Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9736 K.2025/8066

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bu kez davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, trafik sigorta poliçesi ile sigortaladığı davalının maliki olduğu aracın, 01.06.2009 tarihinde karıştığı kazada vefat eden ... mirasçılarına 123.191,84 TL tazminat ödediğini, sigortalı aracın, yük nakli için kullanılmakta olan kapalı kasa ticari bir kamyonet olmasına rağmen, yasal düzenlemeye aykırı olarak yolcu (işçi) taşıması yaptığı ve istiap haddini aştığının tespit edildiğini, ... 1.Asliye Ceza Mah.nin 2009/1170E.

2009/1583K. sayılı ilamında bilirkişi raporuna göre sigortalı araç sürücüsü ...'un tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, yargılama neticesi sigortalı araç sürücüsü ...'un 14.100,00 TL adli para cezası ile cezalandırıldığını, vefat eden ... mirasçıları tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldığını ve 2017/21650 E. 2017/43306 K. sayılı karar ile ...

4.İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyasından müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını ve neticede müvekkili tarafından 123.191,84 TL tazimat ödemesi (1.383,00 TL müvekkili alacağı mahsup edilerek 121.808,84 TL ödenmiş) yapılmak zorunda kaldığını, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, davalı sigortalının vefat eden ... mirasçılarına 2009 kaza yılında 50.000,00 TL tazminat ödemesi yaptığının öğrenildiğini, ancak davalı sigortalının zarar görenlere yapmış olduğu tazminat ödemesini müvekkili sigorta şirketine bildirmemesi nedeniyle fazladan ödemeye sebebiyet verildiğini ve müvekkilinin zarara uğradığını,

sigortalı aracın yolcu taşımak için ruhsatlı olmadığını, sigortalı aracın kapalı kasa kamyonet vasfında olduğunu ve bu araçla yolcu nakli yapılmasının mümkün olmadığını, Genel Şartlar gereğince müvekkilinin zararı karşılama yükümlülüğünün olmadığını, poliçe teminatı dışında kalan bu zararın davalı araç maliki olan sigortalı tarafından ödenmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 123.191,84 TL'nin ödeme tarihi olan 03.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davanın mirasçılar ve kazaya karışan araç sürücüsüne de ihbarını talep ettiklerini, müvekkilinin 01.06.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden ...'nın mirasçıları ..., ..., ...'ya 08.10.2009 tarihinde 35.000,00 TL maddi tazminat ve 15.000,00 TL manevi tazminat ödemesi yaptığını, ödemenin noterlik kanalıyla ibraname ve feragatname gereğince yapıldığını, davacının Tahkim Komisyonu tarafından tespit edilen dava konusu bedeli ödediğini, bu durumun kendi kusurundan kaynaklandığını,

davacının Tahkim Komisyonuna müracaatı ve neticesini müvekkiline bildirmeden resen verdiği kararla ödediğini, burada sebepsiz zengınleşenin mirasçılar olduğunu, davanın sürücü ...’a ihbarını istediklerini, davacının, istihap haddinin aşılmasından dolayı müvekkili firmaya daha evvel ... 7. İcra Müd....

Esas sayılı dosya ile 7.127,81TL bedel tutarında icra takibi yaptığını, bu bedelin müvekkili tarafından ödendiğini, davacının haksız talebinin kabulü olarak değerlendirilmemek üzere, müvekkilince ödenen 50.000,00 TL'nin ödendiği yıl ve takip edilen yıl bakımından uyarlanmasının da yapılmasını, anılan sebeplerle müvekkili firmanın iş bu davada hukuki bir sorumluluğunun bulunmadığını, sonuç olarak, davanın ihbarı taleplerinin kabulü ile davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ 1. KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 90.301,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 03.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1- İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2- Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kararı ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 20.04.2021 tarih ve 2019/447 Esas 2021/268 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

V.İLK DERECE MAHKEMESİ 2.KARARI

İlk derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza yapan... plakalı sayılı aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği 130. maddesinde belirtilen niteliklere haiz olmadığı, şoför mahalli koltuğunun (ölen yolcunun oturduğu) nizami olduğu, aracın arka kısmında "oturak" tabir edilen sabit olmayan ve güvenli olmayan oturma araçlarının kullanıldığı, ölenin ön koltukta oturuyor olması da dikkate alındığında, kazanın münhasıran yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu taşınması nedeniyle meydana gelmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF

1- İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur

2- Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ikinci kararı ile; ... plakalı aracın sağ ön koltuğunda oturan ... mirasçılarına rücuya konu alacağın ödendiği, sağ ön koltuğun aracın, sürücü bölümünde gövde ile birleşik haldeki kısım olduğu, ölenin kasa kısmında yolculuk yapmadığı bu durumda "yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması" şartının somut olayda gerçekleşmediği, yine ölüm ve kaza olayının araçta istiap haddinden fazla yolcu taşınması nedeniyle meydana gelmediği sabit olup mahkemece rücu koşulları oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VII.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; çelişkili bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, yasa ve yönetmelik maddelerinin hatalı değerlendirildiğini, yasaya aykırı olarak amacı dışında kullanılan araç nedeniyle meydana gelen zarardan, davalının sorumluluğunun bulunduğunu, genel şartlarda açıkça yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınmasının rücu nedeni olarak belirtildiğini, davalı tarafın bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, iş bu dava dosyasında, salt istiap haddinin aşılması nedeniyle rücuen alacak talep edilmediğini,

davalıya ait aracın, yük nakli için kullanılması gerekirken iş yerine işçi taşımak amacıyla servis olarak kullanıldığını, araç ile yolcu taşımacılığı yapılmasının mümkün olmadığını, davalıya ait aracın KTY 130. maddesinde belirtilen niteliklere haiz olmadığını, aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğunu, davalı tarafından trafik kazası sonrasında gerekli ihbar ve bildirimlerin müvekkili sigorta şirketine yapılmadığını, davalı tarafın, kazada ölenlerin yakınlarına 50.000,00 TL ödeme yaptığını,

ancak yine bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğinden müvekkili sigorta şirketi tarafından da ölenin yakınlarına ödeme yapılmasına sebebiyet verildiğini ve müvekkili sigorta şirketinin davalı/sigortalı tarafından zarara uğratıldığını beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ZMMS poliçesine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VIII. KARAR