Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8611 K.2023/1509

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı olan davacıya ait aracın dava dışı ...'a ödünç olarak verildiğini, 08.10.2019 tarihinde aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde hasara uğradığını, bu nedenle davalı ... şirketine başvuru yapıldığını, ancak davalı ... tarafından aracın kiralık (rent a car) olarak kullanıldığı gerekçesiyle 24.880,00 TL ödeme yapıldığını, aracın kiralandığı iddiasının yerinde olmadığını ve yapılan ödemenin eksik olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL hasar onarım bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında talebini 55.120,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru şartlarının yerine getirilmemesi sebebi ile talebin usulden reddedilmesi gerektiğini, davalı şirkete yapılan başvuru sonrası eksper görevlendirildiğini ve başvuru sahibinin araç kiralama işiyle iştigal ettiğinin tespit edildiğini, kazaya karışan aracın kiralık olarak kullanıldığının anlaşılması nedeniyle poliçede yer alan muafiyet düzenlemesi gereği % 80 iskonto yapılmak suretiyle hesaplan 24.880,00 TL'nin davacı tarafa ödendiğini, ödeme ile davalı şirketin ibra edildiğini, bu nedenle davalı şirketin sorumluluğunun sona erdiğini,

aracın rayiç değerinin eksper görevlendirilerek tespit edilmesi gerektiğini, avans faizine hükmedilemeyeceğini ve davalı şirket aleyhine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu aracın kiralık olarak kullanıldığına dair davalı tarafından dosyaya somut bir delil sunulmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi uyarınca sigortacının, sigortalının uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olduğu, aktüer bilirkişi raporunda dava konusu aracın kaza tarihi olan 08.10.2019 itibari ile reel piyasa rayiç değerinin, aracın kullanım koşulları ve aracın yaşı göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle 80.000,00 TL olarak belirlendiği,

dosya içeriğinden başvurana ait aracın 10.300,00 TL sovtaj bedeli ile satıldığının anlaşıldığı, sigorta şirketi tarafından pert total bedeli olarak davacıya yapılan 24.580,00 TL ödemenin yapılan değerlendirmede dikkate alındığı ve araç rayiç değerinin 55.120,00 TL olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 55.120,00 TL'nin 13.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının başvuru sonrası davalı ... tarafından eksper görevlendirildiğini ve başvuru sahibinin araç kiralama işiyle iştigal ettiğinin tespit edildiğini, kazaya karışan aracın kiralık olarak kullanıldığının anlaşılması nedeniyle poliçede yer alan muafiyet düzenlemesi gereği % 80 iskonto yapılmak suretiyle hesaplan 24.880,00 TL'nin davacı tarafa ödendiğini, yapılan ödeme ile sorumluluğun sona erdiğini, başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafça işbu davadan önce 24.880,00 TL ödeme yapıldığı ve ibraname düzenlendiği belirtilmiş ise de cevap dilekçesi ekinde de itiraz dilekçesi ekinde de ibraname bulunmadığından ve karara mesnet bilirkişi raporunda anılan ödeme mahsup edilerek hüküm tesis edildiğinden ... kararında hukuka ve hakkaniyete aykırı bir yön bulunmadığı, mevzuatta kasko poliçesinden kaynaklı talepler açısından temerrüde ilişkin özel düzenleme olduğundan başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesine ilişkin itirazın yerinde olmadığı ve ... kararında başvuran lehine tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle ... kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan araçta meydana gelen hasar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 vd maddeleri, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Davalı vekili tarafından, dava konusu aracın davacı adına alındığı, davacının eşi ... adına altı adet kayıtlı araç olduğu, bu araçlardan beş tanesinin KABİS'e (kiralık araç bildirim sistemine) kayıtlı olduğu, davacının oğlu ... 'ın babası ... ile birlikte araç kiralama (rent a car) işi ile iştigal ettiği, ... tarafından, kaza tarihinde aracın arkadaşı olduğunu söylediği ...'a ödünç olarak verildiğinin beyan edildiği,

kazada vefat eden ...'ın ailesi tarafından aracın kiralandığının bildirilmesi ve yine vefat eden Saadet Sevim'in kızı Zeynep Sevim tarafından aracın ... tarafından kiralandığının beyan edilmesi nedeniyle söz konusu aracın ticari kullanım dışı olarak kiraya verildiğinin ileri sürüldüğü, fakat buna ilişkin bilgi ve belgelerin dosya kapsamında bulunmadığı ve dava konusu aracın hangi sebeple sürücünün kullanımında olduğunun açıklığa kavuşmadığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu sigorta poliçesinde sigorta konusu aracın kullanım şekli “özel otomobil” olarak belirtilmiştir. Sigorta poliçesinde, kiralık araçların %80 muafiyet tenziliyle tazminat kapsamında olduğu düzenlenmiştir. Hakem Heyetince yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yargılama sırasında yeterli bir araştırma ve inceleme yapılmış olmadığından, eksik incelemeyle karar verilmiştir.

İspat külfeti somut olayda davalı sigortacıda olmakla, aracın özel araç olarak kullanılmadığını, kiralık araç olarak kullanıldığını soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamalıdır.

O halde hakem heyetince tarafların tüm delillerinin toplanması, davacının özellikle kaza tarihinde rent a car işiyle iştigal edip etmediği, bahsi geçen şirketin ticari defterleri, kayıtları, sözleşme ve faturaları getirtilerek aracın şirket envanterinde kayıtlı ise ne olarak kayıtlı olduğu, vergi dairesi, trafik tescil birimi ve başkaca ilgili kuruluşlara yazı yazılarak aracın rent a car olarak işletilip işletilmediğinin araştırılması, KABİS (kiralık araç bildirim sistemi) kaydı olup olmadığı,

sürücü ile davacı arasındaki ilişkinin ortaya konulması bakımından tüm belgeler toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılarak dava konusu sigortalı aracın rent a car (kiralama) işinde kullanılıp kullanılmadığının değerlendirilmesinden sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,