Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8580 K.2023/245

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen davanın reddine ilişkin karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece 2009/4765 E-2009/6282 K.sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ...., davalı ..., ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili.

30.06.2002 tarihinde davalı ...'in kullandığı, davalı ...'nun işleten olduğu ve davalı şirkete ... poliçesi ile sigortalı araç ile davacı ...'nın kullandığı ve diğer davacıların yolcu olarak bulundukları araç arasında meydana gelen kaza neticesinde, davacıların yaralandığını, kazada davalı ...'in kusurlu olduğunu iddia ederek davacı ... için 500,00 TL maddi tazminat, 2.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 500,00 TL maddi, 2.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... adına velayeten ... ve ... için 500,00 TL manevi tazminat, ... için 500,00 TL manevi tazminat, ... için 500,00 TL manevi tazminat,

... ve ... adına velayeten davacılar ... ve ... için 500,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 7.500,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

Birleşen 2007/435 E. Sayılı dosya ile aynı tarihli kaza nedeni yaralanan davacı ... için 500,00 TL maddi tazminat, 2.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 500,00 TL maddi tazminat, 2.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... adına velayeten ... ve ... için 500,00 TL maddi tazminat, 2.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 500,00 TL maddi tazminat, 2.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 10.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

Birleşen 2020/63 E. sayılı dosya ile aynı tarihli kaza nedeni ile davacı ... için ıslah etmedikleri bakiye 36.802,06 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve ... cevap dilekçelerinde özetle; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kazada kusurun tamamen davacı tarafta olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ...Ş. vekili; ıslah dilekçesinden önce davacı taraflara kişi başı poliçe limitinin tamamı olan 18.000,00 TL'den olmak üzere toplamda 106.774,00 TL ödeme yapıldığını, poliçe limitinin tamamını ödenmesi, manevi tazminatın da teminat kapsamında olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/435 Esas sayılı dosyasında davalı ... ve ...; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, ayrıca aynı olay ile ilgili olarak dava konusu ve davalısı aynı maddi ve manevi tazminat davası açılmış olduğundan davaların birleştirilmesine, husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Birleşen Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/63 Esas sayılı dosyasında davalı ... cevap dilekçesinde; söz konusu kazaya karışan ... plakalı aracın satışını 16.10.2001 tarihinde diğer davalı ... isimli şahsa Mersin 6. Noterliğinde gerçekleştirildiğini ancak şahsın aracın ruhsatını üzerine almadığını, 30.06.2002 tarihinde de meydana gelen trafik kazasına karıştığını, şahsın 24.07.2002 tarihinde aracın ruhsatını çıkardığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.11.2008 tarihli ve 2007/442 Esas, 2008/691 Karar sayılı kararıyla; "kazanın 30.06.2002 tarihinde gerçekleştiğini, davanın ise 06.07.2007 tarihinde açıldığını, olay tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı TCK'nın 102/4 maddesi gereği uzamış ceza zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu, davalılar ... ve ...' in esas dosya ve birleşen 1. Asliye Hukuk mahkemesi dosyası ve ıslah taleplerine karşı zamanaşımı def'inde bulunduklarını, olay tarihi itibari ile zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeni ile davalılar ... ve ... açısından davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, davalı ...

Şirketinin manevi tazminat açısından sorumluluğunun bulunmadığını bu nedenle manevi tazminat davasının reddine, davacıların zararının davalı ... şirketi tarafından ödenmiş olması nedeni ile de maddi tazminat talebinin reddi gerektiği" gerekçeleri ile davalı ... ve ... açısından zamanaşımı nedeni ile reddine, davalı ... tarafından maddi tazminat taleplerinin ödenmiş olması ve manevi tazminattan sorumlu olmaması nedeni ile davalı ... açısından da davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4 Hukuk Dairesinin 04.05.2009 tarih ve 2009/4765 Esas, 2009/6282 Kararı ile "davaya konu trafik kazasının 30.06.2002 tarihinde meydana geldiğini, asıl ve ek davanın 02.07.2007 gününde açıldığı, suç sayılan eylemin bağlı olduğu 5 yıllık ceza zamanaşımının son gününün 30.06.2007 cumartesi günü olduğundan zamanaşımı süresi 02.07.2007 pazartesi gününe kadar uzamış olduğundan asıl ve ek davanın süresinde açıldığı, davacılardan ... ve ... 'nın işgöremezlik oranlarını öğrendikleri, sağlık kurulu raporlarından itibaren Karayolları Trafik Yasası'nın 109/1 maddesinde belirtilen 2 yıllık zamanaşımı süresi de geçmemiş olduğundan, ıslah dilekçesi ile istenen miktarlarda zamanaşımına uğramadığı," gerekçesi ile karar bozulmştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında.

"30.06.2002 tarihinde davacı ...'nın sürücü, diğer davacıların yolcu konumunda olduğu araç ile davalı ...'in sürücü, davalı ... işleten ve davalı şirkete sigortalı araç arasında meydana gelen kaza nedeni ile davacıların yaralandığını, alınan bilirkişi raporu ile davalı sürücünün %90 oranında kusurlu , davacı sürücünün ise %10 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacı ..., ..., ... , ... için ATK'dan alınan maluliyet raporunda sürekli iş göremezlik tayinine mahal olmadığının bildirildiği,

...'ın ATK'dan alınan maluliyet raporu ile %9,2 oranında meslekte kazanma gücünde kaybı olduğunun tespit edildiğini, alınan aktüer raporu ile davacı ...'ın maddi zararının 9.551,68 TL, bakıcı giderinin 677,34 TL hesaplandığını, ... için 15 günlük geçici iş göremezlik zararı olarak 112,86 TL, ... için 7 günlük iyileşme süresi için 52,66 TL ve bakıcı gideri 52,66 TL hesaplama yapıldığını, davacı ... bakımından 15 günlük iyileşme süresi için 112,86 TL, davacı ... için 3 aylık iyileşme süresi için 677,34 TL ve 3 aylık bakıcı gideri 677,34 TL'nin hesaplandığını,

davacılardan ... ve ... ()'ın maluliyet oranı ve bakıcı masrafları yönünden maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne , ... , ... ve ...'in maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacılarının yaşanılan kaza nedeni ile acı ve elem duydukları ancak manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığı da değerlendirilerek taleplerin kısmen kabulüne, Işık Sigorta aleyhine karşı açılan manevi tazminat taleplerinin ise reddine karar verildiği,

birleşen Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/63 E. sayılı dosyasından talep edilen maddi tazminat isteminin zamanaşımına uğradığı" gerekçesi ile asıl dava ve birleştirilen Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/435 E. sayılı davanın kısmen kabulüne, birleştirilen Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/63 E. sayılı davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacılara hükmedilen manevi tazminatın yeterli olmadığını davacı ... , ..., ... için talep ettikleri tedavi giderlerinin kabul edilmesi gerektiğini, davacı ... için ıslah edilen miktardan daha azına karar verildiğini, Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesine ait birleşen 2020/63 E. sayılı dosyada talep edilen maddi tazminatın reddinin hatalı olduğu, olay tarihinden itibaren faiz talep etmelerine rağmen dava tarihinden itibaren faize hükmedildiğini belirtmiştir.

Davalı ... şirketi vekili temyiz dilekçesinde; poliçe limitinin aşıldığını, kusur oranının kabul etmediklerini, davacı ... için bakıcı giderinin hatalı hükmedildiğini, davacılara yapılan ödemelerin güncellenerek mahsup edilmediğini, bakiye alacak olmadığını, davacıların maluliyetinin olmadığının Adli Tıp Kurumundan alınan raporlar ile belirlendiği belirtmiştir.

Davalı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; zamanaşımı yönünden davanın reddi gerektiğini, davalı ... için husumetten red kararı verilmesi gerektiği, kaza ve maluliyet oranları arasında illiyet bağı olmadığını, sigorta şirketinin yaptığı ödemelerin mahsup edilmediğini, manevi tazminat istemlerinin reddi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 30.06.2002 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücü ve yolcuların maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54, 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri,

3. Değerlendirme 1. Davalılardan ... temyizi bakımından; ıfatının kalmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır. Ayrıca ret kararı gereği de davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından da davacı aleyhine hüküm kurulmaması gerekmektedir.

2. Davacılar ile davalı ... ve Işık Sigorta Şirketi temyizi bakımından;

a. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin tüm, davalı ... ve .... vekilinin aşağıdaki paragrafların dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

b. Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince;

Asıl davada davacılar ...'a 16.774,00 TL, ... , ... ve ...'e 18.000,00 TL davalı ... şirketi tarafından ödeme yapıldığı ve ödenen miktarların, hesaplanan maddi tazminat miktarlarını karşıladığı anlaşılmakla, adı geçen davacılar lehine maddi tazminata karar verilmesi hatalıdır.

3. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 677,345 TL bakıcı gideri hesaplanmasına rağmen mahkeme hükmünde 9.551,68 TL bakıcı giderinin hüküm altına alınması hatalıdır.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...'nun temyiz itirazlarının KABULÜNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalılar ... ve .... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3- Değerlendirme bölümünün (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalılar ..., ... ve davalı ... Anonim Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine,