Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12146 K.2024/2272

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda araçta yolcu olan davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 200,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 5.100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle Halk Sigorta A.Ş tarafından düzenlenmiş Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin bulunduğunu, bu nedenle davalı ...'na husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olmadığını, tarafların kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini,

davalının geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden sorumluluğunun bulunmadığını ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen tutarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından, her ne kadar

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne ilettiği talebi üzerine dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan vadede Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına (ZMSS) ilişkin poliçesi bulunmadığına dair cevap alındığı beyan edilmiş ve buna ilişkin yazılı dosyaya ibraz edilmiş ise de, davalı kurum tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Tramer poliçe detayı üzerinde yapılan incelemeler sonucu...

Sigorta A.Ş. nezdinde 29559697 poliçe numarası ile 16.11.2017-16.11.2018 vadeli trafik poliçesi bulunduğunun tespit edildiği, yapılan incelemeler sonucunda kaza tarihi olan 18.05.2018 tarihini kapsayan... Sigorta A.Ş nezdinde 16.11.2017-16.11.2018 vadeli poliçe olduğu ve kaza sonrası 06.06.2018 de poliçenin satıştan dolayı iptal edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle davalı ...'na husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 02.07.2021 tarihli cevabında dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 18.05.2018 tarihini kapsayın Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesinin bulunmadığının bildirilmiş olmasına rağmen davalı ... vekili tarafından dosyaya sunulmuş bir ekran görüntüsü ile karar verildiğini, Türkiye genelinde yapılan sigortaların tüm bilgilerinin tutulması, arşivlenmesi ve istatistiğinin tutulması noktasında tek yetkili olan kurumun Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi olduğunu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin cevabı yazısına itibar edilerek,

esastan inceleme yapılmak sureti ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek karar itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamı ile ... plakalı aracın Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesinin 16.11.2017-16.11.2018 teminat süreli... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığı ve kazadan sonra 06.06.2018 tarihinde satış nedeniyle iptal edildiği anlaşılmakla, kaza tarihinde geçerli bir poliçesinin bulunduğu ve bu sebeple davalı ...'na sorumluluk düşmeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85, 89, 90, 91 ve 94 üncü maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Karayolları Trafik Kanunu'nun 14/2-b ve 30 uncu maddesi, ... Yönetmeliği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Davacı taraf, ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan geçerli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası poliçesi bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...'na husumet yöneltmiştir. Hakem heyeti tarafından, dava konusu kazaya karışan aracın kaza tarihini kapsar Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası poliçesi bulunduğu ve davalı ...'na husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

...''na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91–100 üncü maddelerinde zorunlu mali sorumluluk sigortası düzenlenmiştir. Bu sigortanın amacı, trafik kazaları nedeniyle 3. kişilerin uğrayacakları zararların kolayca temin edilmesini sağlamaktır. Bu sigorta işleteni değil, aracı takip etmektedir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası işletenin 2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1 inci maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yapılmaktadır.

2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 inci maddesinde, işletenlerin bu Kanun'un 85/1 inci maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, aynı Kanun'un 94 üncü maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde feshedebileceği, sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95 inci maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden...n ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Bu bakımdan olay tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin varlığı halinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 nci maddesi gereğince sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin poliçenin iptal edildiği, geçersiz olduğu bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığı gibi haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesinin sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.

Dosya içeriğinden, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından davacı vekiline hitaben verilen 02.07.2021 tarihli yazıda; ... plaka bilgisi kullanılarak sistemden yapılan sorgulama ile 18.05.2018 tarihini kapsayan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe bilgisi, Kasko Sigortası Poliçe bilgisi, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçe bilgisi araştırıldığı fakat kayıt bulunamadığının bildirildiği; davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan Tramer Poliçe Uygulaması/Trafik Poliçe Listele'den alınan ekran görüntüsünde dava dışı...

Sigorta A.Ş tarafından 16.11.2017-16.11.2018 vade tarihli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin bulunduğu bilgisinin yer aldığı ve hakem heyetince davalı vekili tarafından sunulan bu belge esas alınarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince davanın reddine ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 11.05.2021 tarih, 2022/1577 esas ve 2023/6333 karar sayılı ilamı ile;...

Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiği bildirilen dava konusu ... plaka sayılı araca ilişkin 16.11.2017-16.11.2018 vade tarihli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile poliçenin satış nedeniyle iptaline ilişkin bilgi ve belgelerin ve Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 27.11.2020 tarih ve 2020.E.107812 sayılı başvuru dosyasının dosya içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığının belirlenmiş olması nedeniyle İtiraz Hakem Heyetinden istenerek dosyaya eklenmesinin mahkemeden istendiği, bunun üzerine geri çevirme kararı sonrasında.

Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 27.11.2020 tarih ve 2020.E.107812 sayılı başvuru dosyasının eklendiği, fakat...

Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiği bildirilen dava konusu ... plaka sayılı araca ilişkin 16.11.2017-16.11.2018 vadeli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ve satış nedeniyle iptaline ilişkin bilgi ve belgelerin Komisyon tarafından, poliçenin davanın taraflarınca dosyaya sunulmadığı, ayrıca yargılamayı yürüten hakem tarafından da dosyaya celp edilmediği, temyiz incelemesine konu kararın hakem heyeti tarafından dosyada yer alan deliller incelenmek suretiyle verildiği bu nedenle müzekkere gereğinin bahsi geçen nedenlerle yerine getirilemediği yönünde cevap verildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; dava konusu kazaya karışan aracın kaza tarihi olan olan 18.05.2018 itibariyle dava dışı...

Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesinin bulunduğu ve davalı ...'na bu nedenle husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de dosya kapsamı ile davalı tarafın bu iddiasına ilişkin tüm deliller toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiği gözetilerek ... plaka sayılı araca ilişkin...

Sigorta A.Ş nezdinde düzenlendiği belirtilen 16.11.2017-16.11.2018 vadeli Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ve satış nedeniyle iptaline ilişkin bilgi ve belgeler ile diğer deliller dosya kapsamına alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,