Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7541 K.2023/5807

Taraflar arasında görülen asıl davada istihkak, karşı davada tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davada davanın reddine, karşı davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı-karşı davalı ... ... Havacılık Turz. Rek. Ltd. Şti. vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 02.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen gün ve saatte gelen davacı-k.davalı vekili ... ... ... ile davalı-k.davacı ... vekili ... ... ... ... geldiler, diğer davalı ... Havacılık Organizasyon .... ve Tur. Tic. Ltd. Şti. adına gelen olmadı. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 02.05.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-karşı davalı ... ... Havacılık Turz. Rek. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından ... 11. İcra Müdürlüğünün 2011/17810 sayılı dosyası üzerinden borçlu ... Havacılık Org. .... Ltd.

Şti. aleyhine başlatılan takip sonucu 3.şahıs olan müvekkiline ait işyerinde haciz işlemi gerçekleştirilerek 2 adet hava aracı balonunun haczedildiğini, bu işyerinin borçlu ile hiç bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin haciz sırasında istihkak iddiasında bulunduğunu, davalı tarafın itirazı üzerine takibin devamına karar verildiğini, bunun üzerine istihkak davası açtıklarını, alacaklı tarafın müvekkiline ait adreste kötü niyetli bir şekilde haciz yaptığını,

müvekkilinin haciz sırasında haczedilen balonları borçlu şirketten 24 Ağustos 2011 tarihinde satın aldığına dair noter satış belgelerini ve balonların 26 Ağustos 2011 tarihinde müvekkili şirket adına tescil edildiğine dair Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tescil belgelerini de icra memuru ve alacaklı vekiline sunduğunu belirterek istihkak iddialarının kabulü ile müvekkilinin malları üzerine konulan haczin kaldırılarak malların müvekkiline teslimine, kötü niyetli alacaklının % 15'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı-karşı davacı ... vekili cevap dilekçesinde; ... 11.İcra Müdürlüğünün 2011/17810 sayılı takip dosyasından borçlu ... Havacılık Org. .... Ltd. Şti. aleyhine başlattıkları takip sonucu 19.01.2012 tarihinde borçluya ait adreste haciz işlemi gerçekleştirdiklerini, 09.02.2012 tarihinde de haczedilen mahcuzların muhafaza altına alındığını belirterek asıl davanın reddini, karşı dava yönünden; davanın kabulüyle İİK 97 ve 277 ve devamı hükümleri gereğince davalı-borçlu ...

Havacılık Organizasyon Taşımacılık ve Turizm Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalı-asıl davada davacı ... ... Havacılık Turizm Rek. Ltd. Şti. arasında gerçekleşen Ürgüp Noterliğinin 24.08.2011 tarih ve 04747 yevmiyesinde kayıtlı hava aracı satış sözleşmesi ile Ürgüp Noterliğinin 24.08.2011 tarih ve 04748 yevmiyesinde kayıtlı hava aracı satış sözleşmesine ilişkin tasarruf işlemlerinin iptali ile ... icraya izin verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı-karşı davalı ... Havacılık Organizasyon .... ve Tur. Tic. Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.....2014 tarihli ve 2012/273 Esas, 2014/422 Karar sayılı kararı ile; haciz yapılan adresin borçlunun ticaret sicil kayıtlarındaki adresi olmadığı gibi borçlu şirket ile 3.şahıs şirket arasında irtibat ve muvazaa bulunduğuna dair bir delil elde edilemediği, menkul mülkiyetinin teslim ile geçtiği, takip yapılmadan önce dava konusu balonların 3.şahsın uhdesine satış yolu ile geçtiği ve dava konusu satın alınan balonların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nezdinde davacı-karşı davalı adına tescil edildiği,

alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamıyla 3.şahıs davacının menkulleri değerinden düşük bir fiyata satın aldığı veya tasarrufun iptalini gerektirir şekilde borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarına zarar vermek kastıyla hareket ettiğini ... kişilerden olduğuna dair delil elde edilemediği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, satışı yapılan menkullerin bedelinin istirdatına, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 26.10.2020 tarihli ve 2018/4133 Esas, 2020/6151 Karar sayılı ilamı ile;

"...

1-Davacı-karşı davalı üçüncü kişi, dava konusu balonları borçlu şirketten 24.08.2011 tarihinde

satın aldığını ve adına tescil edildiğini ... sürmüştür.Üçüncü kişi ile borçlu arasında yapılan 24.08.2011 tarihli satış işyerinin devri niteliğinde olup, İİK’nın 44. maddesine uygun olarak gerekli ilanların yapıldığı iddia ve ispat olunmadığı gibi TBK’nın 202 (BK’nın179), maddesine göre de davacı üçüncü kişinin devir aldığı işletmenin borçlarından sorumlu olması gerektiğinden, davacı-karşı davalı üçüncü kişinin açtığı istihkak davasının reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

2-Davalı–karşı davacı tarafından açılan tasarrufun iptali davasına gelince:

İİK'nın 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden ... icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

İİK'nun 280/1. maddesinde mal varlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği, aynı maddenin son fıkrasında ise ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın,

borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, bu karinenin, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ... evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğinin veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunun ispatla çürütülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Davalı borçlu ... Havacılık Org. .... ve Tur. Tic. Ltd. Şti. ile davacı-karşı davalı 3.kişi ... ... Havacılık Turizm Reklamcılık Ltd. Şti.’nin her ikisinin de ...’de balon hava aracı işletmeciliği yaptığı, davalı borçlu ... Havacılık Org. .... ve Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin ticari işletmesine ait 2 adet balon hava aracını davacı-karşı davalı 3.kişi ... ...

Havacılık Turizm Reklamcılık Ltd.Şti.’ne devrettiği, ayrıca aralarında düzenledikleri sözleşme gereğince balonları satın alan 3.kişi ... ... Havacılık Turizm Reklamcılık Ltd.

Şti.’nin borçlu şirketin temin edeceği müşterileri 31.12.2012 tarihine kadar belli bir bedel karşılığında uçurmayı kabul ettiğine dair sözleşme düzenlediklerinin anlaşılmasına göre; dava konusu hava aracı balonların devrine ilişkin tasarruflar İİK’nın 280/son maddesi gereğince, ticari işletme devri mahiyetinde olup karşı davada davanın kabulü ile tasarrufların iptaline karar verilmesi gerekli ise de; dosya içerisindeki bilgilerden, dava konusu edilen hava aracı balonların karşı davada davacı alacaklı ... tarafından yapılan icra takip dosyasında yapılan ihale sonucunda dava dışı ... ...

Aletler Makine ve Teknik Takımlar Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale ile satın alındığı ve ihalelerin kesinleştiği ve böylece karşı davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; karşı dava olarak açılan tasarrufun iptali davası konusuz kalmış olup konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı üçüncü kişi ile borçlu arasında yapılan 24.08.2011 tarihli satış işyerinin devri niteliğinde olup, İİK’nın 44. maddesine uygun olarak gerekli ilanların yapıldığı iddia ve ispat olunmadığı gibi TBK’nın 202 (BK’nın179) maddesine göre de davacı üçüncü kişinin devir aldığı işletmenin borçlarından sorumlu olması gerektiğinden, davacı-karşı davalı üçüncü kişinin açtığı istihkak davasının reddine, karşı dava bakımından ise dava konusu edilen hava aracı balonların karşı davada davacı alacaklı ... tarafından yapılan icra takip dosyasında yapılan ihale sonucunda dava dışı ... ...

Aletler Makine ve Teknik Takımlar Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale ile satın alındığı ve ihalelerin kesinleştiği ve böylece karşı davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı karşı davalı ... ... Havacılık Turz. Rek. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı karşı davalı ... ... Havacılık Turz. Rek. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili şirketin, borçlu şirketle hukuki ya da fiili hiçbir bağlantısı olmadığını, müvekkili şirketin adresinin ... , borçlu şirketin adresinin ise ...’in ... ilçesinde olduğunu, haczedilen balonların noter kanalıyla Ağustos 2011 de bedel karşılığında satın alındığını, bozma ilamının davalı ... Havacılık Org. .... Ltd.

Şti.'ne tebliğ edilmediğini, şirketin bozmaya karşı savunması alınmadığını, ticari işletme devri iddiasının ilk kez temyiz aşamasında dile getirildiğini, bir ticari işletme devrinin de söz konusu olmadığını, dava konusu balonların şirketin mal varlığının tamamını ya da önemli bir kısmını oluşturmadığını, müvekkili şirket ile borçlu şirket arasında organik, fiili ya da hukuki bir bağın tespit edilemediğini, dava konusu balon devrinin Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 01.03.2011 tarihli “Revizyon 1” adlı talimatı gereğince “en az beş balon bulundurma” zorunluluğunun uygulanmaya başlanacağı tarihlerde yapıldığını,

yani acil balon ihtiyacını gidermek için bu kadar büyük bir maliyetin altına girerek söz konusu alım satım işleminin gerçekleştirildiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3.kişinin İİK'nun 96 vd. maddesine dayalı olarak açtığı istihkak davası ile alacaklının İİK'nun 97/17. maddesine dayalı karşı dava olarak açtığı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 96, 97/17, 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı karşı davalı ... ... Havacılık Turz. Rek. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinde ... sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı karşı davalı ... ... Havacılık Turz. Rek. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davacı-k.davalıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı-k.davacı ...'e verilmesine,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davalı ... Havacılık Organizasyon .... ve Tur. Tic. Ltd. Şti. yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı-k.davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,