Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11837 K.2024/800

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 25.10.2021 tarihinde davacı yayaya davalı nezdinde ZMMS poliçesi olan aracın çarpması sonucu oluşan trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini toplam 430.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava zamanaşımına uğradığını, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı, dosya kapsamında alınan kusur raporuna göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapordaki % 17 maluliyet oranı üzerinden TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre aktüer bilirkişi tarafından 897.287,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle sakatlanma halinde poliçe teminat limitinin 430.000,00 TL olduğu gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 63.200,00 TL tam oranda nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının gerekli belgeleri davalıya sunmadığını, maluliyet raporunun ve kusur oranının hatalı olduğunu, tazminat hesabının % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, progresif ranta göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması, SGK tarafından davacıya yapılan rücuya tabi bir ödeme varsa tazminattan mahsup edilmesi, ceza dosyasında uzlaşma bulunması halinde davanın reddine karar verilmesi, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın zamanaşımına uğramadığı, davacının tahkimden önce gerekli belgeler ile davalıya usulüne uygun şekilde başvuru yaptığı, hükme esas alınan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı, progresif rant yöntemine göre yapılan tazminat hesabının isabetli olduğu, dosya kapsamında alınan kusur raporunun kaza tespit tutanağı ve kazanın oluş biçimi ile uyumlu olduğu, davacının kazada müterafik kusurlu olduğuna ilişkin bir delilin davalı tarafça dosyaya sunulmadığı, davacının kaza esnasında yaya konumunda olduğu,

hatır taşımasından bahsedilemeyeceği, davalı vekilinin bu hususlardaki itirazlarının reddi gerektiği, ancak davacı lehine AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilmesine, davacı lehine 12.640,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesine, kararın düzeltilmiş şekliyle aynen icrasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalıya sigortalı araca ilişkin poliçede yer alan sigortalı ile ruhsat sahibinin farklı olduğunu, ruhsata göre aracın sahibinin... Enerji Medikal İnşaat Otomasyon Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi olduğunu, poliçede yer alan sigortalının ise Uluç Yatırım ve İnş.

Anonim Şirketi olduğunu, aracı uzun süreli kiralayan araç malikinin zarardan sorumlu tutulamayacağını, sigortalının açıkça sorumluluğunu kaldıran sözleşmenin mevcudiyeti durumunda davalı ... şirketinin sorumluluğundan da bahsedilemeyeceğini, davalıya sigortalı aracın kiralama sözleşmesinin dosyaya kazandırılması gerektiğini, aracın uzun süreli kiralık olması ihtimalinde işleten sıfatı değişmiş olacağından davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunmayacağını, uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi ve detaylı araştırma yapılması gerektiğini, bu nedenle el çekme kararı verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu,

dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, kusur oranının hatalı olduğunu, aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan tazminatın fahiş olduğunu, bilinen dönem hesaplamasında hata yapıldığını, tazminat hesabının % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, progresif ranta göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının muayene edilmeden ve iyileşme süresi dolmadan raporun hazırlandığını, ceza dosyasında uzlaşma bulunması halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 94 üncü maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle davalı vekilinin aracın uzun süreli kiralandığını iddia ettiği, bu husustaki iddiasını ilk kez temyiz aşamasında dile getirdiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı bu hususta itiraz etmediği, dosyada aracın uzun süre kiralandığına dair bilgi ve belge bulunmadığı,

bununla birlikte 2918 sayılı KTK'nun 94 üncü maddesinde "Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı, sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde feshedebilir.

Sigorta fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerlidir.” hükmünün yer aldığı, davalı tarafça temyiz dilekçesinin ekinde dosyaya sunulan poliçeye göre davaya konu aracın sigortalısının davadışı Uluç Yatırım ve İnş. Anonim Şti. olduğu, bu şirketin aracını 23.07.2021-23.07.2022 tarihlerini kapsar şekilde davalı nezdinde zorunlu trafik sigortası ile sigortalattığı, 04.10.2021 tescil tarihli ruhsatnameye göre ise araç malikinin...

Enerji Medikal İnşaat Otomasyon Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi olduğunun anlaşıldığı, kaza tarihinin 25.10.2021 olduğu, aracın kaza tarihinden önce malikinin değiştiğinin anlaşıldığı, aracın kiralanmasının söz konusu olmadığı, aracın kazadan önce 04.10.2021 tarihinde satıldığının anlaşıldığı, buna göre dava konusu araç ile ilgili işleten değişikliğinin 04.10.2021 tarihinde gerçekleştiği, ancak aracın eski işleteni ve sigortalısı olan davadışı Uluç Yatırım ve İnş.

Anonim Şti.’nin KTK'nun 94 üncü maddesinde öngörülen ve zorunlu olan işleten değişikliği bildirimini anılan Kanun maddesinde belirtilen 15 gün içinde davalı ... şirketine bildirmediği, davalının davaya konu poliçeye ilişkin sigorta sözleşmesini fesh ettiğine ilişkin bir iddiasının da olmadığı,

bu nedenle davalı ... şirketinin 23.07.2021-23.07.2022 tarihleri arasında ZMMS poliçesi kapsamındaki sorumluluğunun devam ettiği, davaya konu kazanın ise 25.10.2021 tarihinde söz konusu poliçenin geçerli olduğu süre içerisinde meydana geldiğinin anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Davaya konu kazanın meydana geldiği 25.10.2021 tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup bu Yönetmelik’in ekinde yer alan “Engel Oranları Cetveli”nin “alt ekstremiteye ait sorunlarda engellilik oranları” başlıklı 3 üncü maddesinde, “... engellilik hastanın mevcut durumuna göre belirlenmeli, kişi engelinin zaman içerisinde değişebilme ihtimali varsa rapor süreli olarak verilmelidir. Devamlı engellilik raporu verilmeden önce, hastada iyileşmenin durduğu, son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmelidir. Alt ekstremitenin sürekli bozukluklarının değerlendirilmesinde anatomik, tanısal ve fonksiyonel yöntemler kullanılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; yaralanma alt ekstremiteye ilişkin olup kazanın meydana geldiği tarih ile hükme esas alınan sağlık kurulu raporunun düzenlendiği tarih arasında bir yıllık süre geçmemiştir. Bu nedenle hastada iyileşmenin durduğu, son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmeden alınan rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının yeniden muayenesi yapılarak kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi amacıyla kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve ekindeki Özür Oranları Cetveli’ne göre yukarıda açıklandığı şekilde Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden rapor alınıp sonucuna göre (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,