Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10701 K.2024/2400

Taraflar arasındaki haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan kaynaklı manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına verdiği şikayet dilekçesinde, davacının akademik sahtekarlıktan dolandırıcılıktan ibaret olan makalesinin yayından attırılması isteminde bulunduğunu, davalının söyleminde bulunan ifadeler nedeniyle müvekkili aleyhine hakaret ve iftira suçunu işlemiş olduğunu, müvekkilinin onur, şeref ve saygınlığını rencide etmeyi hedef alarak kişilik haklarına saldırıda bulunduğunu,

davalının vermiş olduğu dilekçede ayrıca ilgili makalenin yazarları hakkında makalenin Başkent Üniversitesi Araştırma Fonundan desteklendiği gerekçesiyle nitelikli dolandırıcılık ve haksız akademik diploma- etiket- burs- çıkar- pozisyon- kadro ticareti yapmaları nedeniyle disiplin ve ceza soruşturmalarının açılması talebinde bulunduğunu, davalının yetkili bir makama şikayette bulunarak işlemediğini bildiği halde hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak için müvekkiline hukuka aykırı fiil isnadında bulunduğunu, müvekkilinin hem Türkiye'de hem dünyada tanınan bir profesör olduğunu,

müvekkili hakkında eleştiri sınırlarını aşan hakaret ve iftira boyutuna ulaşan eylemlerle isminin kasıtlı olarak lekelenmeye çalışılmasının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunu belirterek 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kullandığı ifadelerin iddia ve savunma dokunulmazlığı kapsamında olduğunu ve davacının onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmadığını, eleştiri niteliğinde olduğunu, şikayeti haklı gösterecek yazı, emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığının yeterli olduğunu, şikayet hakkının kötüye kullanıldığından söz edebilmek için ihbar ve şikayetin karşı tarafın suçsuzluğunu bilerek zararlandırmak veya küçük düşürmek amacıyla yapılması yahut şikayet konusu hakkında delil ve emare olmadığı halde şikayetin yapılmış olması gerektiğini, kullanılan ifadenin iddia ve savunma dokunulmazlığı kapsamında kaldığını, hakaret ve iftira suçunun unsurlarının oluşmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafından Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına yazılan şikayet dilekçesinde, davacının "akademik sahtekarlık ve dolandırıcılıktan" ibaret makalesinin yayından attırılması ve dilekçesinde belirttiği yazarların "nitelikli dolandırıcılık" ve "haksız akademik diploma-etiket-burs-çıkar-pozisyon-kadro ticareti" yapmaları nedeniyle disiplin ve ceza soruşturmaları açılması talebinde bulunulduğu,

ifade özgürlüğünün, düşüncelerini her yerde ve her zaman başkalarını incitecek yahut onur ve saygınlığına veya lekelenmeme hakkına zarar verecek biçimde kullanılamayacağı, davalının davacı hakkında ileri sürdüğü akademik sahtekarlık ve dolandırıcılıktan gibi sözleri ile haksız saldırıda bulunduğu, davacının, sahtekarlık/dolandırıcılık ithamları kanıtlanamadığından şikayet hakkının yasal sınırlarının aşıldığı, davalının davacı hakkında ileri sürdüğü iddiaları da bu kapsamda haksız ve kişilik haklarının ihlali olarak kabul edildiği gerekçeleriyle.

"Davanın kısmen kabulü ile, 10.000,00 TL manevi tazminatın 12.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı temyiz dilekçesinde; ceza davası sonucunun beklenmediğini, bu dosyada hakkında beraat kararı verildiğini, şikayete konu makalelerin intihal oranının internet tespiti ile bile %80 oranında olduğunu, delil dilekçesinde belirttiği deliller toplanmadan karar verildiğini belirterek arz edilen ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarına haksız saldırıdan kaynaklı manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 427 vd. maddeleri, Türk Medeni Kanunu'nun 24 üncü maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58 inci maddesi, Anayasa'nın 12, 17 ve 36 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davalının davacı hakkında ileri sürdüğü akademik sahtekarlık/dolandırıcılık ithamları ile ilgili olarak dolaylı ve zayıf da olsa emare bulunmamasına, dolayısıyla şikayet hakkının yasal sınırlarının aşılmış olmasına göre, usul ve kanuna uygun olup, davalının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalının tüm temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,