Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10582 K.2024/4552

Taraflar arasındaki muvazaa nedeniyle tapu iptali tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nın harici sözleşme ile sattığı taşınmazın devrini davacıya vermediği ve mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak diğer davalı akrabası ...'ya devrettiğini, tapunun intikali ve resmi devir işlemi gerçekleşmediğinden davalı borçluya satış bedeli olarak ödenen paranın icra yoluyla tahsili için takip başlatıldığını, muvazaalı tasarrufun TBK'nın 19 uncu maddesi uyarınca iptali ile cebri satış yetkisi verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında taşınmazın dördüncü kişiye devredilmesi nedeniyle ...'da davaya dahil edilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçeleriyle; iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddini istemişlerdir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayılı yukarıda yazılı kararıyla; "... Mahkememizce, dava konusu taşınmaza ilişkin değer tespiti yapılmış, yapılan değer üzerinden tamamlama harcını ikmal etmek üzere davacı tarafa 2 hafta kesin süre verilmiş, verilen kesin sürede harç ikmalinin yapılmaması halinde dosyanın işlemden kaldırılacağı davacı tarafa ihtar edilmiş ancak harç yatırılmadığı gibi 10.03.2022 tarihli duruşmaya davacı taraf katılım da sağlamamış, her iki durumda da dosyanın işlemden kalkması için yasal koşullar oluşmuş olup, anılan sebeple 10.03.2022 tarihinde dosya müracaata bırakılmış olup, 3 aylık yasal sürede yenilenmemiştir.... " gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Gerekçesi

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; takip çıkış miktarı olan 600.000,00 TL üzerinden harcın tamamlanması için süre verilmesi gerekirken sözleşme bedeli olan 800.000,00 TL üzerinden harç ikmali için süre verilmesini hatalı olduğundan bahisle kararın kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; "... mahkemece 10/02/2022 tarihli celsede 800.000 TL üzerinden eksik kalan harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmiş ise de, sonraki celse olan 10/03/2022 tarihli celseye davacı asil ve davacı vekilinin mazeretsiz olarak katılmadığı, hazır bulunan davalı ... vekilinin ise dosyanın işlemden kaldırıllmasını talep ettiği ve ara karar ile taraflarca takip edilmeyen dosyanın HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırıldığı,

yerel mahkemece dosyanın müracaata bırakılmasından itibaren 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği nazara alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup, HMK'nun 150/5 maddesi uyarınca ''işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak 3 ay içinde yenilenmeyen davalar sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır.

Ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.'' hükmü uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Bu nedenle yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddi gerekir. ... " gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkeme tarafından harç ikmalinin yanlış hesaplandığını, kararın bozularak takip çıkışı miktar olan 600.000,00 TL üzerinden davacı tarafa harcı tamamlattırılmak üzere kesin süre verilerek, geçerli ihtarat yapıldıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilecekken bu hususta yanılgıya düşülerek yüksek miktardan harç ikmali sonucu davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TBK'nın 19 uncu maddesinde tanımını bulan muvazaa hukuksal nedenine dayalı tapu iptali tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosyanın HMK'nın 150/1 inci maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasından itibaren 3 aylık süre içerisinde yenilenmemiş olması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasına göre temyiz edilen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,