Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8851 K.2024/4379

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücü malik ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacıların desteğinin sürücüsü olduğu motosikletle karıştığı kaza sonucu desteğin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 3.000,00 TL destek tazminatı, davacı eş için 80.000,00 TL çocukların her birisi için 40.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.01.2016 tarihli, 2013/446 Esas 2016/20 karar sayılı kararı ile davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile birlikte; talep ile bağlı kalınarak; davacılardan ... yönünden belirlenen 1.000,00 TL, ... yönünden 500,00 TL, ... yönünden 500,00 TL, ... yönünden 500,00 TL, ... yönünden 500,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden haksız fiilin meydana geldiği 28.09.2012 tarihinden,

diğer davalı ... yönünden ise temerrüt tarihi olan 19.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... açısından sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere) adı geçen davalılardan alınarak davacılara verilmesine, davacıların cenaze ve defin giderlerine yönelik talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davalı ...'a karşı açılan davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat yönünden taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacı ... yönünden takdiren belirlenen 6.000,00 TL, ... yönünden 1.000,00 TL, ... yönünden 1.000,00 TL, ... yönünden 1.000,00 TL, ... yönünden 1.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiilin meydana geldiği 28.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacılara verilmesine

karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 19.06.2019 tarihli ve 2016/19511 Esas, 2019/7797 Karar sayılı kararı ile; "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ...'in tüm, davacılar vekilinin 2 numaralı bent dışında kalan, davalı ... vekilinin 3 numaralı bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası neticesinde meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Borçlar Kanunu'nun 47 nci maddesi(TBK 56 ncı mad) hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23.06.2004, 13/291-370)

Yukarıda belirtilen hususlar, kusur durumu ve meydana gelen zararın ağırlığı da gözönüne alınarak davacıların hepsi için takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3- Davacılar davalı ... şirketinden manevi tazminat talebinde bulunmamıştır. Mahkeme tarafından da hükmedilen manevi tazminatlardan davalı ... sorumlu tutulmadığı halde hükmedilen manevi tazminatlar bakımından sigorta şirketinin vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada, açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; davacı vekilinin talebi ile bağlı kalınarak; davacılardan ... yönünden belirlenen 1.000,00 TL, ... yönünden 500,00 TL, ... yönünden 500,00 TL, ... yönünden 500,00 TL, ... yönünden 500,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden haksız fiilin meydana geldiği 28.09.2012 tarihinden,

diğer davalı ... yönünden ise temerrüt tarihi olan 19.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... açısından sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere) adı geçen davalılardan alınarak davacılara verilmesine, davacıların cenaze ve defin giderlerine yönelik talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davalı ...'a karşı açılan davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat yönünden taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacı ... yönünden takdiren belirlenen 20.000,00 TL, ... yönünden 10.000,00 TL, ... yönünden 10.000,00 TL, ... yönünden 10.000,00 TL, ... yönünden 10.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 Tl manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiilin meydana geldiği 28.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin bu aşamada saklı tutulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; güncel asgari ücret verilerine göre hesap raporu alınması gerektiğini, müddeabbihin arttırılması için taraflarına süre verilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın kendilerine tebliğ edilmediğini, manevi tazminatın fazla olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacılar desteğinin vefat etmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6217 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla halen uygulanmakta olan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun'un) 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Davacılar vekili 01.01.2024 tarihli beyan dilekçesi ile İlk Derece Mahkemesi tarafından hüküm altına alınan manevi tazminat tutarlarının davalı ... tarafından yargılama aşamasında 12.12.2023 tarihinde vekil edenlere ödendiğini ve davanın konusuz kaldığını, davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esasının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiş, yine davalı tarafça da manevi tazminat konusunda anlaşmaya varıldığı dava konusuz kaldığından dolayı dosyanın işlemden kaldırılmasını talep ettikleri bildirilmiştir. Taraf vekillerinin beyan dilekçeleri değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre davacılar vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'a iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,