Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10370 K.2024/784

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 04.01.2010 tarihinde geçerli bir Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucunda dava dışı ...'ın vefat ettiğini, müvekkili tarafından vefat edenin hak sahiplerine 15.07.2014 tarihinde 21.819,00 TL ödeme yapıldığını, ... Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince zarara sebebiyet veren aracın işleteni ve kaza sırasındaki sürücüsü olan davalıdan müvekkili tarafından ödenen miktarın tazmini için...2.

İcra Müdürlüğünün 2014/3942 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından haksız olarak takibe itiraz edildiğini belirterek davalının...2. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3942 sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; dava konusu olaya ilişkin...3.

Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2010/61 Esas sayılı dosyasında alınan kusur raporlarında müteveffanın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, mahkemece hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, olay nedeniyle maddi ve manevi olarak müteveffanın yakınlarının yanında olduğunu, zararlarını giderebilmek adına müteveffanın bakiye Bağkur primlerini ödediğini, müteveffanın yakınlarına bir ev inşa ettiğini, bu nedenle müteveffanın yakınları tarafından ibraname düzenlendiğini, bu nedenle davacı tarafından açılan davanın yerinde olmadığını,

aynı olaya ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından...1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/499 Esas sayılı dosyasında rücuen tazminat davası açıldığını ve mahkemece davanın reddine dair verilen kararın Yargıtay tarafından onandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.03.2016 tarihli, 2015/193 Esas ve 2016/187 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne,...2. İcra Müdürlüğü'nün 2014/3942 Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptaline, alacak likit olduğundan 4.363,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 13.05.2019 tarihli, 2016/12881 Esas, 2019/5951 Karar sayılı ilamıyla. "Dava, trafik kazası sonucu vefat eden kişinin hak sahiplerine ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarar sorumlusu olduğu iddia olunan araç maliki/ sürücüsü davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı vekili, icra takibine yapmış olduğu itirazında ve yargılama aşamasındaki beyanlarında kazada vefat eden müteveffanın yakınlarına müvekkilinin maddi ve manevi olarak fazlasıyla yardımda bulunduğunu, müteveffanın bakiye Bağ-Kur borcunu ödeyip,aileye yeni bir ev inşaa ettiğini, müvekkili ile müteveffanın mirasçıları arasında müvekkilinin ibra edildiğine dair ibraname imzalandığını, davacı tarafça araştırma yapılmadan mükerrer ödeme yapıldığını beyan etmiştir.

İcra takip dosyasının incelenmesinde, davalının savunmasına esas feragat ve ibraname başlıklı tarihsiz belgenin dosya içerisinde yer aldığı, davalı tarafından ödeme yapıldığının, müteveffanın mirasçıları tarafından kabul edildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, davalının savunması ve delilleri araştırılıp tartışılmadan eksik inceleme ile karar verilmiştir.

O halde mahkemece, takip dosyasında sunulan feragat beyanları, ödeme belgeleri ve tarihleri, ödeme beyanları ile davacının ödeme tarihi dikkate alınarak, davalı tarafından yapılmış bir ödeme olup olmadığı, var ise bu ödemenin ne kadarının maddi tazminata ilişkin olduğu, müteveffanın Bağ-Kur pirim borcu ödemelerinin kim tarafından yapıldığı, davalının yaptığını iddia ettiği evin kim tarafından ne zaman yapıldığının, bu ödemeler nedeni ile borcun sönmüş olup olmadığı,

davacının dava tarihinde dava açma hakkının bulunup bulunmadığı ve davacı tarafından yapılan ödemenin mükerrer ödeme olarak kabul edilip edilemeyeceği araştırılıp nedenleri ile gerekçede tartışılarak sonucuna göre karar vermek gerekmektedir.

Kabule göre de;dava konusu tazminat miktarı likit (belirli, muayyen) olmayıp hükmedilecek tazminat miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden, davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu trafik kazasından dolayı vefat eden ...'nın mirasçıları ..., ..., ..., ... ve Yüksel Aslan'ın trafik kazasından dolayı maddi ve manevi zararlarını davalının karşıladığı ve bu sebeple davalının ibra edildiğine dair tarihsiz yazılı bir metin düzenledikleri, davacının dava dışı ... mirasçılarına yapmış olduğu ödemenin 15.07.2014 tarihinde olduğu, davalının iş bu tarihsiz ibranameyi dava dosyasının ekinde bulunan...1.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (bozma öncesi 2010/61 Esas) 2013/499 Esas sayılı dosyasına 17.02.2011 tarihinde sunduğu, davalının sunmuş olduğu ibranamede imzası bulunan kişilerin tanık olarak dinlenildiği, vefat eden ... mirasçıları ..., ..., ... ve ...'ın 21.09.2021 tarihli celsede davalının davaya konu trafik kazasından dolayı tüm masraflarını karşıladıklarını ve evlerini yaptırdığını beyan ettikleri, yine 14.02.2023 tarihli celsede dinlenen tanık ...'ın davaya konu trafik kazasından dolayı davalıdan şikayetçi olmadıklarını ve davalı ...

Kılınç'ın yarım kalan evlerinin sıvasını ve çatısını yaptırdığını, bu işlemler için bu günkü para ile 50.000,00 -100.000,00 TL arasında bir para olduğunu, evi oturur vaziyete getirdiğini, davalı ... Kılınç'tan başka da bir taleplerinin olmadığını beyan ettiği, davalının davaya konu trafik kazasından dolayı vefat eden ... mirasçılarından maddi ve manevi tazminat talepleri yönünde tarihsiz bir ibraname aldığı ve iş bu ibranameyi...1.

Asliye Hukuk Mahkemesinin (bozma öncesi 2010/61 Esas) 2013/499 Esas sayılı dosyasına 17.02.2011 tarihinde sunmuş olması sebebiyle iş bu ibranamenin düzenleme tarihinin, davacı kurumun davaya konu tazminat ödemesinden önce olduğu, bu haliyle davacının halefiyet ilkesinin gereği olarak açtığı davada davalının davaya konu trafik kazasından dolayı vefat eden ... mirasçılarından maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden ibra edildiği ve bu ibra ile de davacı kurumun bağlı olması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; meydana gelen trafik kazası sonucunda vefat eden ...'ın eşi olan ...'ın duruşmada alınan beyanından ibraname imzalayıp imzalamadığını hatırlamadığının anlaşıldığı, dosyada mevcut ibraname incelendiğinde tarih içermediğinin görüldüğünü, düzenleme tarihi bulunmayan ibranamenin hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, ibranamenin...1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/499 Esas sayılı dosyasına 17.02.2011 tarihinde sunulmuş olmasının müvekkilinin ibraname ile bağlı olduğu anlamına gelmeyeceğini, vefat eden ... mirasçısı ...'ın müvekkilinden aldığı tazminat ödemesi üzerine 09.07.2014 tarihli ibranameyi imzaladığını, iki ibraname gözetildiğinde ...'ın kötüniyetli olduğunun anlaşılacağını ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, olay tarihinde geçerli bir ZMSS poliçesi bulunmayan ve davalı tarafından sevk ve idare edilen aracın dava dışı yaya ...'a çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası sonucunda ...'ın vefat etmesi ve davacı tarafından ... mirasçılarına ödenen miktarın araç sürücüsü ve işleteni olan davalıdan rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vaki davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6217 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla halen uygulanmakta olan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(6098 sayılı Kanun) 166 ncı maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, ... Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,