Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7881 K.2024/3047

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 11.09.2020 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu traktör ile davalı nezdinde ZMSS poliçesi olan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 200,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini toplam 53.194,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında alınan kusur raporuna göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 25 oranında kusurlu olduğu, davaya konu kazanın meydana geldiği 11.09.2020 tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin yürürlükte olduğu, anılan yönetmeliğe göre alt ekstremiteden kaynaklanan maluliyet oranlarının tespitinde 12 aylık stabilizasyon süresinin beklenmesi gerektiği, davacının yaralanmasının alt ekstremiteden kaynaklandığı,

davacının dosyaya sunduğu ...Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 29.06.2021 tarihli % 19 oranlı raporun 12 aylık stabilizasyon süresi tamamlanmadan hazırlandığının anlaşıldığı, bu nedenle ara karar ile yeni bir rapor alınmasına karar verildiği, ara karar uyarınca alınan ...Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 25.11.2021 tarihli raporda davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 18 oranında olduğunun tespit edildiği, davacının geçici iş göremezlik süresinin ise 9 ay olduğu,

TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 47.283,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.911,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 53.194,00 TL tazminatın 30.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 7.715,22 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, iyileşme süresi tamamlanmadan raporun hazırlandığını, kusur raporu alınması, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, kaza tespit tutanağına göre davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün ehliyetinin bulunmadığı, davacının ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek bindiği için müterafik kusur indirimi yapılması, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatından poliçe teminatı dahilinde sorumlu olmadığını, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan maluliyet raporunun 12 aylık stabilizasyon süresinin tamamlanmasından sonra hazırlandığı, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, dosya kapsamında alınan kusur raporu ile tarafların kusur oranının tespit edildiği, davacının müterafik kusurlu olduğuna ilişkin delil bulunmadığı, davalının geçici iş göremezlik tazminatından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olduğu, tazminat hesabının isabetli olduğu,

ancak davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, kararın vekalet ücretine ilişkin bendinin kaldırılarak,

kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının davacı lehine 5.100,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi şeklinde değiştirilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere.

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin ara kararı uyarınca alınan ...Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 25.11.2021 tarihli % 18 oranlı maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre usulünce hazırlandığı ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, dosya kapsamında alınan kusur raporu ile tarafların kusur oranının doğru bir şekilde tespit edildiği, tazminat hesabının isabetli olduğu,

Jandarma görevlilerinin düzenlediği 13.09.2020 tarihli olay yeri görgü tespit tutanağında davacının yolcu olarak bulunduğu traktörün sürücüsü dava dışı Mehmet Şinlik’in ehliyetinin olduğunun tespit edildiği, davacının müterafik kusurlu olduğuna ilişkin delil bulunmadığı, davacının davalıya sigortalı araçta yolcu olmamasına göre hatır taşımasından bahsedilemeyeceği, davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davaya konu kazanın meydana geldiği 11.09.2020 tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup bu Yönetmelik’in ekinde yer alan “Engel Oranları Cetveli”nin “alt ekstremiteye ait sorunlarda engellilik oranları” başlıklı 3 üncü maddesinde, “... engellilik hastanın mevcut durumuna göre belirlenmeli, kişi engelinin zaman içerisinde değişebilme ihtimali varsa rapor süreli olarak verilmelidir. Devamlı engellilik raporu verilmeden önce, hastada iyileşmenin durduğu, son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmelidir. Alt ekstremitenin sürekli bozukluklarının değerlendirilmesinde anatomik, tanısal ve fonksiyonel yöntemler kullanılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; davacının dosyaya sunduğu ...Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 29.06.2021 tarihli % 19 oranlı raporun 12 aylık stabilizasyon süresi tamamlanmadan hazırlandığının anlaşıldığı, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyetinin ara karar ile yeni bir rapor alınmasına karar verildiği, ara karar uyarınca alınan ...Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 25.11.2021 tarihli raporda davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 18 oranında olduğunun tespit edildiği, % 18 oranlı bu raporun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre usulüne uygun şekilde hazırlandığı, hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Ancak dosya kapsamında alınan 18.01.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda sürekli iş göremezlik tazminatının hesabında yanılgılı değerlendirmeyle % 19 maluliyet oranının esas alındığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince söz konusu rapor benimsenmek suretiyle hüküm tesis edildiği, davalı vekilinin maluliyet oranına ilişkin itirazının İtiraz Hakem Heyetince reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 18 oranında olduğunun kabulü ile, % 18 oranına göre sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanacağı ek aktüer bilirkişi raporu alınıp (davalının usuli kazanılmış hakları da korunarak) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesinde özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilikte geçen pasif dönem olarak ayrılması, genel kabule göre aktif dönemin 60 yaşında sona ereceğinin kabulünün gerektiği Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır.

Kaza tarihinde 66 yaşında olan davacının pasif dönemde bulunduğu, bununla birlikte kaza tarihinde gelir getirici bir işte çalıştığına ilişkin dosyada bilgi ve belgenin de bulunmadığı, dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancının olmadığı, buna göre davacının geçici iş göremezlik zararının da doğmadığı anlaşılmıştır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyeti tarafından davacı vekilinin geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,