Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8628 K.2023/7052

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 08.07.2017 tarihinde davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının, dava dışı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde davacının yaralanarak %20 oranında maluliyetinin oluştuğunu, hakem heyetine başvuru neticesinde 55.587,75 TL tazminatın hesap edildiğini, talebin ıslah ile yükseltilemeden taleple bağlı kalınarak 2.847,00 TL'ye hükmedildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye kalan 52.740,75 TL tazminatın ek dava olarak 03.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte 1.553,00 TL maluliyet rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...'nun 2019/91067 Esas, 05.02.2020 tarih, K-2020/10424 ... kararında aynı uyuşmazlık konusuna ilişkin davacının 2.847,00 TL sürekli iş göremezlik talebinin kabulüne karar verildiği anlaşıldığı, davacının ıslah etmek suretiyle talebini yükseltmediği ve 52.740,75 TL bakiye zararının olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne 52.740,75 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.553,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 54.293,75 TL tazminatının 04.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. ...

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde;davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, maluliyet rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, müterafik kusur indiriminin uygulanması gerektiğini, davacı lehine nisbi vekalet ücretinin 1/5'i oranında kabul edilmesi gerektiğini belirterek ... kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen aynı kazaya ilişkin olarak yapılan tahkim yargılamasında davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davayı açtığı, yargılama sırasında talep ıslah ile yükseltilmeden taleple bağlı kalınarak verildiği, eldeki tahkim yargılamasında ise ek dava olarak bakiye zararın talep edildiği anlaşıldığından kesin hüküm oluşmayacağı; asıl davada hükme esas alınan kusur raporu kesinleştiğinden yeniden incelenmesinin mümkün olmayacağı; rapor ücretinin makul gider kabul edilerek hükme esas alınmasında bir usulsüzlük görülmediği;

kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmayacağı; davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun bakiye sürekli iş göremezlik tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 303, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52, 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava konusu trafik kazasına ilişkin kaza sonrası düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında; dava dışı araç sürücüsü “kavşaklarda geçiş önceliğine uyma” kuralı ihlalinden %100 kusurlu olduğu, belirtilmiş, davalı sigortalı araç sürücüsüne ise kusur izafe edilmemiştir.

10.08.2019 tarihli makine mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen kusur raporunda, davalı sigortalı araç sürücüsü %25, dava dışı araç sürücüsü ise %75 kusurlu bulunmuş olup kusur nedenleri belirtilmeden sadece oransal olarak belirleme yapılmış, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınarak zarar belirlenmiştir. Meydana gelen kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı ile hükme esas alınan 10.08.2019 tarihli rapor arasında çelişki mevcut olup bu çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı yolcu olup kusursuz olmasına karşın, davacı vekilince dava dilekçesinde davalı ... şirketinin %25 kusurlu olduğu, kusur oranına göre belirlenen tazminat miktarına göre karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

O halde İtiraz Hakem Heyetince, kaza tespit tutanağı, hükme esas alınan kusur raporu irdelenerek,tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre tarafların olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması için İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek bilirkişi heyetinden kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken çelişkiler giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Söz konusu belirlemenin ise, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacı çocuğun maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 17.01.2019 tarihli raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyeti % 20 olarak belirlenmiştir. Anılan bu raporun tanziminde, kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ekindeki cetvellerin kullanılması, Dairemizin yerleşik uygulamalarıyla kabul edildiğinden kullanılan cetvel bakımından rapor usule uygundur. Ne var ki; rapor davacı çocuk muayene edilmeden evrak üzerinden tanzim edilmiş olup karara esas alınabilecek nitelikte değildir.

Diğer yandan; davacı çocuğun kaza tarihinde yaklaşık 4 yaşında olduğu, kazada kafasında şişlik bulunduğu ve başkaca yaralanmasının bulunmadığı dikkate alındığında; travma sonrası stres bozukluğu olarak tespit edilen maluliyete esas arıza bakımından davacının olayı yaşadığı tarihteki yaşı nedeniyle, kalan muhtemel ömür süresinin ve bu süredeki iyileşme ihtimalinin yüksekliği ile yaralanmanın derecesine göre, muayene edilmesi ve rapor düzenlenmesi gerektiği dikkate alınmalıdır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının kaza nedeniyle oluşan travma sonrası stres bozukluğu nedenine dayanan maluliyet oranının, yukarıdaki açıklamalar ışığında tespiti için, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp bölümünden (içinde çocuk psikiyatri uzmanı da bulunan heyetten) muayene sonuçlarına göre rapor tanziminin istenmesi ile oluşacak sonuca göre (maluliyet oranı bakımından davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru olmamıştır.

4. Davacı vekili tarafından maluliyet rapor ücreti talep edilmiş, hakem heyetince 1.553,00 TL rapor ücretine hükmedilmiştir. Maluliyet rapor ücreti aynı davacının karşı aracın trafik sigortasına karşı açtığı davada da talep edilmiş olup hüküm altına alındığı anlaşıldığından tekerrüre neden olacak şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

5. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,