Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9043 K.2022/10773

Taraflar arasındaki kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istenmesi üzerine Uyuşmazlık Hakemince yapılan inceleme sonucunda; başvurunun kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilinin başvurusu üzerine yapılan itiraz incelemesinde; İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine dair verilen 13/09/2019 tarih ve 2019/İHK-11704 sayılı kararın davalı vekilince süresi içinde temyiz edilmesi üzerine temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Geri çevirme kararı üzerine noksan ikmalinin yapıldığı anlaşılmakla, tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya incelendi, gereği görüşüldü.

KARAR

Davacı vekili; 03/10/2018 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında davalıya kasko sigortalı aracın hasarlandığını, davalı ... şirketinin hasar esnasında araç sürücüsü ...’un uyuşturucu madde etkisinde olduğu gerekçesiyle zararı karşılamadığını, ilgili doktordan kokain kullanımı ifadesinin yanlışlıkla yazıldığı ve hastane kayıtlarının düzeltildiğine dair yazı alındığını belirterek, aracın piyasa değeri olan 60.000,00 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının sürücü belgesi bulunmadığı, araçta bulunan her iki kişinin de kaza anında araç kullanmaya ehil olmadığını, sürücü ...’un uyuşturucu etkisi altında bulunduğu, bu hususun doktor tarafından düzenlenen belgelerle sabit olduğu, talebin teminat dışı olması nedeniyle reddedildiğini, aracın rayiç değerinin 60.000,00 TL olmadığı, aracın trafikten çekildiğini gösteren bir belge ibraz edilmediğinden sovtajın sigortalıya terk edilmesini talep ettiklerini belirterek, başvurunun reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; başvurunun kısmen kabulü ile 45.451,41 TL onarım bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine davalı vekilinin itirazı İtiraz Hakem Heyetince reddedilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1) Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, Kasko Sigortası Genel Şartları A.5 maddesi 5. bendi uyarınca davaya konu aracın, uyuşturucu madde almış bir kişi tarafından kullanılıp kullanılmadığı, dolayısıyla meydana gelen zararın teminat dışında olup olmadığı hususu uyuşmazlık konusudur.

Davacı, sürücü ile ilgilenen doktordan alınan el yazılı belgede kokain kullanımı mevcut şeklindeki kayıtlardaki ifadenin yanlışlıkla yazıldığı ve hastane kayıtlarının düzeltildiğinin yazılı olduğunu ve talebin teminat dışı olmadığını ileri sürmüş; Uyuşmazlık Hakem Heyetince dosyaya sunulan doktor yazısı karşısında davalının hasarın ne sebepleteminat dışı kaldığını ispat edemediği gerekçesiyle, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiş, davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince; doktorun mührüyle birlikte imzaladığı yazı karşısında sürücünün kokain kullandığına ilişkin tespitin yanlışlıkla yazıldığının anlaşıldığı, bu yazının sahte olabileceğine ilişkin iddianın soruşturma yapılmasını gerektirdiği gerekçesiyle, davalının itirazın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamında uyuşmazlık konusu olan doktorun el yazısıyla yazdığı ve sürücünün kokain kullandığına ilişkin ifadenin sehven yazıldığı ve hastane kayıtlarının düzeltildiğine dair yazının doğruluğu ve hastane kayıtlarının düzeltilip düzeltilmediği araştırılıp açıklığa kavuşturulmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 15. fıkrasında her ne kadar “Hakemler sadece kendilerine verilen belgeler üzerinden karar verirler” hükmü bulunsa da, bu hüküm eksik belge varsa taraflara bunları tamamlamak için süre verilmesine engel olmamalıdır. Zira aynı maddenin 23. fıkrasında “Bu Kanun’da hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Yargılama Yasasının hükümleri, sigortacılıkta tahkim hakkında da kıyasen uygulanır” düzenlemesi yer almaktadır.

O halde İtiraz Hakem Heyetince; davaya konu kazada sürücünün uyuşturucu etkisi altında araç kullanıp kullanmadığı konusunda doktor yazısı uyarınca ilgili hastanede kayıtların düzeltilip düzeltilmediği, sürücüye uyuşturucu testi yapılıp yapılmadığı ve yapılmışsa sonucu hakkında başvuru yapılıp ilgili belgelerin dosyaya ibrazı için davacı vasisine süre verilip, gelecek cevap ve dosya kapsamı uyarınca tüm deliller değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

2) Ekspertiz raporu ile yargılama sırasında aldırılan bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğu gibi, her iki raporda da aracın onarımının mı, pertinin mi ekonomik olacağı, aracın olay tarihindeki 2. el piyasa rayiç değeri, varsa sovtaj değeri hususlarında denetime uygun değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.2. maddesi, “Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi 3.3.2.1. Hasar tazmininin ne şekilde yapılacağı poliçede açıkça belirtilir. Onarım yapılacak olması halinde poliçede, onarımın şirketçe belirlenecek servislerde veya sigortalı tarafından belirlenecek servislerden hangisinde yapılacağı hususu açıkça yer alır. Ayrıca hasarın tazmininde orijinal parça veya eşdeğer gibi parça seçeneklerinden hangisinin kullanılacağı belirtilir.

Bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır. 3.3.2.2. Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır.

Bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.

Onarım masrafları sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.

Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle sahibine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre yukarıdaki paragraflarda düzenlenen usul çerçevesinde işlem yapılır.

Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle sigortalıya terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; makina mühendisi bilirkişiden alınacak raporla kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu, dosya içerisindeki raporlarla birlikte irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi,

belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle kazanılmış haklar da gözetilerek gerçek zarar yönünden ayrıntılı, denetime elverişli uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.