Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10638 K.2023/13085

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vekili, ... ve Büseyni Kahnaman vekili, ... vekili, ... , ..., ... vekili, tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ......,’nun davalı ... ve......,ve Et Ürün.Canlı Hayvan Alım Satım Besicilik Turz. Gıda Temizlik Giyim Mad. Sağlık Oto Tarım Üm. İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti, hakkında takipler yaptığını, takiplerin semeresiz kaldığını, dava konusu taşınmazlarını diğer davalılara devrettiğini belirterek, tasarrufların iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, davanın haksız açıldığını reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 05.03.2020 tarih 2017/1044 Esas 2020/248 Karar sayılı ilamıyla, davalı üçüncü kişilerin, borçluların yakını ve aynı köylü olmaları nedeni ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,......., ve Et Ürün.Canlı Hayvan Alım Satım Besicilik Turz. Gıda Temizlik Giyim Mad. Sağlık Oto Tarım Üm. İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2021 tarihli ve 2021/27216 Esas, 2022/11973 Karar sayılı kararıyla; davalı ..., ......., ve ...’un istinaf istemlerinin kabulü ile iyi niyetli dördüncü şahıs oldukları ve kötü niyetleri ispatlanmadığından bunlar hakkındaki davanın reddine, diğerleri yönünden kabul kararının yerinde olduğu, ancak bir kısmı yönünden bedele hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, istinaf istemini kabul etmiş, İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden hüküm kurmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,ve Et Ürün. Canlı Hayvan Alım Satım Besicilik Turz. Gıda Temizlik Giyim Mad. Sağlık Oto Tarım Üm. İth. İhr Paz San Tic Ltd Şti, ... ve ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.10.2022 tarihli ve 2021/27216 Esas, 2022/11973 Karar sayılı ilamı ile; "...Somut olayda, davalılar ..., ... vekili ile ... vekili tarafından tavzih dilekçesi verilmiş olmasına rağmen, HMK'nın 306. maddesinde yer alan prosedür izlendikten sonra tavzih isteminin kabulüne veya reddine karar verilmesi gerekirken, bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Daval......., hem davalı üçüncü kişi olarak asıl, hem de bir kısım davalıların vekili olarak duruşmalara katılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, anılan davalıya ilk derece mahkemesi kararının hiç tebliğ edilmediği, Osmanca Et ve Et Ürünleri Ltd. ve diğerleri vekili olarak tebligat yapıldığı anlaşılmaktadır. Şu halde, İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararı asıl olarak adı geçene tebliğ edilip, istinaf süresi beklendikten sonra istinaf edilmesi halinde de bu talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edilmesi de isabetsiz olmuştur. " gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar ..., ... veun istinaf istemlerinin kabulü ile anılan davalılar hakkında açılan davanın reddine, diğer davalıların istinaf başvurularının reddine, dava konusu taşınmaz bedellerinin davalı üçüncü kişilerden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vekili, ... ve ... vekili, ... vekili, ..., ..., ... vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacının BK'nun 19. maddesine dayalı olarak tapu iptali tescil davası açtığı halde, tazminata karar verilmesinin hatalı olduğunu, tasarrufun iptali davasının görülebilmesi için gerekli dava koşullarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ..., ... ve ... Kahraman vekili temyiz dilekçesinde, mahkemenin taleple bağlı olarak karar vermediğini, müvekkillerinin iyi niyetli üçüncü kişiler olduklarını, harç eksikliğinin tamamlanmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalılar ... vekili, ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde, dava dayanağı takip dosyalarındaki borçların kapatıldığını, bir kısım taşınmaz satışları yönünden hak düşürücü sürenin geçtiğini, muvazaanın ispatlanmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. İİK'nun 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun borcun doğumundan sonra, aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyi niyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Bu davaların görülebilmesi için diğer dava koşulları yanında kesinleşmiş bir alacağın varlığı ve yargılama boyunca da alacağın varlığının devam etmesi gereklidir. Davacının alacağının yargılama sırasında tamamen ödenmesi halinde konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, dava dayanağı takip dosyalarındaki borçların 04.11.2022 ve 07.09.2023 tarihlerinde ödenerek, işlemden kaldırıldığı görülmüştür. Bu halde, davanın konusu kalmadığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, diğer temyiz nedenleri şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar ... vekili, ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre, temyiz eden davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ..., ..., ... vekili, ..., ..., ..., ...'ne iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,