Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8732 K.2023/1296

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, Van ilinde meydana gelen 23.10.2011 ve 9.11.2011 tarihli depremlerden hasar almamasına rağmen ihtimale binaen 17.11.2011 tarihinde sigorta yaptırıldığını, yetkili acentanın isteği üzerine konutun hasarsız olduğunu gösteren fotoğraflar çekildiğini, acenteye sunulup poliçe tanzim edildiğini, İl Afet Acil Durum Müdürlüğünün tespit çalışmaları sonucu konutun ağır hasarlı olduğunun 30.11.2011 tarihli belge ile tespit edildiğini, sigorta şirketi ile telefonla yapılan görüşmelerde sigortacıya yapılan başvuruların reddedildiğini, 12.02.2012 tarihinde iadeli taahhütlü başvuruya cevap verilmediğini,

Van İlinde 17.11.2011 tarihinden 30.11.2011 tarihine kadar 10 adet 4 ve üzeri deprem olduğunu belirterek, yıkımı gerçekleşen taşınmazın sigorta bedeli olarak 97.350 TL'nin tenzili sonrası 95.403,00 TL'nin faizi ile tahsili talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının hasar ihbarı üzerine 27.01.2021 tarihinde bağımsız eksper raporu alındığını, davacının konutunda gerçekleşen hasarın poliçe düzenlenmeden önce gerçekleştiğinin tespit edilidiği belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları C.2 maddesi gereği sigortalının depremdeki orta veya ağır hasar durumunu kasıtlı beyan etmemesi halinde Doğal Afet Sigorta Kurumu'nun riziko gerçekleşmiş olsa bile sözleşmeden cayabileceği, bağımsız ekspertiz raporundan da anlaşıldığı üzere hasarın sigorta vadesinden önce 23.10.2011 ve 9.11.2011 tarihinde meydana geldiği" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; poliçenin yapılmasından ve riskin gerçekleşmesinden sonra yaptırılan tek taraflı ekspertiz raporuna atıf yapılarak hasarın poliçe tarihinden önce gerçekleştiği sonucuna varıldığını, davanın esasına etkili olan hasarın poliçe vadesinde meydana gelip gelemeyeceği hususunda teknik bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken bu yönde herhangi bir bilirkişi raporu tanzim ettirilmeyerek sadece karşı taraf olan DASK'ın sunduğu ve kendilerine tebliğ edilmeyen ekpertiz raporu esas alınarak karar verildiğini, eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davacının konutunun resmi tutanaklara göre 23.10.2011 ve 09.11.2011 tarihli şiddetli depremlerde ağır hasar gördüğü açıkça saptanmış, tutanak daha sonra tarihi taşısa da asıl hasarın poliçe düzenlenme tarihinden önce meydana geldiğinin saptandığı, hasarın hangi tarihli depremde gerçekleştiğinin tespitinin mümkün olmadığı ve öncelikle bankanın muvafakati bulunmadığından davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı gibi ... kararının doğru olduğu" gerekçesiyle, davacının itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... nezdinde ileri sürdüğü nedenlerle ve resen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıya ait davalıya zorunlu deprem sigortası ile sigortalı konutta deprem nedeniyle oluşan hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 vd. maddeleri, Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, 587 sayılı Kanun Hükmünde Kararname.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davalının poliçe tanzim ettiği tarihte binanın orta hasarlı olduğu, bu şekilde kayıtlara geçtiği, poliçe tanziminden önce gerçekleşen depremlerle ağır hasarlı olarak yıkım kararı alındığı kabul edilmiş ve davanın reddine karar verilmiştir.

Binaların sigortalattırılmadan önce hasar durumunun tespiti ile sigorta işlemlerinin yapılıp yapılmayacağı hususunda sorumluluk basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalı kurumda olduğundan, davacının sigortalı taşınmazının bulunduğu yerdeki emsal binaların durumları da gözetilerek, jeoloji ve inşaat mühendisleri bilirkişilerin oluşturduğu bilirkişi heyetinden taşınmazın teminat gereği ödenmesi gereken gerçek zarar olan rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte benzer yapı özellikleri göz önünde bulundurularak binanın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyetinin tespit edilerek sonucuna göre karar gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde başvurunun reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacıya iadesine,