Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10 K.2025/9858

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Turizm Servis ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

31.12.2015 tarihinde davacıların desteği ...’nin idaresindeki otomobil, davalıların sürücüsü, maliki/işleteni ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) oldukları otobüs ve dava dışı başka araçların karıştığı zincirleme trafik kazasında davacıların desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak her bir davacı için 500,00’er TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden temerrüt tarihinden itibaren ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere,

diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, her bir davacı için 150.000,00’er TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... şirketinin manevi tazminat yönünden sorumluluğu var ise poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sürücü ve davalı araç işletenden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin taleplerini davacılardan ... için 493.437,95 TL'ye, ... için 118.730,51 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Turizm Servis ve Tic. Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde, kazaya ilişkin Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2016/308 Esas sayılı dosyada aldırılan raporda davalı ...'ün kusursuz bulunduğunu, İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/62 Talimat sayılı dosyası nezdinde düzenlenen ... Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan heyet raporunda; "...'nin ölümüne yol açan kazada kusur tespitinin mümkün olmadığı" kanaatine varıldığını, işbu dava konusu taleplerin de ...'nin vefatından kaynaklandığını ve ...'nin ilk çarpışma noktasında tam ve tek kusurlu bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, öncelikle yetki itirazları bulunduğunu, davaya konu aracın Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile müvekkiline sigortalı olduğunu, poliçe limitinin kişi başına 290.000,00 TL ile sınırlandırıldığını, müteveffanın anne ve babası tarafından açılan 2019.E.97143 sayılı tahkim dosyasının derdest olduğunu, her durumda müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemesi yapmakla yükümlü olduğunu, müvekkiline sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin kazaya karışan araca ilişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi düzenlenmiş olmasının tek başına poliçede yer alan teminat tutarının tamamının müvekkili şirket tarafından ödeneceği anlamı taşımadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ...’e dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, anılan davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 493.437,95 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ZMSS poliçe limiti kişi başı maddi tazminat için 290.000,00 TL olduğundan ve tüm hak sahiplerine garameten paylaştırılması gerektiğinden, davalı ...Ş.'nin 123.590,48 TL maddi tazminat ile sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalılar ...

Turizm Servis Ticaret Limited Şirketi ve ... yönünden kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 22.07.2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 118.730,51 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ZMSS poliçe limiti kişi başı maddi tazminat için 290.000,00 TL olduğundan ve tüm hak sahiplerine garameten paylaştırılması gerektiğinden, davalı ...Ş.'nin 29.738,21 TL maddi tazminat ile sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalılar ...

Turizm Servis Ticaret Limited Şirketi ve ... yönünden kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 22.07.2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...

Turizm Servis Ticaret Limited Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen manevi tazminata kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...

Turizm Servis Ticaret Limited Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen manevi tazminata kaza tarihi olan 31.12.2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Turizm Servis ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...Ş vekili ile davalı ... Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Turizm Servis ve Ticaret Limited Şirketi vekili temyiz dilekçesinde.

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2020 tarihli (4) numaralı ara kararı ile davacı tarafa harç tamamlamaları için bir sonraki celseye kadar süre verildiğini, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiğini, yine 24.12.2020 tarihli (5) numaralı ara karar ile davacılara gider avansını yatırmaları için iki haftalık kesin süre verildiğini, aksi halde davanın usulden reddedileceğinin ihtar edildiğini, davacılar tarafından bu ara kararların gerekliliklerinin yerine getirilmediğini, mahkemece 01.04.2021 tarihli duruşmada aynı hususlarda tekrar süre verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

bu nedenle mahkemeden ara karardan dönülerek davanın reddine karar verilmesi talep ettiklerini, bu taleplerinin kabul görmemesinin hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan aktüer bilirkişi ek raporunda destek süresi hesaplanırken ortalama ömrün olması gerekenden fazla tespit edildiğini, müteveffa ...'ye 74 yıl, babasına ise 77 yıl ortalama ömür tespiti yapılmış olmasının da hatalı olduğunu, müteveffa ...'nin aktif döneminin de olması gerekenden fazla hesap edildiğini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporundaki destek paylarının hatalı olduğunu, söz konusu paylar belirlenirken müteveffa ...'nin tüm gelirini eşi, çocukları,

annesi ve babasına harcamış olduğunun kabulü ile hesaplamanın yapıldığını, ... için de pay ayrılması, payların dağıtımı bakımından ise çocuğun destekten çıktıktan sonraki payının diğer desteklere dağıtılmaması gerektiğini, teknik faiz olmaksızın bir hesap yapılmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan kusur oranının hatalı olduğunu, davalı sürücü ... ve davalı araç işleten müvekkilinin kusuru olmadığını, ceza davasında ... öğretim üyesi bilirkişilerden alınan kusur bilirkişi raporunda davalı sürücü ...’ün kusursuz olduğu,

davacıların desteği ...’nin ise kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müteveffa ...’nin ilk meydana gelen çarpmada asli ve tam kusurlu olduğunu, dosya kapsamında servis taşımacılığı yapan müvekkili şirketin aracında olay sırasında taşınan yolcuların tanık olarak dinletildiğini, tanık anlatımlarına göre davalı sürücü ...’ün kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunun açık olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin hüküm kısmında davalı ... şirketinin sorumluluğunun hatalı ve az olarak belirlendiğini, poliçe limiti 290.000,00 TL olmasına rağmen, davacılardan ... için 123.590,48 TL,

... için 118.730,51 TL olmak üzere toplam 153.328,69 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verildiğini, dosyada nazara alınan SGK gelirlerinin yarısının tazminattan indirilmiş olmasının hatalı olduğunu, SGK tarafından davacılara ödenen tazminata ilişkin peşin sermaye değerinin tamamının indirime konu edilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, maddi tazminat için ıslah edilen kısım bakımından ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, manevi tazminat yönünden ise tazminatın niteliği bakımından faize hükmedilmesine gerek bulunmadığını beyan etmektedir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranının hatalı olduğunu, davalı sürücünün kusuru olmadığını, dosya kapsamında bulunan kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verilmesinin doğru olmadığını, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan ceza yargılaması sırasında Adli Tıp Kurumundan alınan kusur raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, dosya kapsamında kusur bilirkişi raporu alınması gerektiğini, desteğin gelirinin hatalı tespit edildiğini, müterafik kusur indirimi yapılması,

tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %2’yi geçmemek üzere iskonto uygulanmak suretiyle yapılması gerektiğini, hükme esas alınan hesap raporunda müteveffanın aktif yaşam süresinin hatalı belirlendiğini, destek paylarının dağıtımının hatalı olduğunu, çocukların destekten çıkması ile birlikte paylarının geri kalanlara dağıtılmaması ve destekten çıkanın payının askıda kalması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, asgari ücretin hatalı olarak belirlendiğini, hesap raporundaki tazminatın olması gerekenden yüksek olduğunu,

hesap raporunda her ne kadar SGK’nın davacılara ödediği tazminatın peşin sermaye değeri mahsup edilmiş ise de müvekkili şirketin sorumluluğu açısından poliçe limitleri dahilinde peşin sermaye değeri de düşülerek garameten paylaştırma esaslarına göre hesaplama yapılması gerektiğini, mahkeme tarafından garameten paylaştırma yapıldığının belirtildiğini, ancak hesap raporunda buna ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) oldukları aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, adli yardım talebinde bulunan davacı tarafa harç ve gider avansı eksikliğinin tamamlanması süre verilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, davacılar tarafından süresinde harç ve gider avansının yatırıldığı,

ceza davasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonundan alınan 14.11.2019 tarihli rapora göre davalı sürücü ...’ün müteveffa ...'nin ölümüne sebep olan kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, ceza mahkemesince söz konusu rapor hükme esas alınarak sanık ...’ün mahkumiyetine karar verildiği, kararın Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin kararı ile 19.04.2021 tarihinde kesinleştiği, eldeki davada kusur dağılımında isabetsizlik bulunmadığı, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda pay dağılımının isabetli şekilde yapıldığı,

bakiye ömür süreleri ile müteveffa ...'nin aktif yaşam süresinin doğru tespit edildiği, tanık beyanlarında davalı sürücünün kusursuz olduğuna ilişkin bir ifadenin bulunmadığı, aktüer bilirkişi raporunda tespit edilen tazminatın poliçe teminat limitinden fazla olması ve dava dışı anne ile babaya da pay ayrılması gerektiği için garameten hesaplama yapıldığı, davaya konu trafik kazasının 5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 01.10.2008'den sonra meydana geldiği,

5510 sayılı Kanunun "İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu başlıklı" 21 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında "İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir " hükmünün bulunduğu,

bu hükme göre SGK tarafından iş kazası kapsamında davacılara bağlanan gelir nedeniyle oluşan SGK zararının % 50’sinin hesaplanan tazminattan indirilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminatın kaza tarihi, tarafların kusur oranı ve kaza tarihine göre uygun miktarda olduğu, faiz başlangıç tarihinin doğru olduğu, dosyada mevcut SGK hizmet dökümü ile maaş bordolarına göre desteğin maaşının doğru bir şekilde tespit edildiği, desteğin müterafik kusurlu olduğuna ilişkin delilinin bulunmadığı, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının doğru olduğu,

poliçe teminat limiti aşılmaksızın karar verildiğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Turizm Servis ve Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR