Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9615 K.2023/1157

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nce kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya karşı direnme kararı verilerek, davalı ... yönünden davanın kabulüne ve diğer davalı ile ilgili karar kesinleştiğinden, yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemenin direnme kararının davalı ... tarafından temyizi üzerine, Hukuk Genel Kurulu tarafından, mahkemenin direnme kararı uygun bulunarak davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

Davalı ...'in temyiz talebi hakkında, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'a ait aracın davacı şirket nezdinde trafik sigortalı olduğunu, sigortalı aracın 21.06.2009'da 2.46 promil alkollü sürücü Velit idaresindeyken gerçekleşen kaza sonucunda ölen 3.kişinin hak sahiplerine 64.349,98 TL. destekten yoksun kalma tazminatını 23.08.2010 tarihinde ödediklerini, aracın alkollü sevki nedeniyle davalılara rücu haklarının bulunduğunu, -1- ödenen bedelin 5.000,00 TL'lik kısmının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların takibe itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, ölenin hatır için taşındığı sırada kazanın meydana geldiğini, ölenin alkollü olması nedeniyle araçtan çıkamayarak öldüğünü ve olayda sürücü kusuru bulunmadığı için de davacının kendisine rücu edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

Mahkemenin 25.04.2013 tarihli ve 2011/628 Esas, 2013/182 Karar sayılı kararı ile; "...davalı sürücüde tespit edilen alkol miktarı ile kazanın tek taraflı oluşu da dikkate alındığında münhasırlık incelemesi yapılmasına gerek görülmediği; ölen, alkollü sürücünün aracına bilerek bindiğinden % 20 müterafik kusur ve hatır yolcusu olduğu için % 20 indirim gerektiği; alınan raporla hesap edilen tazminatın davacının ödediğinden daha yüksek olduğu, taleple bağlılık gereği davacının icra dosyasına konu alacak için rücu hakkının bulunduğunun gözetildiği" gerekçesiyle, davalı ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına; davalı ... hakkındaki davanın kabulü ile davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin aynı miktar üzerinden ve aynı koşullarla devamına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 24.02.2015 tarihli ve 2013/17050 Esas, 2015/3359 Karar sayılı kararı ile; davalı araç sürücüsünün 2.46 promil alkollü olarak araç kullanırken, kaza tespit tutanağına göre aracın direksiyon hakimiyetini kaybettiğinden, yol kenarındaki su kanalına devrildiğinin anlaşıldığı; sürücünün alkollü olmasının yalnız başına zararın teminat dışında kalmasını gerektirmeyeceği; oluşan hasarın salt alkolün etkisi altında oluşup oluşmadığının, davalının olaydaki kusur durumunun konusunda uzman bilirkişilerce tespit edilmesi için rapor alınarak karar verilmesi gereğine vurgu yapılarak, karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Karşı Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 07.04.2016 tarihli ve 2016/85 Esas, 2016/142 Karar sayılı kararı ile; "...

Kazanın tek taraflı oluşu ve kaza anında sürücünün 2.61 promil alkollü oluşu, sürücünün yola çıktıktan sonrasını hatırlamadığı şeklindeki ilk beyanı, ceza yargılamasında sürücünün bilinçli taksirli kabul edildiği ve alınan raporda yol kusuru vs yönünden herhangi bir kusur belirlemesi yapılmadığı hususları gözetildiğinde, bozma ilamında belirtilen şekilde münhasırlık incelemesi yaptırılmasının davaya herhangi bir katkı sağlamayacağının anlaşıldığı" gerekçesiyle, davalı ... hakkındaki önceki kararda direnilmesine ve davalı ... hakkındaki davanın kabulü ile davalının icra takibine itirazının iptaline,

takibin aynı miktar üzerinden ve aynı koşullarla devamına; davalı ... hakkında verilen ilk hüküm kesinleştiğinden, yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. DİRENME KARARININ TEMYİZİ ÜZERİNE VERİLEN KARAR

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen (direnme) kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...; tarafı olmadığı ceza davasındaki kusur tespitine dayalı olarak karar verilemeyeceğini, bozma ilamında belirtilen şekilde inceleme yapılması gerektiğini; ölenin alkollü olup araçtan çıkamaması nedeniyle ölümünün gerçekleştiğini ve köprü korkuluklarının bulunmadığını gözeterek inceleme yapan kusur raporu alınıp karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin direnmesinin doğru olmadığını belirterek direnme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Tarafından Verilen Karar

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.03.2022 tarihli ve 2019/(17)4- 816 Esas, 2022/375 Karar sayılı kararı ile; "...Kazanın meydana gelmesinde başkaca bir etken bulunmadığının kesin olarak ortada olduğu; kazanın meydana geliş şekli itibarıyla sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olduğu noktasında en ufak bir kuşku bulunmayıp, dava konusu hasarın salt alkolün etkisi altında oluşup oluşmadığının ve davalının olaydaki kusur durumunun konusunda uzman bilirkişilerce ayrıca tespit edilmesine gerek bulunmadığından,

mahkemece verilen direnme kararının yerinde olduğu ve özel Dairece bozma nedenine göre miktara ilişkin temyiz incelemesi yapılmadığından bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin gerektiği" gerekçesiyle, direnme kararı yerinde olup davalı ...’in tazminat miktarı ile diğer yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyet ve kapsamı ile HGK kararına göre, rücu edilen alacak miktarının uygun olup olmadığı konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95 inci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyiz edilen karara ilişkin olarak HGK tarafından incelemesi yapılan yönler de dikkate alındığında; kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; özellikle, davacının ödediği tutarın doğruluğunu denetleyen aktüer raporunda hesaplanan miktar, davacının ödediği tutardan fazla olduğundan, davacının ödediği miktar için davalıya rücu hakkı bulunduğuna ilişkin kabulde usulsüzlük bulunmadığı;

davacı sigortacının ödemesinin dayanağı olan kazada ölen 3.kişinin müterafik kusurlu olması ve hatır yolcusu olması nedeniyle, davacının rücu edeceği alacak miktarından toplamda % 40 oranında indirim yapılması kabul edilmekle birlikte, toplam rücu alacağı miktarı 64.349,98 TL. olduğu için, yapılacak indirimin sonuca etkili olmaması nedeniyle, davanın tam kabulüne karar verilişinin yerinde olduğu anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle, davalı ...'in yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene davalı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,