Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10813 K.2024/1971

2. ... vekilleri Avukat ..., Avukat ...

DAVA TARİHİ : 09.10.2017

HÜKÜM/KARAR : Davalı ... Hesabının itirazının Reddine / Davalı ...Ş'nin İtirazının Kabulüne Davalı ... vekili, Davalı ...Ş. vekili

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2018/16004

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davalı ... vekilinin itirazının reddine, davalı ...Ş. vekilinin itirazının kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili, davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.08.2015 tarihinde davalı ...Ş.'ye sigortalı araç ile trafik sigortasız aracın karıştığı kazada davacının yaralanarak malul kaldığını ve ömür boyu bakıma muhtaç ... geldiğini, davalı tarafça yapılan ödemenin yetersiz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere; 1.000,00 TL maluliyet tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden, 1.000,00 TL bakıcı giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde ayrı ayrı; sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 19.791,49 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ve 233.028,48 TL bakıcı gideri olmak üzere 252.819,97 TL tazminatın davalı ...Ş'den 24.07.2017 tarihinden itibaren, 290.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının ...'ndan 23.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti kararı ile; davalı vekillerinin itirazlarının kabulüne, yeniden hüküm tesisi ile davalı ... Hesabına açılan davanın reddine, davalı ... bakımından; başvuran tarafından Mapfre Sigorta'ya ikame ettiği davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 19.791,49 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ve 98.193,71 TL bakıcı gideri olmak üzere 117.985,20 TL tazminatın davalı ...'dan 24.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 20.10.2022 tarih ve 2022/11455 Esas 2022/12737 Karar sayılı ilamında; ".. Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, kaza sonucu oluşan kalıcı maluliyet yanı sıra ömür boyu bakım ihtiyacından doğan bakıcı gideri zararının tedavi gideri teminatından karşılanması gerektiğini iddia ederek tazminat isteminde bulunmuş; davalı ... ise, bakıcı giderine ilişkin zararın da sakatlık teminatı kapsamında kaldığını ve anılan teminata ilişkin limitin tükendiğini savunmuştur.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davacının sürekli bakıcı gideri zararının, davalı tarafından düzenlenen ZMSS poliçesindeki "sakatlık teminatı" kapsamında mı yoksa "tedavi gideri teminatı" kapsamında mı olduğu noktasında toplanmaktadır.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından, yeni ZMSS Genel Şartları'nın A.5-c maddesi gereği bu zararın sakatlık teminatı kapsamında olduğu kabul edilerek ve anılan limitin tükendiğinden davalı ... yönünden bakıcı gideri talebinin reddine karar verilmiştir.

ZMSS Genel Şartları'nın A.5-c maddesiyle, zarar görenin tedavisinin tamamlanmasından sonra tespit edilen sürekli maluliyetine bağlı sürekli (ömür boyu) bakıcı giderlerinden, sürekli sakatlık teminatı ve bu teminata ilişkin limit dahilinde sigortacının sorumlu olacağı düzenlemesi yapılmıştır. Ancak. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartları'na karşı yapılan başvurular üzerine, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile.

KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bu iptal kararı gereği; sigorta teminatına giren ve girmeyen zararların belirlenmesi; zarar, sigorta teminatına girmekle birlikte, poliçedeki hangi teminata girdiği belirlemesinin, ZMSS Genel Şartları'na göre yapılması mümkün değildir. Anılan belirlemelerin, KTK ve bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde de Borçlar Kanunu hükümlerine göre yapılması gerektiği açıktır. Bu itibarla.

Anayasa'ya aykırı olduğu için bir kısım hükümleri iptal edilen ZMSS Genel Şartları'na ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin kararı, KTK, BK ve yerleşik Yargıtay uygulamaları dahilinde belirleme yapılması gerekmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, bedensel zarar kapsamına giren zarar türlerinin örnekseme yoluyla sayıldığı, bakıcı giderinin de anılan kanun hükmü kapsamında tazmini gereken zararlardan olduğuna ve tedavi gideri teminatında yer aldığına ilişkin Dairemizin yerleşik uygulamaları ile Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı gereği, ZMSS Genel Şartları'nın A.5-c maddesine göre bakıcı giderlerinin sürekli sakatlık teminatı kapsamında kabul edilmesi mümkün olmadığından, İtiraz Hakem Heyeti tarafından yapılan değerlendirmenin doğru olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davaya konu edilen sürekli bakıcı gideri zararının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından karşılanması gerektiği dikkate alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma ilamı doğrultusunda davalılar tarafından Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen 26.03.2018 tarih ve 2018/16004 Sayılı karara; davalı ... Hesabının itirazının reddine, diğer davalı ...Ş itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına; davalı ... Hesabının itirazı bakımından; davalı ... Hesabının itirazının reddine, davalı ... itirazı bakımından; başvuran tarafın davalı ...Ş. aleyhine ikame ettiği tahkim davasının kısmen kabul kısmen reddine; 19.791,49 TL sürekli maluliyet, 98.193,71 TL sürekli bakıcı gideri olmak üzere toplam 117.985,20 TL tazminatın 24.07.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı ...Ş'den tahsili ile başvurana verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili, davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde; davalı tarafın bakıcı giderinin maluliyet tazminatı kapsamında değerlendirilmesine yönelik iddialarının yerinde olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; teminat limitinin ödendiğini, bakiye alacak kalmadığını, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapılması halinde açık nispetsizlik olmadığını, olması halinde yapılan ödemenin güncellenerek düşülmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu 1,65 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davalı kurumun geçici iş göremezlik tazminatından ve geçici-sürekli bakıcı giderinden sorumluluğunun bulunmadığını, maluliyet raporunun şekil ve esas bakımından kaza tarihindeki mevzuat hükümlerine göre düzenlenmediğini, davacı sürücünün meydana gelen kazada kusurlu olduğunu,

kusur durumunun bilirkişice belirlenmesi gerektiğini, SGK tarafından yapılan ödeme var ise mahsup edilmesi gerektiğini, zarara plakası tespit edilemeyen araç tarafından sebebiyet verildiğinin ispat edilmesi gerektiğini,faiz başlangıcının hatalı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafın ölümü bildirmediğini, davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafın kötüniyetli olduğunu tahkim komisyonunca da resen araştırılmadığını, davacıya yapılan ödemeler yaşayacağı süre aktif pasif dönem dikkate alınarak hesaplama yapıldığını, işleyecek dönem hesabı değişeceğinden vefat eden davacı mirasçıları davaya dahil edilerek yeniden hesaplama yapılması gerektiğini, davacı lehine tam vekalet ücreti hükmedilmesinin yerinde olmadığını belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araç ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacılar vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin ve davalı ... A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Kısaca, tazminat miktarının belirlenmesinde, zarar görenin gerçek zararının esas alınması zorunlu olup; burada ilke, zarar doğurucu eylem, zarar görenin malvarlığında gerçekten ne miktarda bir azalmaya neden olmuş ise, zarar verenin tazminat borcu da, o miktarda olmalıdır.

Somut olayda; davacı ... vekili tarafından, davaya konu kazada yaralandığı ve malul kaldığı ileri sürülerek sürekli iş göremezlik tazminatı ve sürekli bakıcı gideri talebinde bulunulmuştur. Hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacının, muhtemel bakiye ömür sonuna kadar sürekli iş göremezlik tazminatı ve sürekli bakıcı gideri hesaplanmıştır. Ne var ki adı geçen davacının vukuatlı aile nüfus kaydına göre; bozma tarihinden önce 10.08.2018 tarihinde vefat ettiği anlaşılmış olup ilgili hususun re'sen gözetilmesi gerekir. Gerçek durum varken, varsayımlara dayalı tazminat hesabı yapılamaz.

Açıklanan tüm maddi ve hukuki vakıalar karşısında itiraz hakem heyetince; henüz karar kesinleşmeden, yargılamanın devamı sırasında ölen davacı ...'ın vefat ettiği tarihe kadar sürekli iş göremezlik tazminatı ve sürekli bakıcı giderinin hesaplanan hüküm altına alınması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davacılara iadesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş. ve davalı ... Hesabına iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.