Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7314 K.2023/1765

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.02.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... geldiler. Davacı vekili ile davalı ... vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 14.02.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... aleyhine dava dışı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ile imzalanan 24.12.2014 tarihli kredi sözleşmesi nedeniyle Çorum İcra Müdürlüğünün 2018/52853 esas (eski:Çorum 3.İcra Müdürlüğünün 2016/8263 esas) sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, daha sonra icra dosyasındaki alacağın Gelecek ...

Yönetim A.Ş.'ye temlik edildiğini, icra dosyasında alacağı karşılayacak miktarda malının bulunamadığını, ancak Çorum ili Merkez ... mahallesi ... mevki 1039 ada 11 parsel zemin kat 2 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazını 16.11.2015 tarihinde davalı ...'a sattığının tespit edildiğini, davalı ... ile davalı borçlu ...'un Çorum ilinde her ikisinin de tekstil işi yaptıklarını ve dükkanlarının birbirine yakın olduğunu, aynı zamanda arkadaş olduklarını, davalı ...'ın davalı-borçlu ...'tan satın aldığı gayrimenkulü 26.04.2016 tarihinde diğer davalı ...'a devrettiğini, davalı ...'un davalı-borçlu ...'un kardeşi olan ...'nın eşi olduğunu,

gayrimenkulü devralan ...'un gayrimenkulü ... isimli dava dışı kişiye 14.07.2020 tarihinde devrettiğini, devirlerin alacaklıya zarar verme kastı ile yapıldığı ve kötü niyetli olduğunu belirterek taşınmazın gerçek değeri nispetinde alacaklarının faiz ve ferileri ile yapılan takip masrafları da gözetilerek davalılardan müştereken ve müteselsilen nakden tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreye uğradığını, müvekkilinin davaya konu gayrimenkulü, diğer davalıların davacı tarafa olan borç ilişkisini bilmeden tasarruf amacıyla satın aldığını, satış bedelini karşılamak için Garanti Bankası Ankara Ümitköy şubesinden 23.000,00 TL ihtiyaç kredisi kullandığını ve çalıştığı işten ayrılarak 10.000,00 TL tazminatın üstüne eşinin ziynet eşyalarını satarak tamamladığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalılar ... ve ...; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

İİK'nun 278/3-2 maddesi gereğince, tasarrufa konu taşınmazın satış bedeli ile gerçek değeri arasında önemli oransızlık bulunması ve gerçek değerinin altında bir bedelle devredilmiş olması, davalılar arasında yakın akrabalık ve iş arkadaşlığı ilişkisinin bulunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; davalılar ... ve ...'un, davalı ...'un mali durumunu ve alacaklılarından mal kaçırma ya da alacaklılarını ızrar kastıyla hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davanın kabulü ile;

dava konusu Çorum ili Merkez ilçesi ... mahallesi 1039 ada 11 parsel sayılı taşınmazda bulunan 2 nolu bağımsız bölüm niteliğindeki taşınmazın davalı-borçlu ... tarafından davalı ...'a 16.11.2015 tarih ve 28968 yevmiye nolu satışı ile ilgili tasarrufun ve davalı ... tarafından davalı ...'a 26.04.2016 tarih ve 11916 yevmiye nolu satışı ile ilgili tasarrufun davacı yönünden iptaline, dava konusu taşınmaz dava dışı 4.kişiye devredilmiş olmakla İİK'nın 283/2.

Md.si uyarınca 165.000,00 TL tazminatın Çorum İcra Müdürlüğünün 2018/52853 esas (eski:Çorum 3.İcra Müdürlüğünün 2016/8263 esas) sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kararın gerekçesinde yer alan satış bedeli ile tespit edilen bedel arasında fahiş fiyat farkı olduğunun doğru olmadığını, müvekkili ile taşınmazı satın aldığı diğer davalı ... arasında kanunun aradığı anlamda bir akrabalık, arkadaşlık ve iş ilişkisi olmadığını, davaya konu taşınmazın, 4 yılı aşkın bir süre davalı müvekkilinin uhdesinde kaldığını, kötü niyetli olsa bu taşınmazı satın aldığı tarihten kısa bir süre içinde elinden çıkarması gerektiğini,

davacının delilleri arasında sadece ESD araştırması olduğu halde mahkemenin bu talebin dışına çıkarak davalılar arasındaki akrabalık, arkadaşlık ve iş ilişkisi konusunda araştırma yapılmasına dair müzekkere yazarak buna ilişkin sonuçları hükme esas kabul etmesinin taraflarca yerine getirme ilkesine de aykırı olduğunu, gerekçede yer alan ...'ın ESD araştırması sırasındaki beyanının da hukuka aykırı olup hükme esas teşkil edemeyeceğini, mahkemenin müvekkilinin yaptığı satış tarihinde taşınmazın değerinin 165.000,00 TL olduğundan bahisle bu miktar üzerinden tazminata hükmetmesinin de doğru olmadığını,

davanın karar aşamasına geldiği bir aşamada taşınmaz değeri üzerinden harçların alınmasının davanın 165.000,00 TL üzerinden kabulüne imkan vermeyeceğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlu ... ile üçüncü kişi ...'in iş arkadaşı olduğu, dördüncü kişi ...'ın da borçlu ...'un kardeşi ... ile evli olup ...'ın eniştesi olduğu, enişte olan ...'ın İİK 280. Madde anlamında borçlunun içinde bulunduğu mali durumu bilebilecek kişi olup iyiniyetli sayılamayacağı gerekçesiyle davalılardan ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, dava konusu taşınmazı devralan davalı 3.kişi ... ile borçlu ... arasında ticari ilişki bulunduğunun, taşınmazı ...'tan devralan davalı 4.kişi ...'un ise davalı borçlu ...'un kardeşinin eşi olup, ... ve ...'ın davalı borçlunun mali durumunu ve alacaklıları ızrar kastını bilebilecek kişilerden olduğunun anlaşılmasına göre, usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali davalarında vekalet ücretinin alacak miktarı ile iptali istenen tasarrufun tasarruf tarihindeki değeri karşılaştırılarak düşük olan değer üzerinden nispi olarak hesaplanması gerekir. Somut olayda; dava konusu taşınmazın tasarruf tarihindeki gerçek değerinin 165.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda davacı lehine bu miktar üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi ve ilam harcının bu miktar üzerinden belirlenmesi gerekirken vekalet ücreti ve harçların taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden hesaplanması doğru değil bozma nedeni ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 2 numaralı bendinde yer alan "12.773,97 TL" ve "9.580,48 TL" ibarelerinin çıkarılarak sırasıyla yerlerine "11.271,15 TL" ve "8.077,66 TL" ibarelerinin yazılmasına, 4 numaralı bendinde yer alan "21.540,00 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "19.625,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

8.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı ...'a verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ...'a iadesine,