Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1243 K.2023/2457

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ile davalılar ..., ..., ..., ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yeniden hüküm tesisi suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle kesinlik (davacı ... hakkındaki hüküm hariç olmak üzere), süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.01.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalılardan ..., ..., ... , ... vekili Avukat ... ile davacılar vekili Avukat ... geldiler. Davalılar vekili ile davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.02.2023 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı kaza sonucunda davalı ...'in idaresindeki araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/ babası ...'nin öldüğünü, davacı eşin destekten yoksun kaldığını ve her iki davacının da manevi zarara uğradığını belirterek,

raporla tespit edildiğinde artırılmak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve sigorta şirketi sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek ticari (davalı ... için yasal) faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline, davacı ... için 100.000,00 TL ve ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

29.01.2018 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini 134.701,21 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsü kazada kusursuz olduğundan şirketlerinin de sorumsuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; kazada diğer araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, ceza davasının kesinleşmesinin beklenmesi ve kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; kazada kusuru olmadığını ve istenen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alınan uzman heyet raporuyla davalı sürücü ...'ın % 80, davalı sürücü ...'in % 10 ve davacılar desteğinin % 10 oranında kusurlu olduğunun saptandığı ve bu kusur raporunun hükme esas alındığı, PMF Yaşam Tablosu progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği, davacının belirsiz alacak davası olarak açtığı davadaki 25.09.2017 tarihli alacağı belirli hale getirme dilekçesinin esas alındığı ve ıslah dilekçesi olarak verdiği dilekçe gereği yatırılan harcın da tamamlama harcı olarak kabul edilmesiyle karar verildiği,

sigorta şirketine davadan önce başvuru yapılmadığından dava ve ıslah tarihinden, diğer davalılar içinse kaza tarihinden faize karar verildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 121.230,90 TL. maddi tazminatın davalı sigortacı için 10.000,00 TL'lik kısmının dava ve bakiye kısmının 25.09.2017 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek avans (davalı ... için yasal) faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine, davacı ... için 50.000,00 TL ve ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans (davalı ... için yasal) faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline,

fazla isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ile davalılar ..., ..., ..., ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; manevi tazminatların düşük takdir edildiğini, ölenin % 10 kusurlu olduğu kabul edilip kusur indirimi ile karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; manevi tazminattan davalının sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, kusur oranında sorumluluğa karar verilmeyişinin ve tazminat hesabında başka hak sahiplerinin araştırılmayışının doğru olmadığını, ticari faize karar verilmemesi gerektiğini, ölenin sigortalı aracın bagajında yolculuk etmesi nedeniyle müterafik kusuru gözetilip tazminattan indirim yapılması gerekirken yapılmayışının doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalılar ..., ..., ..., ... vekili istinaf dilekçesinde; sözlü yargılamaya geçilmesinden sonra ıslah yapılamayacağına ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, kusur oranında sorumluluğa karar verilmesi gerekirken zarardan müteselsilen sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu, maddi tazminattan SGK ödemesinin düşülmeyişinin doğru olmadığını, manevi tazminatların yüksek belirlendiğini, davalı sigortacının ıslahla artırılan kısım bakımından da dava tarihinden işleyecek faziden sorumlu tutulması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zarara birlikte neden olan davalıların zararın tamamından müteselsilen sorumlu olmaları nedeniyle kusur oranında sorumluluğa karar verilmemesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, desteğin % 10 kusuru oranında indirim yapılmasının yerinde olduğu, hükmedilen manevi tazminatların olayın özelliklerine uygun bulunduğu, davalı sigortacı manevi tazminattan sorumlu tutulmadığından bu yöne ilişkin istinafta davalının hukuki yararının bulunmadığı, sigortalı araç ticari olduğu için faiz türünün uygun olduğu,

nüfus kaydı ile ölenin başka hak sahibinin olmadığı sabit olup bu yöne ilişkin istinafın yerinde olmadığı, davacılara SGK tarafından emekli ikramiyesi ve emekli maaşı olarak ödenen ve rücuya tabi olmayan bedellerin tazminattan düşülemeyeceği, belirsiz alacak davasında davacıların artırım yapma hakkı bulunduğu ve alınan rapora göre 25.09.2017'de artırım yaptıkları, bu dilekçenin de ıslah olarak değerlendirilemeyeceği,

istinaf eden bir kısım davalıların ... için faiz başlangıç tarihini istinafta hukuki yararları bulunduğu ve davacının bu yönde temyizi olmadığı için sadece tespit mahiyetinde hüküm kurulması ve ...'nin tüm maddi tazminat için dava tarihinden işleyecek faizden sorumlu olması gerekeceği gerekçesiyle, davacılar vekili ve davalı Halk (Türkiye) Sigorta vekilinin istinaf başvurularının HMK madde 353/1-b/1 gereği esastan reddine, davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve HMK madde 353/1-b/2 gereğince yeniden hüküm kurulmasına,

davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulüyle 121.230,90 TL maddi tazminatın davalı sigortacı için 10.000,00 TL'lik kısmın dava ve bakiye kısmın 25.09.2017 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek avans (davalı ... için yasal) faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline (davalılar ..., ..., ... ve ... ile Halk Sigorta A.Ş. arasındaki iç ilişkide geçerli olmak üzere sigorta şirketinin 121.230,90 TL maddi tazminata yönelik faiz başlangıcının dava tarihi olan 17.02.2014 olduğunun tespitine), fazla isteğin reddine;

davacı ... için 50.000,00 TL ve ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans (davalı ... için yasal) faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ..., ..., ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle ve ayrıca temerrüt faizinin yasal faiz olması gerektiği gözetilmeden karar verilmesi doğru olmadığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı trafik kazası sonucu davacılar yakınının ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 176 ve 177 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 88 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin davacı ... lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz talebi yönünden; 02.12.2016 tarih ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 44/1. maddesi ile, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-a maddesinde yer alan 40.000,00 TL. tutarındaki temyiz sınırı, 01.01.2021 tarihinden itibaren 78.630,00 TL'ye yükseltilmiştir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre, ihtiyari dava arkadaşı olan davacılardan ... lehine hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar 30.000,00 TL kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL'nin altında kaldığından, davalıların temyiz dilekçesinin bu yönden reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin diğer yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle, istinaf başvurusuna konu edilmeyen yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin mümkün olmamasına göre, davalılar vekilinin dilekçesindeki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin davacı ... lehine hükmedilen tazminata ilişkin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle, davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin diğer yönlere ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA;

8.400,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ..., ..., ... ve ...'ya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,