Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7261 K.2025/2671

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... vekili ile birleşen davada davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş; incelemenin duruşmalı olarak yapılması birleşen davada davalı ...Ş. ile birleşen davada davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte asıl ve birleşen davada davalı ... vekili Av. ... geldi. Diğer davalı ...Ş ve asıl ve birleşen davada davacı adına gelen olmadı. Asıl ve birleşen davada davalı ... vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 18.02.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'in yolcu olduğu araç ile davalı idaresindeki aracın 10.12.2002 tarihinde karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; aynı kazaya ilişkin olarak karşı araç sürücüsü, davacının yolcu olduğu aracın trafik sigortacısı ve İMSS teminatlı sigortacısına husumet yönelterek davacı yolcunun çalışma gücünün sürekli olarak kaybı ve yok olması ve ekonomik geleceğin sarsılması nedeni ile şimdilik 30.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte bu talep kabul görmez ise Kartal 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/94 Esas sayılı dosyasınca sigorta şirketlerine davanın ihbar edildiği tarihten itibaren yasal faizi ile,

bu talebin de kabul görmemesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiş. 01.10.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 588.698,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Asıl-birleşen davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olay nedeniyle davalının hiçbir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; poliçeden doğan sorumluluklarının sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda azami 18.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine, bu talebin kabul edilmemesi halinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi aşamasında davacının iş göremezlik durumuna düşüp düşmediği, düşmüşse de ne kadar süre ile olduğu konularının değerlendirilmesini, olay tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; poliçe muhteviyatına göre şahıs başı tedavi masraflarının azami teminatlarının 5.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının öncelikle bu kaza nedeniyle kusur oranında zararının davalının trafik poliçesine başvurarak tahsil edebileceğini, aynı zamanda müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının mütefarik kusuru ve her halükarda şahıs başı, yaralanma hali azami teminatı olan 5.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminata ilişkin taleplerin ise poliçe kapsamı dışında kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

2003/94 Esas sayılı dosyasından davacılardan ... yönünden tefrik edilen asıl davada; davanın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 10.12.2002 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2003/94 Esas sayılı dosyasından davacılardan ... yönünden tefrik edilen asıl davaya birleştirilen Kartal 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/301 Esas sayılı dosyasında,

ıslah talebi de dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı karşılığı toplam 567.802,31 TL tazminatın olay tarihi olan 10.12.2002 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketleri poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile davalılardan müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... vekili ile davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, 2003/94 Esas sayılı dosyasından davacılardan ... yönünden tefrik edilen asıl davada;

davanın kısmen kabulü ile takdiren 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 10.12.2002 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2003/94 Esas sayılı dosyasından davacılardan ... yönünden tefrik edilen asıl davaya birleştirilen Kartal 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/301 Esas sayılı dosyasında, davalılar ... ile davalı ...Ş. bakımından davanın, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı karşılığı olarak 30.000,00 TL maddi tazminatın (davalı ...Ş. bakımından sigorta limiti olan 18.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla), davalı ...

Sigorta A.Ş. bakımından geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı karşılığı toplam 5.000,00 TL tazminatın olay tarihi olan 10.12.2002 tarihinden (davalı ... Sigorta A.Ş. bakımından ise davalı ...Ş.'nin limitini aşan kısım için ancak sigorta limiti olan 5.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla), davalı ...Ş. bakımından birleşen dava tarihinden (05.05.2010), davalı ...

Sigorta A.Ş. ve davalı ... bakımından olay tarihi olan 10.12.2002 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ıslah ile arttırılan kısmın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olduğunu, kısmi dava olmadığını, usul hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesi ilkesi sebebi ile HMK'nın 107 nci maddesinin bu dava bakımından da uygulanacağını, Bölge Adliye Mahkemesinin birleşen dosyayı kısmi dava olarak yorumlayarak, özellikle 01.10.2019 tarihli dilekçede davanın açıkça belirsiz alacak davası olduğu belirtildiği halde, bedel artırım dilekçelerini ıslah olarak nitelendirerek zamanaşımı nedeniyle arttırılan kısmını reddetmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kusur dağılımını kabul etmediklerini, dosya kapsamında alınan çok farklı kusur raporu olduğunu, aradaki çelişkinin etkin inceleme ile giderilmediğini, art arda meydana gelen zincirleme kazada davacıların yaptığı ilk kazanın uygun illiyet bağını kestiğini, davacı ...’in yaralanmasının kendi içinde bulundukları aracın yaptığı ilk kazada oluştuğunu, bu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını,

manevi tazminatın müvekkilinin ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğundan sigorta şirketine yüklemek yerine müvekkiline sorumluluk yüklenmesinin hatalı olduğunu, hukuksuz ve haksız bir şekilde zamanaşımı hiçe sayılarak ıslah edilip tüm tazminattan taraflı bir bakış açısıyla müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Birleşen davada davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davanın, 05.05.2010 tarihinde yani olay tarihinden yaklaşık 8 yıl sonra (5 yıllık ceza zamanaşımı süresi dolduktan sonra) açıldığını, hem davanın hem de ıslah edilen miktarın zamanaşımına uğradığını, esas mahkemece verilmiş olan kararda 01.04.2021 tarihli kusur raporu ile kusur dağılımı tespit edilmiş iken davalılar yönünden müşterek ve müteselsilen hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğunu,

hükmedilen toplam maddi tazminat tutarı esas alınarak hesaplanan vekâlet ücretleri ile yargılama giderleri ve harçtan diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, temyize konu kararda savunmaları dikkate alınmadan ve gerekçeli kararda dahi savunmalarına neden itibar edilmediğine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadan hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; asıl davada davalının idaresindeki araç ile birleşen davada davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleşen davada davacı vekili, asıl ve birleşen davada davalı ... vekili ile birleşen davada davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Duruşmada vekille temsil olunmayan asıl ve birleşen davada davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Aşağıda yazılı temyiz harçlarının Asıl ve birleşen davada davacı, asıl ve birleşen davada davalı ... ile birleşen davada davalı ...Ş 'ye yükletilmesine,