Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9266 K.2023/6520

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.06.2016 tarihli ve 2014/15385 Esas, 2016/6934 Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin kararı davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte gelen davacı vekili Avukat ...... ile davalılar Dagi Giyim Sanayi ve ... vekili Avukat ... geldiler. Taraflar vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 16.05.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'in müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları takip sırasında borcunu karşılayacak haczi kabil malının bulunmadığını, alacaklılardan mal kaçırma amacıyla kendisine ait taşınmazlar üzerinde davalı Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine ipotek tesis ettirdikten sonra davalı ...'a satıldığını öne sürerek davalılar arasındaki tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.05.2014 tarihli ve 2012/34 Esas, 2014/124 Karar sayılı kararıyla; aciz halindeki borçlunun borcun doğmundan sonra dava konusu taşınmazlar üzerinde, borcunun çok üstünde davalı şirket lehine ipotek tesis ettirdiği, ipoteğin mutad ödeme vasıtası olmadığı ve borçlunun aciz halinden geriye doğru 1 yıl içinde yaptığı tasarrufların iptali gerektiği, davalı ...'un diğer davalı şirketin yönetim kurulu başkanı olması nedeni ile borçlunun mali durumunu bilebilecek şahıslardan olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesinin 07.06.2016 tarihli ve 2014/15385 Esas, 2016/6934 Karar sayılı ilâmı ile; "...Mahkemece davalı şirket lehine verilen ipotek tesisininin mutad ödeme aracı olarak kabul edilmemesi ticari teamüllere uygun değildir. Alacaklı her zaman borçluya ait taşınmazlar üzerinde alacağını garanti altına alabilmek için ipotek tesisi isteyebilir. Önemli olan ipoteğe konu alacağın gerçek ve ipotek verilen şeye göre orantılı olmasıdır.

Mahkemece, alınan 06.08.2013 tarihli bilirkişi raporunda davacı alacaklı ve borçlunun ticari defterleri incelenmiş, üçüncü kişi şirketin ticari defteri incelenmemiştir. Borçlunun ticari defteri üzerindeki inceleme ise davalı şirketin alacağını tesbit yönünden yetersiz ve belirsizdir.

Yapılacak iş, borçlu ve davalı Dagi Giyim San. ve Tic. A.Ş'nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak, iptali istenilen ipoteğe konu alacağın miktarı, taşınmaz değerine göre oranı ve makul olup olmadığı tesbit edilerek, ipoteğin geçersiz olduğunun tespiti halinde hem 15.12.2008 tarihinde davalı Dagi Giyim San. ve Tic. A.Ş lehine tesis edilen ipoteğin iptaline hem de bu ipotekten sonra anılan şirketin ortağı davalı ...'a yapılan satışın da önceki karar gibi iptaline karar verilmesi, aksi durumda yani ipoteğin geçerli olması halinde sadece satışın iptaline karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile anılan dairenin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda; taşınmazların sahibi davalı-borçlu ... aleyhine, davalı şirket lehine tesis edilen dava konusu ipoteklerin tesis edildiği 15.12.2008 tarihi itibariyle davalı şirketin (DAGİ.

A.Ş.’nin) davalı-borçlu ...’den herhangi bir alacağının olmadığı, ipotek tesis tarihi itibariyle davalı-borçlu ...’in davalı şirkete verdiği çeklerden 41 adedinin henüz vadesinin gelmemiş olduğu, davalı-borçlu ...’in davalı şirkete ipotek tarihi itibariyle muaccel hale gelmiş borcunun bulunmaması, bilakis davalı şirketten 187.499,88 TL tutarında alacaklı olması karşısında, davalı şirket lehine bu şekilde tesis edilen ipoteğin ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı, davalı şirketin ipotek tesis tarihi itibariyle alacağı olmamasına rağmen davacıdan mal kaçırmak amacıyla taşınmazlar üzerine ipotek tesis ettiği kanaatine varıldığı,

davalı şirketin davalı-borçlu ...'den ipotek ve satış işlemlerinden çok çok sonraki bir tarih olan 25.11.2009 tarihinde sadece 684.700,00 TL tutarında alacaklı olduğu, bu alacak miktarı (684.700,00 TL) baz alındığında dahi taşınmazların Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi’nden talimatla aldırılan bilirkişi raporu ile ipotek tesis tarihine en yakın tarih olan 27.02.2009 satış tarihi itibariyle belirlenen toplam değeri olan 1.241.355,00 TL’ye oranlaması yapıldığında; fahiş miktarda düşük kaldığı, aralarında neredeyse 2 kata yakın bir farkın bulunduğu,

bu haliyle dahi ipoteğe konu alacak miktarının üzerine ipotek tesis edilen taşınmazın değerine göre orantısız miktarda düşük olduğu, yeni makul olmadığı, davalı alıcı ...’un aynı zamanda lehine ipotek tesis edilen davalı şirketin sahibi (yönetim kurulu başkanı ve genel müdürü) olması nedeniyle davalı-borçlu ...’in durumunu bilmiyor olmasının ticari hayatın teamüllerine aykırı olması, İİK.’nun 279. maddesi uyarınca gayrimenkul devrinin mutad bir ödeme aracı olarak kabul edilmesinin mümkün olmaması, vadesi gelmemiş alacak için yapılmış olan satışın batıl olması,

İİK.’nun 279’a göre bu şekilde yapılmış tasarrufların tamamının iptale tabi olması, alıcının ödemesi gereken tapu harcının dahi davalı şirketçe davalı-borçlunun cari hesabına borç olarak kaydedilmesinin hayatın oğlan akışına uymaması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekili temyiz dilekçesinde, vadesi gelmemiş çeke dayalı alacak için ipotek verilmesinin mümkün olduğunu, çeke dayalı vadesi gelmemiş alacağın 1.025.000,00 TL olduğunu, borçlunun 187.499,88 TL alacağı düşüldükten sonra kalan alacağın 837.500,12 TL olduğunu ve bu miktarın ipotekli taşınmaz değeri ile uyumlu bulunduğunu, davacının dava konusu taşınmaz üzerinde daha önce konulmuş haczi olduğundan bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını belirterek, mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı, davacı tarafından konulan haczin olmadığı, ipotek tesis tarihinde davalı şirketin ipotekli taşınmaz değeri ile orantılı olacak şekilde alacağının olduğunun ispatlanmamış olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ...'tan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine,Dosyanın İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,