Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8266 K.2025/8881

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; sürücü ...'in sevk ve idaresindeki aracı ile seyir halinde iken kontrolsüz bir şeklide şeridini ihlal eden davalı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki çekici ve arkasında bulunan römorku ile iki aracın sol ön kısımları ile çarpıp su kanalına düşmeleri neticesinde çift taraflı ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda sürücü ...'ün kusurlu olduğunu, kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle ...'ye Karayolları Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile çekicinin ise ... tarafından Karayolları Zorunlu Trafik Sigorta poliçesi ile sigortalandığını,

kaza neticesinde ..., ... ve ...'in hayatını kaybettiğini, kaza sırasında müteveffa ...'in ... plaka sayılı aracı kullanan sürücü olduğunu, müteveffa ... ve ...'in ise araçta yolcu olarak bulunan kişiler olduğunu, müvekkili ...'in vefat eden ...'in eşi ...'in ise babası olduğunu, müvekkili ...'in vefat eden ...'in kızı ...'in ablası ve ...'in imam nikahlı eşi olduğunu, ...'ın vefat eden ...'in annesi, ...'in ise anneannesi olduğunu, zorunlu trafik sigorta poliçeleri kapsamında sigorta şirketlerinin müvekkillerinin uğramış olduğu destekten yoksun kalma tazminatını ödemekle yükümlü olduğunu,

davalı ... 'ün olay günü ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden kişi olduğunu, aynı zamanda aracın ruhsat sahibi olduğunu, işleten sıfatı ile hukuki sorumluluğunun mevcut olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat yönünden diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun olduğunu, zorunlu trafik sigorta poliçeleri kapsamında sigorta şirketinin müvekkillerinin uğramış olduğu destekten yoksun kalma tazminatını ödemekle yükümlü olduğunu, müteveffa ...'in ...

İnşaat Teknolojileri mezunu olduğunu ...

Üniversitesinde stajyer olarak görev yapmakta iken iş bu kazada hayatını kaybettiğini, müteveffa ...'in aylık gelir düzeyinin asgari ücretin çok daha üzerinde olduğunu belirterek HMK'nın 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ...'in vefatı sebebiyle davacı ... lehine 500,00 TL maddi 50.000,00 TL manevi, davacı ... lehine 40.000,00 TL manevi, davacı ... lehine 500,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat, ...'in vefatı sebebi ile davacı ... lehine 500,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... lehine 40.000,00 TL manevi tazminat, ...'in vefatı nedeniyle ... lehine 500,00 TL maddi,

50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek (davalı ... şirketlerinin hukuki sorumluluğunun maddi tazminat ve poliçede belirtilen limit ile sınırlı kalmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans haddi faiziyle) diğer davalılar yönünden ise olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili; ... plaka sayılı aracın Birleşik Kasko Poliçesi (İMSS) kapsamında davalı ... şirketinden manevi tazminat talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ...'in müteveffa ...' in yalnızca nişanlısı olduğunu, düğün günü almalarına rağmen düğünlerinin henüz gerçekleşmeden ...'in kazada hayatını kaybettiğini, dolayısıyla yalnızca nişanlısı olmasının davacı yanın destekten yoksun kalma tazminat talep edebilmesi için yeterli olmadığını, müvekkiline atfedilen kusuru kabul etmediklerini, kazaya karşı aracın taşıma kapasitesinin 5 kişi olmasına rağmen araçta 6 kişinin seyahat etmiş olduğunu, kardeşlerinin birbirinin desteği olarak kabul edilebilmesi için aralarında eylemli bir bakım ve yardım ilişkisinin bulunması gerektiğini,

müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafça talep edilen manevi tazminatların yüksek olduğunu, davacı tarafça talep edilen tazminat miktarlarının davacı yanın zenginleşmesine müvekkilinin ise fakirleşmesine sebep olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın müvekkili şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluğun sigortalının kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda azami 310.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, ... plakalı karşı araç sürücüsünün şerit ihlali yaptığını, karşı aracın söz konusu kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, davacılar ile müteveffalar arasındaki desteklik ilişkisinin ispat edilmesi gerektiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydı ile müteveffanın imam nikahlı eşinin evlenme ihtimalinin hesaplanacak tazminattan düşülmesi gerektiğini, kaza esnasında sigortalı araçtaki yolcuların emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunun araştırılması gerektiğini, davacının temerrrüt tarihinden itibaren faiz talep etmiş olduğunu, temerrüt tarihinin dava tarihi olduğunu, davacı tarafın avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu ancak, kazanın meydana geliş biçimi yönünden müvekkili sigortalısı araca atfedilen kusurun kabulünün mümkün olmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur için tazminattan ayrı ayrı indirim yapılması gerektiğini,

destekten yoksun kalma tazminatının mirastan ayrı ve bağımsız bir hak olduğundan destek iddialarının kanıtlanması gerektiğini, SGK'ya ve eğer müteveffa 2330 sayılı Kanun'a tabi personel ise müzekkere yazılarak peşin değerli sermaye yahut nakdi tazminat ödemesi yapılıp yapılmadığının sorulması gerektiğini, dosyadaki hesaplamaların 01.06.2015 tarihli ZMSS Genel Şartları ve eklerinde yer alan usul ve esaslara göre yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin 30.12.2019 tarih ve 2016/571 E.-2019/879 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, ...'in vefatı sebebiyle 111.589,59 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ... ve ...Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı baba ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı baba ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı kardeş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 190.638,98 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ... ve ...Sigorta A.Ş' nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı eş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı eş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 67.846,43 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ... ve ...Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı anne ...'a verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı anne ...'a verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. I. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2019 tarih ve 2016/571 E.-2019/879 K. sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.06.2020 tarih ve 2020/414 E.-2020/732 K. sayılı kararı ile; "....mahkemece asıl dava ve birleşen davalar hakkında hüküm kurulurken hükümde karışıklık olacak şekilde ve infazda terettüt oluşacak şekilde hüküm kurulduğu gibi, mahkemece ...'nin kullandığı aracın kazanın meydana gelmesinde kusursuz olarak kabul edildiği halde davalı ...

Şirketinin destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu kabul edilmesi hatalı olduğu gibi, mahkemece kurulan hükümde ...'ye ait araçta bulunurken vefat eden davacıların destekleri olan ... ve ...'in ...'ne ait araçta hatır taşıması kapsamında bulunup bulunmadığının karar yerinde tartışılmaması hatalı olduğundan, ayrıca yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı lehine maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücreti hükmedilmesi hatalı olduğundan,

mahkemece verilen kararın kaldırılarak asıl ve birleşen davalar yönünden hükmün infazında tereddüt oluşturmayacak şekilde karar verilmek üzere ve ... sigortanın meydana gelen kazadan dolayı sigorta akidi olan ...'nin kusursuz olmasına rağmen tazminattan sorumlu kabul edilmesine dair gerekçe ve hatır taşımasının bulunup bulunmadığına yönelik karar yerinde tartışma yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 30.12.2019 tarih, 2016/571 Esas, 2019/879 Karar sayılı ilamın kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine iadesine" karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bölge Adliye Mahkemesi'nin Ortadan Kaldırma Kararı Sonrası Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.09.2021 tarih ve 2020/343 E.-2021/582 K. sayılı kararı ile asıl dava açısından davanın kısmen kabulü ile, ...'in vefatı sebebiyle 150.880,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ...

A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı baba ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı baba ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı kardeş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 264.541,13 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ...

A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı eş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı eş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 92.882,39 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ...

A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı anne ...'a verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı anne ...'a verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, ...'in vefatı sebebiyle 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, asıl davada davalı ergo sigorta açısından davacıların taleplerinin reddine, birleşen davadaki talepler yönünden asıl dava hakkındaki hükümde karar verilmiş olduğundan ayrıca karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. II. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 21.09.2021 tarih ve 2020/343 E.-2021/582 K. sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin 19.04.2022 tarih ve 2022/176 E.-2022/660 K. sayılı kararı ile tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddi ile ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/343 Esas, 2021/582 Karar ve 21.09.2021 tarihli kararın kaldırılmasına, asıl dava açısından davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; ...'in vefatı sebebiyle 150.880,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ...

A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı baba ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı baba ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı kardeş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 264.541,13 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ...

A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı eş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı eş ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 92.882,39 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren (davalı ...

A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ve temerrüt tarihi olan 07.08.2016 tarihinden) işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı anne ...'a verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı anne ...'a verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'e verilmesine, ...'in vefatı sebebiyle davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, ...'in vefatı sebebiyle 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve diğer davalı ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan 03.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, asıl davada davalı ... açısından davacıların taleplerinin reddine, birleşen davadaki talepler yönünden asıl dava hakkındaki hükümde karar verilmiş olduğundan ayrıca karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı ... müteveffa ...'nin imam nikahlı eşi olduğunu, davacı yönüyle destekten yoksun kalma tazminatının reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, tanıkların beyanlarında destek ile davacının nişanlı olduğunu ve aralarında imam nikahı kıyıldığını belirttiklerini, davacılar ..., ... ve ... lehine takdir edilen manevi tazminat miktarlarının çok az olduğunu, kusur durumu ve olayın ağırlığı dikkate alındığında takdir edilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacıların desteğinin vefatı nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile manevi talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz edenin sıfatına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR