Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11220 K.2024/8431

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 01.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacılar vekili Av. ... ile davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilleri Av. ... geldiler. Diğer davalı ... adına gelen olmadı. Tarafların vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 01.10.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı borçludan alacağını tahsil etmek amacıyla Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/5057 E., Antalya 14.İcra Müdürlüğü'nün 2017/12338 E., Antalya 1.İcra Müdürlüğü'nün 2016/11474 E. sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takipleri başlattığını, haczi kabil mal bulunamadığını, ancak davalı ...'in takiplere dayanak senet bedellerini ödememek amacıyla adına kayıtlı ve babası...'den intikal edecek taşınmazları davalı kardeşlerine devrettiğini ve davacının davalıdan alacağını alamadığını,

davalı aleyhine yapılan haciz işleminde toplamda 5.250,00 TL değerinde mal haczedildiğini bunun da borcu karşılamaya yetmediğini belirterek; davanın kabulü ile davalı ... tarafından Kepez Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 21.04.2015 tarih ve 16050 yevmiye nosu ile diğer davalılar adına yapılan muvazaalı satış işleminin iptali ile eski ... iadesini talep etmiştir.

Asli müdahil ... vekili dilekçesinde; davalı borçludan alacağını tahsil etmek amacıyla Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11474 E., Antalya 4.İcra Müdürlüğü'nün 2015/6713 E. ve Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/11190 E. sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takipleri başlattığını, haczi kabil mal bulunamadığını, ancak davalı ...'in takiplere dayanak senet bedellerini ödememek amacıyla adına kayıtlı ve babası Ahmet'den intikal edecek taşınmazları davalı kardeşlerine devrettiğini ve davacının davalıdan alacağını alamadığını,

davalı aleyhine yapılan haciz işleminde toplamda 5.250,00 TL değerinde mal haczedildiğini bunun da borcu karşılamaya yetmediğini belirterek; davanın kabulü ile davalı ... tarafından Kepez Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 21.04.2015 tarih ve 16050 yevmiye nosu ile diğer davalılar adına yapılan muvazaalı satış işleminin iptali ile eski ... iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin uzun yıllardır çiçek yetiştiriciliği işi yaptığını, seraların arsasının babalarından mirasen intikal ettiğini, borçlu ...'in dava konusu arsalarda 1/7 oranında miras hissesine sahip olduğunu, davacı tarafın sanki dava konusu arsaların tüm mülkiyetinin borçlu ...'e aitmiş gibi beyanlarda bulunduğunu, borçlunun borçlarını ödeyemez durumda olması nedeniyle elinde bulunan mallarını satarak nakite çevirdiğini ve bir kısım borçlarını ödediğini, müvekkillerinin borçlu ...'e arsa bedeline ilişkin yapmış olduğu ödeme dekontlarının dosyaya sunulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2016/11474 esas sayılı dosyasının dayanağı olan 20.08.2015, 10.09.2015, 05.10.2015 tarihli çeklerin düzenlendiği tarih itibariyle iptale konu tasarrufların o tarihten önce yapıldığı, söz konusu çeklerin vaki tasarruftan önce düzenlenerek alacaklıya verildiğine ilişkin sunulmuş delil, belge ve kaydın dosyada mevcut olmadığı gerekçesiyle bu icra dosyası yönünden davanın reddine, dava konusu taşınmazların davalı borçlu Muharrem tarafından diğer davalılara devrinin borç ödemeden kaçmak amacına matuf olduğu esasen diğer davalıların da Muharrem'in kardeşleri olduğu,

bu sebeple tasarrufun iptal koşullarının oluştuğu gerekçesiyle diğer icra takip dosyaları yönünden davanın kabulü ile davalı ... tarafından diğer davalılara yapılan 21.04.2015 tarih 16050 yevmiye nolu Antalya ... mh 9389 ada 214, 240, 306, 269, 295, 296, 308, 89, 11 nolu parsel sayılı taşınmazların pay satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/5057, Antalya 4 İcra Müdürlüğü'nün 2015/6713, Antalya 4 İcra Müdürlüğü'nün 2015/11190 ve Antalya 14 İcra Müdürlüğü'nün 2017/12338 esas sayılı dosyasındaki alacak yönünden tahsil imkanı tanınmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alacağın kesinleşmiş ve gerçek bir alacak olması, davalılar arasındaki yakın akrabalık ilişkisi, davalıların alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla hisse devirlerini yaptıkları, satış ve devirlerin alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla kötüniyetli olarak yapıldığı yönündeki mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu takdirine, davalı 3.kişilerin eşit hisseler devralmış olması nedeniyle hükmün ferilerinden de eşit olarak sorumlu olmaları,

tasarruf konusu payların tasarruf tarihindeki rayiç değerinin icra takibine konu edilen ve mahkemece kabul gören alacak miktarının altında olması karşısında harcın tasarrufa konu pay değerlerine göre doğru olarak belirlenmiş olması, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; üçüncü kişi olarak davaya dahil edilen ...'ün, asıl davacı ...’ün iddia ve talep ettiği alacak kaleminden başka bir alacak iddiasıyla davaya katılma talebinde bulunduğunu, yargılamanın temelini oluşturan icra dosyalarının farklı olduğunu, hal böyleyken katılma talebinin kabulüne karar verilerek asli müdahil ... yönünden de hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hem harcın hem de vekalet ücretinin yanlış belirlendiğini, alacağa konu belgelerin ve faturaların tasarruf tarihinden sonra davacının ticari defterlerine işlendiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Diğer davalılar vekili temyiz dilekçesinde; ...'ün talebinin, davacı ...'ün talebinden tamamen farklı başka bir talep olduğunu, bu kişinin eldeki davaya, böyle bir talep ile asli müdahil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, dava değerinin yanlış belirlendiğini, harç ve vekalet ücretlerinin yanlış hesaplandığını, takiplere konu çek ve senetlerin davacının ticari defterlerinde yer almadığını, davacı ... tarafından ...'e düzenlenen faturaların tarihlerinin de tasarruf işleminin tarihinden sonra olduğunu, davacıların icra takibine konu ettiği alacakların gerçek bir alacak olmadığını, takip konusu bonoların,

diğer davalı borçlu ... ile davacılar arasında danışıklı (sonradan eski tarihli) olarak düzenlendiğini, müdahale talebinin dayanağı olan icra dosyasında takibe konulan 2453270 nolu çekin keşide tarihinin, tasarruf tarihinden sonra olduğunu, bu nedenle ...'ün müdahale talebinin kabulünün de hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 1. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İİK'nın 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde,tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK'nın 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK'nın 278, 279 ve 280 inci maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Yine tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için borcun, iptali istenen tasarruftan önce doğması dava ön koşulu olup mahkemece res'en araştırılmalıdır. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz.

Somut olayda asli müdahil ... tarafından davalı borçlu Muharrem hakkında yapılan Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2015/6713 sayılı takip konusu alacağı 22.06.2015 tarihli çekten kaynaklanmakta olup dava konusu tasarruf 21.04.2015 tarihinde yapıldığından tasarrufun bu borçtan önce yapıldığı görülmektedir. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince, bu icra takibi yönünden borcun doğumu tasarruf tarihinden sonra olduğundan davanın ön koşul yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'e verilmesine,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davalı ... yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılara iadesine,