Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10379 K.2024/5398

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...'in maliki ve diğer davalının da işleteni bulunduğu motosikletin, yeşil ışıkta yolun karşısına geçmeye çalışan davacılara çarpması neticesinde meydana gelen 28.01.2015 günlü trafik kazasında vekil edeni ...'ün basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde, diğer vekil edeni ...'ün ise ağır bir biçimde yaralanarak yatağa bağımlı ... geldiğini,

bakıcı tutularak bakımının sağlanmakta olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla her iki davacı için toplam 10.000,00 TL maddi ve her bir davacı için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, 22.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile de; maddi tazminata ilişkin istek miktarını ... için 360,76 TL, ... için 480.211,45 TL olmak üzere toplam 480.572,21 TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelen gelmesinde herhangi bir kusur bulunmadığını, zira yeşil ışığın yayalara değil kendisine yanmakta olduğunu, gerekli kontrolleri yapmadan aniden yola atılan davacıların kusuru ile gerçekleşen kaza nedeniyle aleyhine dava açılamayacağını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Tur Ve Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde kırmızı ışıkta karşıdan karşıya geçmek isteyen davacı tarafın ağır kusurlu olduğunu, motosiklet sürücüsü olan ve vekil edeni şirketin personeli bulunan ...'ın hız limiti aştığı yönündeki davacı taraf iddiaları kabul etmediklerini, bu durumda müvekkili şirketin ve araç sürücüsünün sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini, ayrıca talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının çok fazla olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların meydana gelen trafik kazasında yaralanmaları nedeni maddi zararının oluştuğunun belirlendiği, kusurlu bulunan sürücünün ve işleten davalı şirketin sorumluluğu bulunduğu, ancak davalılardan ...'in işletme devri yapması nedeni ile işleten sıfatı olmadığı gerekçeleri ile davacı ...'nin manevi tazminat talebinin kabulü ile.

25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (... hariç) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ...'nin maddi tazminat talebinin kabulü ile 480.211,45 TL maddi tazminatın davalılardan (... hariç) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ...'in (mirasçıları) manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (... hariç) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

davacı ...'in (mirasçıları) maddi tazminat talebinin kabulü ile 360,76 TL maddi tazminatın davalılardan (... hariç) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacıların davalı ...'e karşı açtığı davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı ... istinaf dilekçesinde; eldeki davada davalı ...'nin araç maliki sıfatıyla oluşan zarardan diğer davalılar ile birlikte sorumluluğu yoluna gidilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucunda davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile işletme devri ile ......, Şirketi ortağı olan ...'in daha sonra Kato Şirketi ortaklığından ayrıldığı ve kazanın da ilgilinin şirket ortaklığından ayrılmasından sonra meydana geldiği belirgin olduğundan, İlk Derece Mahkemesince davalı ...'in kaza tarihi itibariyle işleten sıfatı bulunmadığı kabul edilerek hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön tespit edilemediğinden, davacı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yerinde olmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu motosikletin karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayaların uğradığı sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Dava haksız fiil nedeni ile uğranılan maddi ve manevi tazminat talebinden ibarettir. Yaya durumdaki davacılara, davalı ...'ün sürücüsü olduğu motosiklet çarparak yaralanmalarına sebep olmuştur. Mahkemece davalılardan ...'in işletme devri yapması nedeni ile motosiklet üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığı bu nedenle işleten sıfatının olmadığı gerekçesi ile davalı ... yönünden davanın reddine karar vermiştir.

2918 sayılı KTK'nın 85 inci maddesi uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Aynı Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Dava konusu tescile tabi olan motosikletin mülkiyetinin nasıl el değiştirebileceği 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20 nci maddesinin d fıkrasında düzenlenmiş olup, tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirlerinin araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılacağı, noterlerce yapılmayan her çeşit satış ve devirlerin geçersiz olduğu belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davalı ... kazaya sebep olan motosikletin maliki olup, motosikletin devri için anılan madde kapsamında bir devir işlemi yapmadığı gibi, başkaca herhangi bir kişiye motorlu aracını kiraya verdiği veya ariyet gibi bir sebeple bıraktığına ilişkin herhangi bir yasal delil de bulunmamaktadır.

Bu nedenle aracın kayıtlı maliki ...'in de tazminattan sorumlu tutulması gerekirken, ... yönünden işleten sıfatının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,