Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10038 K.2023/13974

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kabulü ile yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu araçla, davalı tarafından sigortalanan aracın karıştığı 21.04.2017 tarihli çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve maluliyet oluştuğunu belirterek fazlaya dair haklarını saklı kalarak 100,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 300,00 TL’nin davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında ıslah yoluyla toplam talebini 127.454,54 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçeisnde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, talep edilen geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında olduğunu, kazanın oluşumunda davacının yolcu olarak bulunduğu aracın asli kusurlu olduğunu, olayda davacının da müterafik kusuru bulunduğunu, araçta hatır için taşındığını, her iki nedenle de hesaplanacak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davanın reddini istemiştir.

III. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU

UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak "...başvurunun kabulü ile 122.4603,14 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.210,15 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.481,25 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 127.454,54 TL'nin ve buna 25.11.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizinin davalıdan tahsili ile başvurana ödenmesine..." ve davacı yararına belirlenen 16.058,18 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV.İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, talep edilen geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında olduğunu, kazanın oluşumunda davacının yolcu olarak bulunduğu aracın asli kusurlu olduğunu, olayda davacının da müterafik kusuru bulunduğunu, araçta hatır için taşındığını, her iki nedenle de hesaplanacak tazminattan indirim yapılması gerektiği, ayrıca davacıya sigorta şirketince ödeme yapıldığından alacağı kalmadığı ve kabul edilen tazminat yönünden davacı yararına tam vekalet ücreti verilmesinin usul ve yasaya uygun düşmediğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; davacının yolcu olarak bulunduğu araçta hatır için taşındığı gerekçesiyle, davalı vekilinin, itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, hükmün yeniden kurulmasına, ve hesaplanan tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak, "...başvuru sahibine ait talebin kısmen kabulü ile.

101.963,63 TL tazminatın 25.11.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine..." karar verilmiş, ayrıca vekalet ücretine yönelik itiraz yönünden de maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması ve davacı yararına eksik vekalet ücreti verilmesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; şirkete başvuru sırasında eksik evrak sunulduğunu, hesap raporuna dayanak yapılan maluliyet raporunun yetersiz ve belirlenen oranın çok yüksek olduğunu, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın asli kusurlu olduğunu, başvurana yapılan ödeme ile sulh olunduğunu, geçici ve sürekli iş göremezlik istemlerinin de teminat harici olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı ve 97 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın 27 V 4363 plaka sayılı araç olduğu anlaşılmaktadır. Oysa eldeki dava 64 HE 893 plaka sayılı ve davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan araç sürücüsünün kusuruna dayanılarak davalı ... şirketine karşı açılmıştır. Davacı yararına hesaplanan tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılabilmesi için davacının davalıya sigortalı araçta yolcu olması gerekir. Somut davada, davacı davalıya sigortalı araçta değil, karşı araçta yolcu olarak bulunduğuna göre, İtiraz Hakem Heyetince davacının araçta hatır için taşındığı gerekçesiyle eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hesaplanan tazminattan indirim yapılması doğru olmamıştır.

3. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 21.04.2017 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından maluliyete dair bir temyiz itirazı ileri sürülmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,