Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11230 K.2023/13550

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı olan araç ile davacı motorsiklet sürücüsü arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası neticesinde davacının yaralandığını ve % 58 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 20.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 100,00 TL tedavi ve bakım gideri olmak üzere toplam 20.200,00 TL'nin 04.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik talebini 215.180,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, tazminat tutarının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, tarafların kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; komisyona müracaat öncesinde davalı ... şirketine sunulan Büyükçekmece Mimar Sinan Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.10.2020 tarihli Engelli Sağlık Kurulu raporunun davacının sadece uyuşmazlığa konu trafik kazasından kaynaklanan değil aynı zamanda toplam engellilik oranını gösterdiği, ayrıca davacının tıbbi iyileşme süreci sonrası bir yıllık iyileşme süresi beklenilmeden düzenlenmiş olduğu,

dolayısıyla sunulan raporun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı ve davalı ... şirketine de yönetmeliğe uygun olmayan bir raporla başvuru yapılmış olduğu, bu itibarla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile 5684 sayılı Sigortaclık Kanunu'nun 30/13 üncü maddesinde düzenlenen dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan ve Büyükçekmece Mimar Sinan Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.10.2020 tarihli Engelli Sağlık Kurulu raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle yaralandığını ve diz altı ampütasyonu yapıldığını, ayağının kesilmiş olmasına bağlı olarak verilen arazın, süreye bağlı olmadığını ve iyileşmesinin söz konusu olmadığını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderine ilişkin sorumluluğun davalı şirkete ait olduğunu ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı, davacının kazaya bağlı olarak ayağında kırıklar oluştuğu, dolaşımının sağlanamadığı, ayağının diz altından kesildiği ve sırf bu araza bağlı olarak % 58 oranında kalıcı iş göremezlik oranı belirlendiği, Adli Trafik Bilirkişisinden alınan 28.12.2021 tarihli kusur raporunda taraflara eşit kusur verildiği,

aktüer bilirkişi raporunda davalı sigortalı araç sürücüsünün % 50 kusuru, davacının % 58 maluliyet oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 215.180,20 TL olarak belirlendiği, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri yönünden maluliyet raporunda herhangi bir tespit yapılmadığı,

bu nedenle söz konusu bu talepler yönünden başvuru şartının yerine getirildiğinin söylenemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek başvurunun kısmen kabulü ile 215.180,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 20.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde.

İtiraz Hakem Heyetince alınan kusur raporunda taraflara eşit oranda kusur verildiğini, her ne kadar kamera kaydının bulunmadığı belirtilmiş ise de incelemeye konu dosyaya gerek mail, gerekse online sistem üzerinden yüklenerek sunulduğunu, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar değerlendirilmeksizin sonuca gidildiğini, davacının sondaj işi ile iştigal ettiğini ve asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğini, buna rağmen tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, dava konusu kaza sebebiyle uzun süre hastanede kaldığını ve acılı bir tedavi süreci geçirdiğini,

bu uzun süren ameliyat ve tedavi süreci esnasında hiçbir şekilde faaliyet gösterememiş olup bu süreçte geçici iş göremezlik tazminatı talebinin doğduğunun kabul edilmesi gerektiğini, davacının ameliyat ve tedavi süresince hastaneye gidip gelirken dahi özel araçlar kullanmak durumunda kaldığını ve bu süreçte yaptığı masrafların da kendisine ödenmesi gerektiğini, davacının hayatının kalan kısmını bakıcı nezaretinde geçirmek zorunda olduğunu, bunların tamamına yakınının belgelenmesi mümkün olmadığından,

Yargıtay’ın, tedavi, bakım ve iyileşme giderlerinin çok kapsamlı olduğuna, bunların istenmesi için belge koşul olmadığına ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 42 nci maddesi gereğince zararın ve kapsamının belirlenmesi gerekeceğine ilişkin kararları doğrultusunda, davalılardan istenebilecek tedavi ve tüm iyileşme giderlerinin uzman bilirkişi aracılığıyla hesaplatılması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığının uzman bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini, dosyada mevcut maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, bu nedenle davalı ... şirketine usulüne uygun şekilde yapılmış başvurudan bahsedilemeyeceğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, müterafik kusur nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, faiz türünün hatalı belirlendiğini,

davalı şirketin temerrütünün söz konusu olmadığını ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin asliye hukuk mahkemeleri için hesaplanacak vekâlet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi ve bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 41, 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin on yedinci fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Eldeki davada kaza, 04.06.2020 tarihinde meydana gelmiş, hükme esas alınan ve Büyükçekmece Mimar Sinan Devlet Hastanesi tarafından tanzim edilen 27.10.2020 tarihli Engelli Sağlık Kurulu raporunun hangi yönetmelik hükümleri esas alınarak hazırlandığı açıkça belirtilmemiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Somut olayda, kazaya ilişkin kaza tespit tutanağında davacı motorsiklet sürücüsünün asli kusurlu, davalı sigortalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, soruşturma dosyasında Adli Trafik Bilirkişisinden alınan kusur raporunda davalı sigortalı araç sürücüsü ve davacı motorsiklet sürücüsüne kusur atfedildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince Kusur ve Hasar Uzmanı bilirkişiden alınan raporda ise, davalı sigortalı araç sürücüsünün ve davacı motorsiklet sürücünün eşit ve % 50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalı sigortalı araç sürücüsünün % 50 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamaya itibar edildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ile dosyaya sunulduğu belirtilen kamera kayıtları ve Kusur ve Hasar Uzmanı bilirkişiden alınan rapordaki tespitler de irdelenmek ve dava konusu trafik kazasına ilişkin ceza soruşturma dosyası ve Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/532 E. sayılı dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle kusura ilişkin çelişkiyi giderecek üniversite öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3. Bozma neden ve şekline göre, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) ve (2) nolu bentlerinde açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya ve davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,