Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12252 K.2024/4121

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde; davacıya ait işyerinin davalı nezdinde sigortalı olduğunu, işyeri deposundan 646 adet jant ve 69 adet yıkama makinesinin çalındığını belirterek ekspertiz raporunda tespit edilen 99.283,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, sigortalı deponun kilidinde zorlama olmadığı, çalınan malların depo stoklarının olmadığı yani çalındığına dair bilgi temin edilemediğinden hasarın teminat dışı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İTİRAZ HAKEM HEYETİNİN İLK KARARI

İtiraz Hakem Heyeti'nin 02.05.2018 tarih ve 2018/İHK-3282 sayılı kararı ile; her ne kadar olayın teminat dışı olma durumunun sigortacı tarafından ispat edilmesi gerekirse de Uyuşmazlık Hakem Heyetince de gerekçede belirtildiği üzere bilirkişi raporunda hırsızlık olayı iddiasının davacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmediği tespit edildiğinden davanın reddine ilişkin verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik itirazının kabulü ile vekalet ücretinin 2.138,52 TL olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 06.12.2021 tarih ve 2021/15137 - 2021/9752 sayılı kararı ile "...Davacı taraf, olaya ilişkin ceza soruşturmasının sürdüğünü, olay tanığı kişi ve kişilerin dinlenmesi gerektiğini ifade ederek İHH kararına itiraz ettiği halde, İHH tarafından uyuşmazlık hakem yargılaması aşamasında tanık bildirilmediği için itiraz aşamasında tanığın dinlenmesinin usule uygun olmayacağı gerekçesiyle ve olaya ilişkin ceza soruşturma dosyası getirtilip incelenmeden, itirazın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık noktası, iddia edilen hırsızlık olayının gerçekleşip gerçekleşmediği olduğuna göre, bu hususun (maddi olgunun) en somut şekilde tespit edileceği ceza soruşturma dosyasının incelenmesi (ve soruşturmanın sürüyor olması halinde sonucunun beklenmesi); varsa olay tanıklarının dinletilmesi için davacı yana imkan tanınması gerektiği açıktır. Bu itibarla, İHH tarafından yapılan inceleme eksiktir.

Açıklanan nedenlerle; davaya konu edilen olaya ilişkin Bakırköy C. Başsavcılığı'nın 2018/46726 Soruşturma sayılı dosyasının (özellikle, olay yerinde bulunan ve davacı yanın kendileri tarafından takılmadığını iddia ettiği asma kilit üzerindeki kriminal inceleme sonucunu gösterir rapor ve tüm belgeleri içerir dosya örneğinin) ilgili yerden getirtilip incelenmesi (ve soruşturmanın sürüyor olması halinde sonucunun beklenmesi); davacının olay tanığı olduğunu iddia ettiği kişilerin beyanlarının alınması ile, poliçe kapsamında hırsızlık rizikosunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin saptanması; daha sonra da, hasar bedelinin tespiti için konusunda uzman bilirkişiden rapor alınıp karar verilmesi... " gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, incelenen soruşturma evraklarında tanık beyanına göre, iki şahsın olayın gerçekleştiği deponun dik olan merdivenlerinden çöp toplama çek çeki ile birisi önden çekerken diğeri arkadan destek vererek bişeyler götürdüklerini ancak karanlıkta ne olduğunu göremediklerini beyan ettiğini, aksine bir hususun (TTK m.1409/2, MK m.6 ve HMK m.190/1 gereği) sigorta şirketi tarafından ispat edilemediği dikkate alınarak olayın poliçe kapsamında olduğuna karar verilmiş ve yapılan hasar tespiti ile taleple bağlı kalınarak davanın kabulüyle 99.283,00 TL tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı işyerinde meydana gelen hırsızlık hasarı, sigorta genel şartlarının a.1 maddesinde belirtilen şartlar çerçevesinde gerçekleşmediği için sigorta poliçesi ile temin edilen riskler ve dolayısıyla sigorta teminatı içerisinde değerlendirilemeyeceğini, bu nedenle de davalı şirketin tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, olay yeri inceleme raporu incelendiğinde, olay yerinin ve deponun kapı ve pencerelerinin incelenmesi sonucunda hırsızlıktan kaynaklanan herhangi bir zorlama veya kırma izine rastlanmadığını, sadece kapı önünde kapıya takılı olmayan,

herhangi bir kırma veya zorlama emaresi bulunmayan bir asma kilidin bulunduğunun tespit edildiğinin görüldüğünü ,araştırma raporunda işyeri deposunun bulunduğu binanın bahçe içerisinde yer aldığı, bahçe demir kapısının devamlı kapalı olduğu, bahçe içerisine sigortalının beyan ettiği 646 adet jant ve 69 adet yıkama makinesinin sığabileceği kamyonet tipi aracın girmesinin mümkün olmadığı, söz konusu emteanın depo ve bahçeden yaya olarak taşınarak yol üzerinde araca yüklenebileceği, bu durumda da olayın çevreden fark edilmemesinin mümkün olmadığı,

ayrıca çalındığı belirtilen 646 adet VCT marka jant ile 69 adet Bosch marka AQT 33-11 model yıkama makinesinin sigorta teminatı altına alınan depoya sevk edildiğine dair bir belge bulunmadığını ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; işyeri sigorta poliçesi kapsamında hırsızlık nedeniyle işyerinde oluşan hasarın tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Hırsızlık Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uygun şekilde soruşturma dosyası incelenmiş ve gerekçede hırsızlık olayı ile ilgili dna analizlerinden ve parmak izlerinden soruşturmayı aydınlatacak bir sonuç çıkmadığı, soruşturma dosyasında da daimi arama kararı verildiği, depoyu gören tanığın beyanında ise "... karanlıktan olayı eşkâl bilgilerini veremeyeceğim ama genç olduklarını düşündüğüm iki erkek şahsın bir çöp toplama çek çekini götürdüklerini gördüm.

Daha doğrusu birisi önden çekerken diğer arkadan destek veriyordu. Çek çekin içerisinin dolu olduğu belli idi. Ama karanlıkta ne olduğunu göremedik. Bu iki şahıs çek çeki olayın gerçekleştiği deponun dik olan merdivenlerinden çekiyorlardı...." şeklinde olduğunu, davacının sigortaya ve emniyete bildirdiği hırsızlık olayının aksinin sigortacı tarafından ispat edilmesi gerektiği ancak davalı ... tarafından ispat edilemediğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava dilekçesinde; davacı ... San.Ltd.Şti.'ye ait işyerinin deposundan hırsızlandığı belirtilen mallar 646 adet jant ve 69 adet yıkama makinesi olup davacı şirket, bu malların poliçe teminatından karşılanmasını talep etmektedir. Davacı şirket yetkilisince hırsızlık olayı ile ilgili emniyet ve sigorta şirketine gerekli bildirimleri yapılmış ise de soruşturma dosyasında daimi arama kararı bulunduğu, yapılan kriminal incelemelerden de sonuç alınamadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının şirket olması ve çalındığı belirtilen malların davacının faaliyet konusuyla ilgili olması karşısında, davacıya ait ticari defterlerin incelenerek davacı şirketin envanter kayıtlarında 646 adet jantın ve 69 adet yıkama makinesinin bulunup bulunmadığının tespiti önem arz etmektedir. Ancak İtiraz Hakem Heyetince bu yönde bir araştırma yapılmamıştır.

Ayrıca gerekçede, komşu tanığın ifadesini kabul ederek hırsızlık olayının poliçe kapsamda gerçekleştiği aksinin ise davalı tarafça ispat edilemediği belirtilmiş ise de komşu tanığın beyanında belirttiği çek çek aracının hacminin 646 adet jant ve 69 adet yıkama makinesini taşıyıp taşıyamayacağını, çek çekle bu kadar malın götürülüp götüremeyeceği karar yerinde de tartışılmamıştır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince sadece soruşturma dosyası diğerlendirilerek karar verilmesi eksik inceleme olup eksik inceleme ile karar verilemez. Yukarıda da ayrıntılı olarak izah edildiği üzere İtiraz Hakem Heyetince konusunda uzman bilirkişiden davacıya ait ticari defter incelemesi yapılarak davacı şirketin envanter kayıtlarında 646 adet jantın ve 69 adet yıkama makinesinin bulunup bulunmadığının tespitinin yapılması,

tanık ifadesinde belirtilen çek çek aracının hacminin 646 adet jant ve 69 adet yıkama makinesini taşıyıp taşıyamayacağını, çek çekle bu kadar malın götürülüp götüremeyeceğinin karar yerinde tartışılması ve toplanan tüm delillerle birlikte poliçe kapsamında hırsızlık rizikosunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin saptanarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,