği gibi sorumluluk hukukunun amacının zarar görenin uğramış olduğu gerçek zararı gidermek olduğunu, dolayısıyla bilirkişi incelemesinde amaçlananın gerçek zararın tespiti olduğunu, o halde çelişkili, şüphe bulunan kayıtların zarar hesabında dikkate alınamayacağını,

bu nedenle gerçek zararın tespitinde öncelikle dava dışı sigortalıların ticari defterlerinde kayıtlı olan hasar bedellerin olay tarihindeki piyasa rayiç bedelleri ile uyumlu olup olmadığının tetkik edilmesi gerektiğini, piyasa rayiç bedelini aşan hasar kayıtlarının hesaplamada dikkate alınması gerektiğini, ticari defterde kayıtlı olup ekspertiz raporunda kaydı olmayan hasar değerlerinde apaçık şüphe çelişki bulunduğundan ve zarar tazminin amacı zenginleşme olmadığından bu değerlerin de hesaplamadan çıkartılarak bu esaslara uygun olarak gerçek zarar hesaplaması yapılması gerektiğini,

dosyada mevcut bilirkişi raporlarının heyet raporu olmaktan son derece uzak, Yargıtay kararında açıkça belirtilen inceleme değerlendirmeleri içermeyen eksik ve hatalı raporlar olduğunu, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ürünü olan bilirkişi raporlarını hükme esas alan mahkeme kararının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, faizi ve faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; işyeri sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacı ... şirketinin, zararın oluşumunda kusurları olduğunu iddia ettiği davalılardan ödediği bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve ... Belediye Başkanlığının mahkeme karar başlığında gösterilmiş olmasının mahallinde düzeltilebilir maddi hata olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR